I SA/Wa 868/11
PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-31
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie dotyczącej umorzenia należności alimentacyjnych powinien być rozpatrywany według stawki za "inną sprawę" czy "sprawę, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprawa dotycząca umorzenia należności alimentacyjnych nie jest sprawą, której przedmiotem jest należność pieniężna w rozumieniu przepisów o opłatach za czynności adwokackie. Przedmiotem zaskarżenia było ustalenie, czy zachodzą przesłanki do umorzenia wnioskowanej kwoty, a nie samo ustalenie lub określenie należności pieniężnej. W związku z tym, sąd przyznał wynagrodzenie według stawki za "inną sprawę", powiększone o podatek VAT.Stan faktyczny
Sąd administracyjny rozpatrywał wniosek adwokata o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie dotyczącej umorzenia należności alimentacyjnych. Wcześniej sąd oddalił skargę na decyzję umarzającą te należności, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Referendarz sądowy przyznał adwokatowi wynagrodzenie według stawki za "inną sprawę", jednak adwokat wniósł sprzeciw, domagając się wyższego wynagrodzenia według stawki za sprawę dotyczącą należności pieniężnej. Sąd rozpoznał sprawę ponownie po utracie mocy przez postanowienie referendarza.Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł, w tym 55,20 zł podatku VAT.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat J. W. o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną z urzędu w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności powstałych w związku z wypłatą zaliczki alimentacyjnej postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.
Wyrokiem z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 868/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], wydaną w przedmiocie umorzenia należności powstałych w związku z wypłatą zaliczki alimentacyjnej.
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 868/11 zostało skarżącemu przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia 2 marca 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie o wyznaczeniu adwokat J. W. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego.
Uprzednio wskazany profesjonalny pełnomocnik w dniu 13 kwietnia 2012 r. (data prezentaty) złożył skargę kasacyjną od wyroku z dnia 7 września 2011 r., w której zawarł wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Została ona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1824/12 oddalona.
Następnie uprzednio wskazany wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej został rozpoznany, wydanym przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 868/11 przyznającym na rzecz adwokata J. W. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20, w tym tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł.
Orzeczenie to zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 11 lipca 2013 r.
W dniu 18 lipca 2011 r. (data stempla pocztowego) profesjonalny pełnomocnik wyznaczony dla skarżącego z urzędu złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od ww. postanowienia, wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu podlega rozpoznaniu na nowo.
We wniesionym sprzeciwie adwokat J. W. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 250 ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit a i c, w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, poprzez przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia wg stawek minimalnych "w innej sprawie", zamiast w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna i wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w części, poprzez uzupełnienie wynagrodzenia przyznanego pełnomocnikowi do kwoty [...] zł, powiększonej o podatek VAT
- tj. łącznie [...] zł.
W uzasadnieniu sprzeciwu stwierdziła, że skarga kasacyjna złożona przez pełnomocnika i popierana przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dotyczyła umorzenia należności pieniężnej w wysokości [...] zł. oraz powołała postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Bk 374/11, stwierdzające, że jeżeli przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest decyzja wydana w wyniku przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego, w której organ określa lub ustala na nowo obowiązki lub uprawnienia o charakterze pieniężnym, to przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie jest należność pieniężna w rozumieniu § 18 ust. 1 pkt 1 lit.a cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia28 września 2002 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stosownie do § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi:
1) w pierwszej instancji:
a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6,
b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł,
c) w innej sprawie - 240 zł;
2) w drugiej instancji:
a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł,
Określając zatem wysokość należnego wynagrodzenia stwierdzić należy, iż stawka minimalna w sprawie objętej skargą J. C., stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia, wynosi 240 złotych. W myśl zaś § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynagrodzenie wynosi 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1. Mając zatem na uwadze to, że wnioskodawczyni ustanowiona została w postępowaniu po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sporządziła skargę kasacyjną od tego orzeczenia oraz popierała ją przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - zasadne jest przyznanie jej wynagrodzenia w wysokości 180 zł (tj. 75% kwoty 240 zł), powiększonego o 23% podatek VAT (55,20 zł).
Kwota ta odpowiada nakładowi pracy pełnomocnika i nie wymaga podwyższenia.
Odnosząc się natomiast do twierdzeń adwokat J. W. zawartych w sprzeciwie, że podstawą dla ustalenia kwoty za udzieloną pomoc prawną winien być § 18 ust. 1 pkt a ww. rozporządzenia, jako, że sprawa niniejsza dotyczy umorzenia należności pieniężnej w wysokości [...] zł, wskazać należy, iż nie jest ono prawidłowe. Zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja dotyczyła bowiem umorzenia J. C. kwoty [...] zł z tytułu należności powstałych w związku z wypłatą zaliczki alimentacyjnej przez Urząd Miasta i Gminy [...] na rzecz T. D. w okresie od [...] stycznia 2007 r. do [...] sierpnia 2007 r. oraz orzekała o odmowie umorzenia kwoty [...] zł z tytułu należności powstałych w związku z wypłatą zaliczki alimentacyjnej na rzecz T. D. w okresie od [...] września 2005 r. do [...] grudnia 2006 r. oraz na rzecz M. D. w okresie od [...] września 2005 r. do [...] kwietnia 2008 r. Oznacza to, że jej przedmiotem nie jest należność pieniężna, lecz określenie przez organ administracji, czy zachodzą ustawowe przesłanki do umorzenia wnioskowanej przez skarżącego kwoty. Sprawa ta objęta jest więc dyspozycją § 18 ust. 1 pkt 1 lit c – jako inna sprawa.
Powołane natomiast orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Bk/374/11 dotyczyło innego stanu faktycznego, bowiem zaskarżona decyzja została wydana w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji ostatecznej i przyznania płatności z sankcjami na zalesianie gruntów rolnych. Określała ona zatem na nowo - po uchyleniu w trybie wznowienia postępowania wydanego już orzeczenia - obowiązki pieniężne strony.
Na marginesie jedynie należy zauważyć, że wniosek profesjonalnego pełnomocnika, dotyczący zmiany zaskarżonego postanowienia, wydanego przez referendarza sądowego, z dnia 26 czerwca 2013 r. nie mógł zostać uwzględniony, bowiem na mocy art. 260 ppsa – orzeczenie wydane przez referendarza sądowego straciło moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd. Oznacza to, że postanowienie referendarza sądowego zostało wyeliminowane z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt lit. c) i ust. 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło