I SA/Wa 917/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Monika Nowicka Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] Minister Infrastruktury uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własności nieruchomości położonej w L., oznaczonej jako działka nr [...], zajętej pod drogę dojazdową do ulicy [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku L. B. działającej przez pełnomocnika L. B. o wydanie decyzji administracyjnej potwierdzającej, że nieruchomość położna w L. zajęta pod dojazd do ulicy [...], oznaczona na mapie zarejestrowanej w MODGiK w L. pod numerem [...] jako działka nr [...] (obręb [...], arkusz [...]), KW Nr [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, odmówił stwierdzenia nabycia prawa własności wyżej wymienionej nieruchomości. Organ swoje rozstrzygniecie oparł na ustaleniu, że wnioskodawczyni L. B. nie była w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielką przedmiotowej nieruchomości, oraz że nieruchomość ta nie była zajęta pod drogę publiczną i nie była we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła L. B. reprezentowana przez L. B., kwestionując zasadność rozstrzygnięcia i wnosząc o wypłatę odszkodowania na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Minister Infrastruktury w wyniku rozpatrzenia odwołania, uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest zatem od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. wszystkich przesłanek ujętych w powyższym przepisie. Zgodnie natomiast z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z wnioskiem o nabycie prawa własności w trybie art. 73 cytowanej ustawy może wystąpić osoba, która w dniu 31 grudnia 1998 r. była właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną lub osoba posiadająca interes prawny. Organ podniósł, że pismem z dnia 4 października 2005 r. L. B. reprezentujący L. B., wystąpił o wydanie decyzji w trybie ww. art. 73 w odniesieniu do działki nr [...], objętej księgą wieczystą KW Nr [...]. Ze znajdujących się w aktach dokumentów wynika, że działka nr [...] o pow. [...] m2, zajęta pod drogę dojazdową do ulicy [...] wywodzi się z nieruchomości objętej księgą wieczystą KW nr [...] o pow. [...] m2, w której jako właściciele figurują spadkobiercy A. i L. małż. S., pośród których znajduje się L B. Jednak na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] grudnia 1999 r., sygn. akt [...], działka nr [...] o pow. [...] m2 stała się z mocy prawa z dniem 4 listopada 1971 r. własnością J. i H. S. Następnie dokonano korekty zapisu w ww. księdze wieczystej nr [...] poprzez wyłączenie działki nr [...] z tej księgi wieczystej do nowej o nr [...], w której jako właściciele zostali wpisani J. i H. S. Z powyższego wynika, że właścicielami działki nr [...] w dniu 31 grudnia1998 r. byli J. i H. małż. S, a prawem własności do tej działki nie dysponowała L. B. Oznacza to, że odwołująca się, nie będąc w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem tej działki, nie może skutecznie żądać zastosowania art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, gdyż nie posiada interesu prawnego w sprawie. Minister Infrastruktury wskazał, że skoro postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek osoby nie będącej stroną, takie postępowanie należy umorzyć. Dodatkowo organ II instancji podniósł, że przedmiotowe postępowanie nie dotyczy całej nieruchomości o pow. [...] m2 objętej księgą wieczystą KW nr [...], lecz jedynie wydzielonego z tej nieruchomości gruntu zajętego pod drogę dojazdową do ulicy [...], który otrzymał oznaczenie jako działka nr [...] i który został objęty nową księgą wieczystą. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] złożyła L. B. działająca przez pełnomocnika L B. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wydanej z naruszeniem art. 73 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wskazując, iż organ nieprawidłowo ustalił właścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżącej L. B. przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym wszczętym na jej wniosek o wydanie decyzji administracyjnej potwierdzającej, że nieruchomość położna w L. zajęta pod dojazd do ulicy [...], oznaczona jako działka nr [...] ([...], arkusz [...]) z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Na wstępie należy podnieść, że w myśl przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nabycie własności nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Skarb Państwa lub właściwe jednostki samorządu terytorialnego mogło nastąpić, jeśli w dniu 31 grudnia 1998 r. łącznie zostały spełnione trzy przesłanki: 1. nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego; 2. nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego; 3. nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własności nieruchomości na podstawie powołanej ustawy wszczyna się z urzędu lub na wniosek strony. Stronami tego postępowania jest dotychczasowy właściciel nieruchomości oraz nowy właściciel (Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego). W myśl przepisu art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo każdy, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie i doktrynie, interes prawny legitymujący stronę postępowania wywodzi się z prawa materialnego i musi to być własny interes danego podmiotu. (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 220). Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to znaczy wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania. Zatem tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym. O tym, czy podmiot ten ma interes prawny nie może natomiast decydować jedynie sama wola tego podmiotu z różnych przyczyn zainteresowanego prowadzeniem tegoż postępowania. Interes prawny nie jest bowiem tożsamy z interesem faktycznym, który oznacza, iż określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz to "zainteresowanie" nie znajduje oparcia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, które stanowiłyby podstawę żądania stosownych czynności organu administracji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Po 655/07, LEX nr 351281). Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że z wnioskiem o stwierdzenie nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości w trybie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną może wystąpić osoba, która w dniu 31 grudnia 1998 r. miała interes prawny, tz. była właścicielem nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, skarżąca L. B. nie ma interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własności nieruchomości położonej w L., oznaczonej jako działka nr [...], zajętej pod drogę dojazdową do ulicy [...], gdyż w dniu 31 grudnia 1998 r., nie była właścicielką przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika bowiem z postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] grudnia 1999 r., sygn. akt [...], działka ewidencyjna o nr [...], pow. [...] m² stała się z mocy prawa z dniem 4 listopada 1971 r. współwłasnością J. i H. małż. S. na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej. Dla przedmiotowej działki prowadzona jest obecnie księga wieczysta KW Nr [...], w której jako współwłaściciele wpisani są A. S. i H. S. Dodać należy, że z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika bezspornie, że księga wieczysta KW Nr [...], na którą powołuje się skarżąca nie dotyczy działki nr [...] o pow. [...] m² położonej w L. przy ul. [...]. Tą księgą wieczystą objęta jest nieruchomość o pow. [...] m² położona w L. przy ul. [...]. L. B. jest jej współwłaścicielem w [...] części. W związku z powyższym, skarżąca, jako osoba niemająca interesu prawnego w sprawie, nie mogła wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie, że przedmiotowa nieruchomość stała się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Zatem organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 105 kpa i uchylił decyzję organu I instancji oraz umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.