I SA/Wa 894/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na orzeczenie Komisji Majątkowej w W. z dnia [...] września 2006 r., nr [...] w przedmiocie przyznania własności nieruchomości zamiennych postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżącej Gminie Miejskiej K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. W dniu 29 grudnia 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął odpis skargi Gminy Miejskiej K. na orzeczenie Komisji Majątkowej w W. z dnia [...] września 2006 r., nr [...] w przedmiocie przyznania własności nieruchomości zamiennych. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Prezydent Miasta K. zarzucił Komisji Majątkowej, naruszenie art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, art. 61 ust. 1 pkt 2 zdanie 2 i art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 37 ust. 1 w związku z art. 11 i 11 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, § 18 ust. 2 zarządzenia Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 8 lutego 1990 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania regulacyjnego w przedmiocie przywrócenia osobom prawnym Kościoła Katolickiego własności nieruchomości lub ich części oraz art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto skarżący podniósł, że skoro od orzeczenia Komisji Majątkowej nie przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia (art. 63 ust. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej) to wezwał ją na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do usunięcia naruszenia prawa, powstałego w wyniku wydania orzeczenia częściowego z dnia [...] września 2006 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2007 r. przedmiotowa skarga wpisana została do dziennika I KO16/07, a następnie na podstawie art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przesłana została do Komisji Majątkowej w W. Skarga wraz z załącznikami doręczona została Komisji Majątkowej w W dniu 24 stycznia 2007 r. Z uwagi na fakt, że Komisja Majątkowa w W. nie nadesłała do sądu oryginału skargi wraz z odpowiedzią na skargę i całością akt administracyjnych sprawy, pismem z dnia 13 maja 2008 r. ponownie wezwano ją do wykonania ciążącego na niej obowiązku, tj. do nadesłania oryginału skargi wraz z odpowiedzią na skargę i całością akt administracyjnych sprawy. W odpowiedzi na niniejszy wniosek Komisja Majątkowa w W. w piśmie z dnia 10 czerwca 2008 r. podniosła, że jest autonomicznym, niemieszczącym się w systemie organów administracji publicznej, ciałem o charakterze arbitrażowym, niewykonującym zadań z zakresu administracji publicznej, powołanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.). Zarówno status ustrojowy Komisji, jak i charakter postępowania regulacyjnego pozwalają na stwierdzenie, że Komisja nie może być uważana za organ administracji publicznej, a postępowanie regulacyjne nie może być kwalifikowane jako postępowanie administracyjne. Podkreślono, że działalność Komisji Majątkowej, a w szczególności prowadzone przez nich postępowania regulacyjne nie mogą być kontrolowane przez sąd administracyjny. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2008 r. wezwano Komisję do nadesłania - w terminie 7 dni - oryginalnej skargi Gminy Miejskiej K. z dnia 21 grudnia 2006 r. na orzeczenie z dnia [...] września 2006 r. (nr [...]). W odpowiedzi na wezwanie Komisja Majątkowa w W. nadesłała oryginał skargi Prezydenta Miasta K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 184 zdanie 1 Konstytucji RP, sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie zaś z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Analizując przepisy określające właściwość sądów administracyjnych, nie sposób uznać, aby sprawa dotycząca przyznania własności nieruchomości zamiennych rozstrzygana przez Komisję Majątkową, podlegała kognicji sądów administracyjnych. W ocenie sądu Komisja Majątkowa nie jest organem administracji publicznej i nie wydaje aktów administracyjnych podlegających kontroli sądu administracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że Komisji orzekającej w postępowaniach regulacyjnych nie można uznać za organ administracji publicznej w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Orzeczenie Komisji majątkowej nie ma cech decyzji administracyjnej i nie jest na nie dopuszczalna skarga do sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia 26 września 1991 r., sygn. akt I SA 768/91, Wspólnota 1992 r., nr 10, poz. 21). Przedmiot postępowania regulacyjnego ma charakter cywilnoprawny, dotyczy bowiem przywrócenia własności, nadania nieruchomości zamiennej bądź nieodpłatnego przekazania własności nieruchomości lub ich części. Zaznaczyć również trzeba, że zarówno ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.), jak i wydane na jej podstawie zarządzenie Ministra – Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 8 lutego 1990 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania regulacyjnego w przedmiocie przywrócenia osobom prawnym Kościoła Katolickiego własności nieruchomości lub ich części (M.P. Nr 5, poz. 39 ze zm.) nie przewidują zakończenia postępowania regulacyjnego decyzją administracyjną, od której przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skoro Komisja Majątkowa nie jest organem administracji publicznej, zaś wydawane przez nią orzeczenia nie są decyzjami administracyjnymi, ani innymi aktami administracyjnymi z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Powyższe oznacza, że sąd nie miał podstaw do ustosunkowania się do argumentów skargi. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji. O kosztach jak w pkt 2 sentencji na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit. a w/w ustawy.