I SA/Wa 869/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-11
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Magdalena Durzyńska, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej, która nie została prawidłowo zastąpiona przez spadkobierców w postępowaniu, jest decyzją nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej, która nie została prawidłowo zastąpiona przez spadkobierców w postępowaniu, jest decyzją nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa. Skutkuje to pozbawieniem spadkobiercy prawa do udziału w postępowaniu, co narusza zasadę dwuinstancyjności i prawo do bycia stroną.Stan faktyczny
Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie przez Powiat prawa własności nieruchomości. Skarżąca J. S. wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów kpa i ustawy wprowadzającej reformę administracji. Sąd stwierdził nieważność decyzji, ponieważ została ona skierowana do osoby zmarłej (W.D.), która nie została prawidłowo zastąpiona przez spadkobiercę w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju oraz zasądzono od Ministra Rozwoju na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 11 lutego 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] lutego 2019 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Ministra Rozwoju na rzecz skarżącej J. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] lutego 2019 r. znak: [...]) Minister Inwestycji i Rozwoju (dalej jako organ/minister) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2013 r. nr [...], stwierdzającą nabycie na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 ze zm., dalej jako ustawa) z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną – powiatową – ul. [...] i ul. [...], położonej w obrębie [...], gmina [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność J.S., H.D., A.S., B.D., E.K., A.L., S. i K.L. oraz H. i W.D.
Skargę od powyższej decyzji wniosła J.S., zarzucając organowi naruszenie art. 7, 8, 9, 10, 28, 34, 35, 75 § 1, 77, 79 i 89 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako kpa) oraz art. 73 ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji zostały skierowane do strony postępowania – W.D. Jak wynika z odpisu skróconego aktu zgonu, wymieniony zmarł [...] września 2018 r. – a zatem po wydaniu decyzji przez organ I instancji ale przed wydaniem decyzji przez organ II instancji. Konsekwencją śmierci osoby fizycznej jest utrata przez taką osobę zdolności prawnej i tym samym zdolności do bycia stroną postępowania administracyjnego Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można prowadzić postępowania ani wydać decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowany został pogląd, że wydanie decyzji w takich okolicznościach wiąże się z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, niezależnie od tego, czy organ wiedział o śmierci strony jak również od tego, czy jego niewiedza była zawiniona (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1389/17). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten podziela.
Z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 2019 r. wynika, że spadek po W.D. z dobrodziejstwem inwentarza w całości nabyła B.D. – która nie była stroną postępowania w niniejszej sprawie. Wobec powyższego skutkiem skierowania zaskarżonej decyzji do osoby zmarłej stało się pozbawienie spadkobiercy W.D. prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w II instancji. Mając na uwadze zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa) spadkobiercy strony, którzy wchodzą do postępowania z mocy samego prawa (art. 30 § 4 kpa) muszą mieć zapewniony udział także w postępowaniu prowadzonym w II instancji i możliwość przedstawienia swego stanowiska w sprawie.
Obliguje to Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na wydanie jej w warunkach rażącego naruszenia prawa i dlatego na podstawie art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa) orzeczono jak w sentencji. Rozpoznając ponownie sprawę organ II instancji ustali krąg stron postępowania z uwzględnieniem następcy prawnego W.D. i przeprowadzi postępowanie z udziałem wszystkich stron.
O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło