I SA/Wa 923/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie : WSA Monika Nowicka Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania i uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E.K. od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...] w sprawie stwierdzenia nabycia nieodpłatnie przez Gminę B. prawa własności niezabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...], obręb B., KW nr [...], na podstawie art. 134 kpa, stwierdziła niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E.K. od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2000 r., stwierdzającej nabycie nieodpłatnie przez Gminę B. prawa własności niezabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...], obręb B., KW nr [...], umorzyła postępowanie odwoławcze podnosząc, że wnoszący odwołanie E.K. nie wykazał, iż posiada w stosunku do przedmiotowej nieruchomości tytuł prawny w postaci prawa własności. Brak tytułu prawnego do nieruchomości przesadza zaś o tym, że E.K. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, a zatem złożone przez niego odwołanie nie może wywołać takiego skutku, jakby pochodziło od podmiotu, o którym mowa w art. 127 § 1 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1171/06, wydanym na skutek skargi złożonej przez E.K., stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r., podnosząc, że organ odwoławczy przed przystąpieniem do rozpatrzenia środka odwoławczego obowiązany jest zbadać, czy został on wniesiony w ustawowym terminie, ponieważ uchybienie terminu powoduje bezskuteczność odwołania. Sąd podkreślił, że w przypadku wniesienia środka odwoławczego z uchybieniem terminu organ wydaje postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia, zgodnie z art. 134 kpa. Natomiast rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, w ocenie Sądu, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), bowiem oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, czyli takiej która korzysta z ochrony trwałości. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpatrując ponownie odwołanie E.K. od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2000 r. podniosła, że zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2006 r., przed ponownym przystąpieniem do rozpatrzenia środka odwoławczego, zbadania przede wszystkim wymaga, czy został on wniesiony w ustawowym terminie. Niewniesienie w terminie środka odwoławczego powoduje bowiem bezskuteczność odwołania i obowiązek organu odwoławczego wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia, zgodnie z art. 134 kpa. Organ zaznaczył, że stosownie do treści art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przedmiotowej sprawie E.K. złożył odwołanie od decyzji komunalizacyjnej, nieposiadając przymiotu strony. Oznacza to, że termin na wniesienie odwołania, stosownie do dyspozycji art. 129 § 2 kpa, liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, czyli w przedmiotowej sprawie - Miastu i Gminie B. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2000 r. wynika, iż decyzja ta doręczona została stronie (Burmistrzowi Miasta i Gminy B.) w dniu 18 sierpnia 2000 r. Odwołanie E.K. zostało zaś złożone w dniu 22 czerwca 2006 r., czyli w istocie po upływie około 6 lat od daty doręczenia decyzji stronie. Stosownie zatem do dyspozycji art. 134 kpa i zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 października 2006 r., organ stwierdził niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do jego wniesienia. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł E.K. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 28 kpa, poprzez błędne przyjęcie, że nie przysługiwał mu w niniejszej sprawie status strony oraz naruszenie art. 129 § 2 kpa, poprzez nieuwzględnienie momentu rzeczywistego doręczenia skarżącemu decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2000 r. W ocenie skarżącego Skarb Państwa nigdy nie był właścicielem działki nr [...]. Decyzja Wojewody Śląskiego dotyczyła więc faktycznie jego własności, a zatem miał on interes prawny w tym, aby nie doszło do przekazania jego własności na rzecz Gminy B. E.K. wskazał ponadto, że decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 r. odebrał w dniu 17 lutego 2006 r., podczas postępowania sądowego toczącego się z innej podstawy. Zachował on więc czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, określony w art. 129 § 2 kpa. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (postanowienie) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga E.K. jest niezasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Odwołanie jest instytucją procesową umożliwiającą uprawnionym podmiotom zaskarżenie decyzji administracyjnej. Organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym zobowiązany jest zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy wniesione zostało w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 kpa. Zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wskazać trzeba, że czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa dotyczy stron uczestniczących w postępowaniu i liczy się od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. W terminie tym odwołanie może wnieść także podmiot mający uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 kpa, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i któremu organ nie doręczył i nie ogłosił decyzji, a o jej wydaniu podmiot ten dowiedział się z innych źródeł. Jeżeli zaś strony postępowania nie wniosą odwołania od decyzji pierwszej instancji w terminie określonym w art. 129 § 2 kpa, decyzja staje się ostateczna, niezależnie od tego czy organ doręczył (ogłosił) ją wszystkim stronom. Decyzje ostateczne mogą być natomiast wzruszone tylko w trybach nadzwyczajnych, uregulowanych w rozdziałach 12 i 13 Działu II kpa. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy decyzja ta stała się już ostateczna, może wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego przedmiotową decyzją, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Podmiot taki nie może natomiast wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 58 § 1 kpa, bowiem w stosunku do takiego podmiotu bieg terminu do wniesienia odwołania nie został otwarty. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że E.K. nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2000 r., mocą której stwierdzono nabycie nieodpłatnie przez Gminę B. prawa własności niezabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...], obręb B., KW nr [...]. Wskazana decyzja nie została mu też doręczona. Wobec zaś niezaskarżenia tej decyzji przez podmiot, który organ uznał za stronę postępowania tj. Gminę B. i któremu doręczono przedmiotową decyzję w dniu 18 sierpnia 2000 r., stała się ona ostateczna. Oczywiste zatem jest, że odwołanie E.K. z dnia 22 czerwca 2006 r., wniesione po upływie około 6 lat od dnia, gdy decyzja stała się ostateczna, nie mogło zostać przez organ odwoławczy rozpatrzone. W świetle powyższego, mając na uwadze treść art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2007 r. nie narusza prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.