I SA/Wa 827/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2018r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1972 r. nr [...] oraz utrzymanej w nią w mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] maja 1969 r. nr [...]. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] decyzją z [...] lutego 1972 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] maja 1969 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia uprawnień do nadania działki siedliskowej z zabudowaniami położonej w [...] przy ul. [...]. M.B. pismem z 11 listopada 2015 r. wystąpiła do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] lutego 1972 r. i z [...] maja 1969 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] na podstawie art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) powoływanej dalej jako "k.p.a.", odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. M.B. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] lutego 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie [...] sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że sprawa dotycząca zgodności z prawem decyzji z [...] lutego 1972 r. i z [...] maja 1969 r. była już na wniosek M.B. przedmiotem postępowania nieważnościowego, prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] i zakończyła się decyzją tego organu z [...] września 2016 r. nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności tych decyzji. Ponowne orzekanie w sprawie jest więc niedopuszczalne, bowiem doprowadziłoby do wydania ponownego orzeczenia w tej samej sprawie. Jeżeli kierowane do organu żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej, przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi podstawę prawną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w takiej sprawie. M.B. wniosła skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2018 r., zarzucają mu naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez dowolne uznanie, że sprawa została już raz rozstrzygnięta pod względem przedmiotowo-podmiotowym w sytuacji, gdy do rozpoznania przedmiotowej sprawy właściwy był wyłącznie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], co skutkowało nieważnością wydanej przez ten organ decyzji, a w konsekwencji powodowało obowiązek rozpoznania sprawy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sposób merytoryczny, a nie tylko w sposób ściśle formalny. Skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w sprawie postanowień i przekazanie sprawy do rozpoznania organom pierwszej i drugiej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Przedmiotem kontroli sądowej jest odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku M.B. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1972 r. oraz decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] maja 1969 r. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści przywołanego art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te wprawdzie nie zostały w ustawie skonkretyzowane, niemniej należy przyjąć, że obejmują ona takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do uruchomienie postępowania. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela poglądy doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którymi wskazana w art. 61a k.p.a. druga - poza brakiem przymiotu strony u osoby żądającej wszczęcia postępowania - przesłanka odmowy wszczęcia postępowania – "z innych uzasadnionych powodów postępowanie nie może być wszczęte" - dotyczy sytuacji, w których sprawa nie podlega załatwieniu w formie decyzji, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa, brak jest przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Warszawa 2011, teza 6 do art. 61a, wyrok NSA z 13 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 355/16 i wyrok NSA z 18 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1926/17). W rozpoznawanej sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, iż przyczyną uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie jest okoliczność, iż żądanie skarżącej było już przedmiotem postępowania przed organem administracyjnym. Jak wynika z akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ostateczną decyzją z [...] września 2016 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku skarżącej, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lutego 1972 r. i z [...] maja 1969 r. Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, iż w okolicznościach niniejszej sprawy ze względu na uzasadnioną przyczynę jaką jest już raz przeprowadzona kontrola ww. decyzji, skutkująca wydaniem prawomocnej decyzji, zastosowanie będzie miał art. 61a § 1 k.p.a. Minister bowiem nie mógł orzec inaczej jak w zaskarżonym postanowieniu. Wynika to z faktu istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] września 2016 r., która zakresem podmiotowym, przedmiotowym i podstawą prawną pokrywa się z wnioskiem skarżącej. Przedmiot żądania zawarty we wniosku skarżącej (stwierdzenie nieważności ww. decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) pokrywa się bowiem z zakresem rozstrzygnięcia, zawartym w decyzji z dnia [...] września 2016 r. Zawarte w tej decyzji rozstrzygnięcie jest wiążące dla wszystkich i do czasu jej ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego, droga do prowadzenia kolejnego postępowania w przedmiocie nieważności, nawet przed innym organem, mającego za przedmiot tę samą decyzję administracyjną, jest zamknięta. Powyższe ma zastosowanie również w przypadku wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. W przeciwnym wypadku wydanie decyzji w sprawie załatwionej wcześniej już decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji powoduje, iż późniejsza decyzja obarczona będzie wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.) i to jest przyczyna, która stanowi przeszkodę do ponownego wszczęcia postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.