I SA/Wa 88/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. Z., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] - po rozpoznaniu zażalenia P. P. na postanowienie Prezydenta W. z [...] czerwca 2014 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o przyznaniu jej prawa do zasiłku stałego za okres od kwietnia 2014 r. -stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 26 maja 2014 r. - który został złożony w Ośrodku Pomocy Społecznej Dzielnicy U. w dniu 27 maja 2014 r. – P. P. zwróciła się o przyznanie jej zasiłku stałego w okresie od kwietnia do grudnia 2014 r. w kwocie po [...] zł miesięcznie. Po rozpoznaniu tego wniosku Prezydent W. postanowieniem z dnia z [...] czerwca 2014 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku stałego za okres od kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu stwierdził, że decyzjami administracyjnymi P. P. miała przyznane prawo do zasiłku stałego wraz z ubezpieczeniem zdrowotnym do dnia [...] marca 2014 r., - czyli do dnia określonego w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności. Wcześniej jeszcze pismem z dnia 24 marca 2014 r., złożonym w Ośrodku w dniu 7 kwietnia 2014 r., P. P. zwróciła się o zmianę decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r., (zmienioną w części decyzjami z dnia [...] października 2012 r. oraz z dnia [...] lutego 2014 r.) przyznającą jej prawo do zasiłku stałego - w części dotyczącej okresu przyznania świadczenia na okres bezterminowy. Powyższe pismo organ potraktował jako wniosek o przyznanie zasiłku stałego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Ponieważ przyznanie świadczenia uzależnione jest od uzyskania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a postępowanie w tej sprawie toczy się, do czasu wydania prawomocnego orzeczenia postępowanie zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...]. W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, iż zgodnie z art. 61a kpa, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przez inne przyczyny uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania należy rozumieć, zgodnie z uzasadnieniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1356/11: "..takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie już się toczy albo w sprawie tej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno - prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym...". W związku z faktem, że ustalenie prawa do zasiłku stałego zostało już rozstrzygnięte powołanym wyżej postanowieniem oraz z uwagi na fakt, iż nie uległy zmianie okoliczności faktyczne i prawne dotyczące przyznania P. P. prawa do zasiłku stałego organ zobowiązany był odmówić wszczęcia postępowania. Postanowienie to zostało doręczone [...] czerwca 2014 r. o godz. [...] - dowód zwrotne poświadczenie odbioru podpisane przez matkę wnioskodawczyni J. P. Pismem opatrzonym datą 7 lipca 2014 r. - złożonym w Ośrodku Pomocy Społecznej Dzielnicy U. w dniu [...] lipca 2014 r. o godz. [...] - P. P. złożyła odwołanie od szeregu orzeczeń Prezydenta W. wraz ze skargą na pracowników Ośrodka. Pismo to obejmuje również odwołanie od postanowienia Prezydenta W. z [...] czerwca 2014 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku stałego za okres od kwietnia 2014 r. - w którym skarżąca żąda przyznania jej zasiłku stałego od 1 kwietnia 2014 r., gdyż jest on obligatoryjny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez P. P. na postanowienie Prezydenta W. z [...] czerwca 2014 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o przyznaniu jej prawa do zasiłku stałego za okres od kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu orzeczenia Kolegium wskazało, że merytoryczne rozstrzygnięcie zażalenia przez organ II instancji musi być poprzedzone badaniem formalnym złożonego środka zaskarżenia. Organ odwoławczy ma obowiązek zbadać: swoją właściwość do rozpatrzenia zażalenia, dopuszczalność złożenia tego środka zaskarżenia, zachowanie przez skarżącego terminu do jego wniesienia, a następnie ustalić, czy środek zaskarżenia złożony został przez osobę, która jest stroną postępowania. Następnie stwierdziło, iż w niniejszej sprawie odwołanie P. P. złożone zostało z uchybieniem terminu. Art. 141 § 2 kpa stanowi: "Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie." Pouczenie tej treści znalazło się w zaskarżonym postanowieniu. Skoro zatem zażalenie P. P. na postanowienie Prezydenta W. z [...] czerwca 2014 r. złożone zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia - dziewiątego dnia od daty doręczenia - skutkuje to pozostawieniem tego zażalenia bez rozpoznania zgodnie z treścią art. 134 kpa. Kolegium dodało, że w przypadku