I SA/Wa 872/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent stażysta Anna Barska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Burmistrza S. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Burmistrz Miasta S. decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. odmówił M. S. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad córką A. S. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. ( Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego, w tym przepis art. 17, w którym wymienione są sytuacje, decydujące o tym, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. W tym kontekście organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni ma ustalone prawo do emerytury ( znak [...]) , co uzasadnia zastosowanie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. podniosła, że ta decyzja jest dla niej krzywdząca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. S. utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a cytowanej ustawy jest jednoznaczny w swej treści i organy administracji publicznej są związane jego treścią, bowiem na podstawie art. 7 Konstytucji RP i art. 6 kpa działają na podstawie i w granicach prawa. Podkreślił, że przepisy ustawy nie dają organowi orzekającemu w sprawie możliwości przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych wedle kryterium słuszności czy celowości jego przyznania wnioskodawcy. Emerytura jest świadczeniem o charakterze obligatoryjnym, ciągłym i jej zadaniem jest kompensowanie braku możliwości nabycia uprawnień do świadczeń z systemu ubezpieczenia społecznego. Świadczenie pielęgnacyjne ma natomiast w założeniu w części zrekompensować danej osobie brak dochodu z pracy zarobkowej, która tej pracy nie może wykonywać, ponieważ musi opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie mogącym samodzielnie egzystować. Brak jest natomiast regulacji przewidujących przyznawanie świadczenia o najwyższej kwotowo wysokości z równoczesnym zawieszeniem prawa do niższego kwotowo świadczenia. Ustawodawca przyjął w ustawie o świadczeniach rodzinnych, że do świadczenia pielęgnacyjnego uprawniona jest osoba sprawująca opiekę, która nie ma ustalonego prawa do świadczenia z innego systemu zabezpieczenia społecznego. Wnioskodawczyni nie może również w świetle obecnie obowiązujących przepisów wybrać świadczenia korzystniejszego z jego punktu widzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S. podała, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości rezygnacji z przyznanego świadczenia w postaci emerytury. Ustawodawca nie przewidział również możliwości wyboru pomiędzy świadczeniem emerytalnym a świadczeniem pielęgnacyjnym ewentualnie dopłatą wyrównującą niższe świadczenie. Do 2014 r. nie dyskryminowano opiekunów osób niepełnosprawnych pobierających świadczenie emerytalne, gdyż najniższe świadczenie emerytalne było niedużo wyższe od świadczenia pielęgnacyjnego. Od tej daty opiekunowie są podzieleni wysokością otrzymywanego świadczenia, które w przypadku emerytury jest o wiele niższe. Jej wcześniejsza emerytura, z której obecnie korzysta, jest znacznie niższa niż świadczenie pielęgnacyjne. Wyjaśniła, iż czuje się pokrzywdzona przez Państwo, a chciałaby być traktowana na równi z matkami, które pobierają świadczenie pielęgnacyjne. Tym samym, zdaniem skarżącej, różne traktowanie opiekunów jest niezgodne z Konstytucją RP. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r o świadczeniach rodzinnych, (Dz. U. z 2016, poz.195), zwanej dalej jako: "uśr". Z treści treść art. 17 ust. 1 uśr wynika, że osobami uprawnionymi do świadczenia pielęgnacyjnego są m.in. matka lub ojciec, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do treści 17 ust. 1b. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Bezspornym w przedmiotowej sprawie jest, że skarżąca spełnia przesłanki pozytywne określone w ww. przepisie. Poza tym jednak skarżąca ma przyznane prawo do emerytury ( znak [...]), którą pobiera w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w A.. Z art. 17 ust.5 pkt 1a ww. ustawy wynika natomiast, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, W świetle powyższych przepisów, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powinno być przyznane w sytuacji, gdy spełnione są wszystkie przesłanki pozytywne, o których mowa w art. 17 ust.1 i 1a ustawy i brak jest przesłanek negatywnych wymienionych w art. 17 ust. 5 ustawy. Okolicznością, która zadecydowała o odmowie przyznania świadczenia przez organ jest fakt, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury. Wyczerpuje to przesłankę negatywną, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Zacytowany przepis jest jednoznaczny i kategoryczny. Ustawodawca nie pozostawił organom administracji żadnej swobody, ustalając enumeratywnie zarówno przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jak również okoliczności, których wystąpienie obliguje organ do negatywnego rozstrzygnięcia wniosku. Wbrew twierdzeniom skarżącej organy administracyjne nie mogą odmówić stosowania przepisów, które nie zostały usunięte z porządku prawnego, czy to na mocy przepisu prawnego, czy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Sytuacja materialna rodziny skarżącej jest niewątpliwie bardzo trudna, jednakże stwierdzić należy, że w omawianej sytuacji organ miał obowiązek wynikający z przepisów prawa odmówić skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia. Zatem zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Organ szczegółowo i wyczerpująco wyjaśnił motywy jakimi się kierował wydając zaskarżone decyzje. Powyższe stanowisko znalazło również akceptację w orzecznictwie (vide: wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 2573/15 publik. CBOIS). Uzasadnienie skargi odwołuje się do okoliczności wychodzących poza ramy art 17 ust. 5 pkt 1 lit. a powołanej ustawy, które mogły być przedmiotem rozważań organu, jak zarzut, że krzywdzące jest nierówne traktowanie opiekunów osób niepełnosprawnych w zależności od rodzaju uzyskiwanego świadczenia. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.