I SA/Wa 908/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2015 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 59 k.p.a. w związku z art. 58 k.p.a., odmówiło W. M. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], odmawiającej W. M. udzielenia pomocy finansowej. Postanowienie to wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzja Prezydenta [...] z dnia [...]stycznia 2015 r. została doręczona W. M. w dniu [...] stycznia 2015 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie zaskarżania. Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. M. w dniu [...] lutego 2015 r., po rozpoznaniu którego postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia. Następnie w dniu [...] lutego 2015 r. W. M. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu wniosku podał, że uchybił terminowi gdyż w okresie od [...] grudnia 2014 r. do dnia złożenia niniejszego pisma jego organizm pracował w silnym stresie spowodowanym postępowaniem dotyczącym poddzierżawienia jego pawilonu handlowego oraz przedłużeniem terminu wydania decyzji przez organ pomocowy. Rozpoznając powyższy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że uchybienie terminu do złożenia środka zaskarżenia to niedopełnienie w ustalonym przez prawo (bądź w wyznaczonym przez organ administracji państwowej) okresie albo w wyznaczonej przez taki organ konkretnej dacie określonej czynności procesowej. Niedopełnienie tej czynności w terminie wywołuje dla zainteresowanego ujemne skutki procesowe. Jednocześnie wskazało że zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Organ odwoławczy, przytaczając stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne stwierdził, że wnoszący podanie powinien uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niego niezależna i istniała ona przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Zatem zdaniem organu o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Reasumując Kolegium stwierdziło, że przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia ma charakter wyjątkowy i tylko łączne spełnienie wszystkich przesłanek wskazanych w art. 58 k.p.a. uzasadnia jego przywrócenie. Natomiast w ocenie organu w przedmiotowej sprawie W. M. nie spełnił wymienionej w § 1 powołanego przepisu przesłanki polegającej na uprawdopodobnieniu braku winy, a tym samym również nie spełnił przesłanki dochowania terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż nie wykazał, że jakakolwiek przeszkoda w dotrzymaniu terminu istniała. Wskazało, że silny stres, na który powołał się skarżący nie jest okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu, a podniesiony argument nie wskazuje na niemożność złożenia odwołania w terminie, a tylko niemożność mogłaby uzasadnić przywrócenie terminu. Podkreśliło, że stres nie stanowi przeszkody w prawidłowym działaniu i nie może być podstawą do przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. M. podając, że w dniu [...] lutego 2015 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu, a organ rozpoznając go zignorowało wszystkie argumenty przemawiające za przywróceniem uchybionego z jego winy terminu, a uchybienie spowodował silny stres, na który nałożyło się szereg sytuacji życiowych, jak również brak pieniędzy. Jednocześnie wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania, zobowiązanie Prezydenta do ponownego rozpoznania jego wniosku z dnia [...] listopada 2014 r. o pomoc finansową oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty dwóch tysięcy złotych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (postanowienie) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Ponadto na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z treścią art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; powoływana dalej jako: "k.p.a."), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z brzmienia powołanego przepisu wynika zatem, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest łączne spełnienie określonych w tym przepisie przesłanek, tj. uprawdopodobnienie przez stronę, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, wniesienie prośby (wniosku) o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełnienie czynności, dla której był przewidziany termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, iż jej dopełnienie stało się niemożliwie z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu w danych warunkach największego wysiłku. Za taką przeszkodę należy uznać siłę wyższą, np. powódź, czy też zdarzenia losowe, np. wypadek samochodowy związany z hospitalizowaniem. Niedbalstwo zainteresowanego uniemożliwia zaś przywrócenie terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1773/08). Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw. Warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi należy przy tym oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł należytej staranności i racjonalnego postępowania przy wykonywaniu czynności. Chodzi, bowiem o taką przeszkodę w dotrzymaniu terminu, która była niezależna od woli i wiedzy strony, a zatem przeszkodę nie do przezwyciężenia, eliminującą nie tylko możliwość złożenia pisma procesowego w terminie, ale wykluczającą w ogóle normalne działanie. Jak wynika z analizy akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy, występując z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. – W. M. wskazał, że przyczyną uchybienia terminu był silny stres spowodowany postępowaniem dotyczącym poddzierżawiania jego pawilonu handlowego oraz przedłużeniem terminu wydania decyzji w sprawie wniosku o przyznanie pomocy finansowej na styczeń 2015 r. Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prawidłowo uznało, że podnoszone we wniosku okoliczności, nie stanowią wystarczającej przesłanki uprawdopodabniającej brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu przekonywującej przesłanki nie stanowi bowiem wskazywana przez skarżącego okoliczność działania pod wpływem silnego stresu. Zauważyć należy, że powoływany argument nie został w żaden sposób uprawdopodobniony. Zaś samo pozostawanie pod wpływem silnego stresu nie usprawiedliwia niedochowania terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Zdaniem Sądu, zarówno w złożonym wniosku o przywrócenie terminu, jak i w złożonej skardze, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, która przy dołożeniu nawet najwyższych starań uniemożliwiła mu sporządzenie w terminie odwołania i nadanie go pocztą osobiście lub przez inną osobę. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Zdaniem Sądu słusznie organ uznał, że w sprawie nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Złożona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.