wniesienia zażalenia po 7-dniowym terminie organ odwoławczy obowiązany jest orzec na podstawie art. 134 kpa o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Uchybienie terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, gdyż postanowienie organu I instancji stało się już ostateczne, a postępowanie zażaleniowe nie może się toczyć. Następstwem tego jest pozostawienie zażalenia bez jego merytorycznego rozpatrzenia. Pismem z dnia 17 grudnia 2014 r. P. P. złożyła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na szereg postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wraz z zawiadomieniem Prokuratora Generalnego o popełnieniu przestępstwa. Pismo to obejmuje również skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Skarżąca podnosi w nim, że jej odwołanie z 7 lipca 2014r. złożone w dniu 9 lipca 2014 r. nie zostało jeszcze rozpoznane, mimo, iż termin upłynął w dniu 9 sierpnia 2014 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w całości podtrzymało swoje rozstrzygniecie i wniosło o oddalenie skargi. Dodało, że w zaskarżonym postanowieniu dokładnie opisało stan faktyczny sprawy oraz zacytowało przepisy regulujące sprawy dotyczące doręczeń oraz terminów na wniesienie środków zaskarżenia. Postanowienie Prezydenta W. z [...] czerwca 2014 r. zostało odebrane przez J. P., matkę skarżącej, w dniu 30 czerwca 2014 r., natomiast pismo zawierające zażalenie na to postanowienie złożono w organie I instancji w dniu 9 lipca 2014 r. Uchybienie terminu jest więc niewątpliwe. Zażalenie znajduje się w pierwszym akapicie drugiej strony pisma nazwanego "Odwołanie od decyzji Prezydenta W. wraz ze skargą na pracowników OPS Ursynów". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone postanowienie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga P. P. nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez P. P. na postanowienie Prezydenta W. z [...] czerwca 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o przyznaniu jej prawa do zasiłku stałego za okres od kwietnia 2014 r. Zgodnie z art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję., Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie (art. 141 § 2 kpa). Zaś zgodnie z art. 58 § 1 i 2 kpa, w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Natomiast procedurę doręczeń decyzji administracyjnych regulują przepisy rozdziału 8 kpa. Zasadą jest, iż doręczenie następuje do rąk adresata (art. 42 § 1, 2 i 3 kpa). W razie nieobecności adresata doręczenia można dokonać za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 zdanie pierwsze kpa). W niniejszej sprawie niewątpliwy jest fakt, że P. P. doręczono przedmiotowe postanowienie w sposób opisany w art. 43 kpa. Doręczenia dokonano w sposób prawidłowy – do rąk jej matki. Skarżąca zresztą nie podnosiła żadnych zarzutów odnośnie nieprawidłowości doręczenia. Postanowienie zostało doręczone 30 czerwca 2014 r. o godz. 17:35 (o czym świadczy data i podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) – zatem 7 dniowy termin do złożenia zażalenia upłynął w dniu 7 lipca 2014 r. Zażalenie zaś zostało złożone w Ośrodku Pomocy Społecznej Dzielnicy U. w dniu 9 lipca 2014 r. o godz. 12:00. (data prezentaty), a więc dziewiątego dnia od daty jego doręczenia. Wobec tego prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie z uchybieniem ustawowego 7 dniowego terminu. Zaś każde uchybienie terminu do wniesienia zażalenia powoduje, iż organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie, wydając postanowienie przewidziane w art. 134 kpa – chyba, że strona wnosi o przywrócenie uchybionego terminu stosownie do art. 58 i następnych kpa i wniosek ten zostanie uwzględniony. Skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, wobec powyższego zażalenie wniosła na postanowienie, które stało się już ostateczne. Poza tym - brak powyższego wniosku o przywrócenie terminu nie pozwolił na rozważenie przyczyn uchybienia terminowi. Ponadto skarżąca sama potwierdziła fakt uchybienie terminu podnosząc w skardze do Sądu, iż jej odwołanie z 7 lipca 2014r. złożone w dniu 9 lipca 2014 r. nie zostało jeszcze rozpoznane, mimo, że termin upłynął w dniu 9 sierpnia 2014 r. W związku z tym postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. zostało wydane zgodnie z przepisami prawa -dlatego też skarga P. P. została oddalona jako niezasadna. Podsumowując należy uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyło stan faktyczny sprawy oraz wyczerpująco i szczegółowo wyjaśniło motywy, jakimi się kierowało przy rozstrzyganiu sprawy - uzasadniając przekonująco swoje postanowienie i zyskując całkowitą aprobatę Sądu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy.