I SA/Wa 929/08
WyrokWSA w Warszawie2008-09-26
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Daniela Kozłowska, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu wydana w trybie autokontroli (art. 54 § 3 PPSA) może jedynie uchylić wadliwą decyzję, pozostawiając sprawę nierozpoznaną co do istoty, i czy sąd administracyjny w takiej sytuacji powinien uchylić również poprzedzające i następujące po niej decyzje, aby umożliwić merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy?Ratio decidendi
Decyzja organu wydana w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA musi rozstrzygnąć sprawę co do istoty zgodnie z żądaniem skarżącego, a nie jedynie uchylić wadliwą decyzję, pozostawiając sprawę nierozpoznaną. Uchylenie takiej decyzji przez sąd administracyjny, wraz z poprzedzającymi i następującymi po niej decyzjami, jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy i umożliwienia merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła świadczenia z pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało w mocy decyzję przyznającą skarżącej świadczenie. Następnie SKO, działając na podstawie art. 54 § 3 PPSA, uchyliło własną decyzję, uznając, że narusza ona przepisy k.p.a. Skarżąca wniosła skargę na tę decyzję, argumentując, że SKO pozostawiło sprawę nierozpoznaną co do istoty. SKO wydało kolejną decyzję, przyznającą świadczenie, jednakże pełnomocnik skarżącej oświadczył, że decyzja ta nie została doręczona.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję SKO z dnia [...] kwietnia 2008 r., poprzedzającą ją decyzję SKO z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz decyzję SKO z dnia [...] czerwca 2008 r., a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2008 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] i decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] orzekającą o przyznaniu S.K. świadczenia z pomocy społecznej w formie usługi opiekuńczej – gospodarczej w zakresie pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, od dnia 1 września 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r., przez 5 dni roboczych po 2 godziny dziennie.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła reprezentowana przez J.K. – S.K..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględniło skargę i uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...].
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] orzekająca o przyznaniu S.K. świadczenia z pomocy społecznej w formie usługi opiekuńczej – gospodarczej w zakresie pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, od dnia 1 września 2007 r. do 31 grudnia 2007 r., przez 5 dni roboczych po 2 godziny dziennie. Tymczasem przedmiotem odwołania była decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej w formie specjalistycznej usługi opiekuńczej w zakresie uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, od dnia 1 września 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. przez 3 dni robocze po 2 godziny dziennie w każdym tygodniu. Do tej też decyzji odnosi się uzasadnienie decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. W ocenie organu decyzja z dnia [...] stycznia 2008 r. narusza więc przepis art. 107 § 1 i 3 kpa, wobec czego należało ją uchylić.
Skargę na powyższą decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła – reprezentowana przez J.K. – S.K.. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło wadliwą decyzję uwzględniając odwołanie skarżącej, lecz pozostawiło sprawę bez merytorycznego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącej uchylenie wadliwej decyzji spowodowało, że sprawa odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] jest właściwie nierozpoznana.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Organ wskazał jednocześnie, że w dniu [...] czerwca 2008 r. wydana została decyzja nr [...], mocą której utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] o przyznaniu S.K. świadczenia z pomocy społecznej w formie specjalistycznej usługi opiekuńczej w zakresie uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, od dnia 1 września 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. przez 3 dni robocze po 2 godziny dziennie w każdym tygodniu. Tym samym, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., odwołanie skarżącej zostało rozpoznane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Jednocześnie zgodnie z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Rozpoznając przedmiotową sprawę w oparciu o powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga S.K. zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. wydana została na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
W orzecznictwie podkreśla się, że przepis ten ma umożliwić organowi weryfikację własnego działania bez potrzeby rozpatrywania sprawy przez sąd administracyjny. Warunkiem skorzystania z uprawnienia do autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, a więc uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów oraz wniosków skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej. Decyzja wydana w trybie powołanego art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi musi rozstrzygnąć sprawę co do istoty, zgodnie z żądaniem skarżącego. Decyzja taka nie może powodować, że sprawa wraca na drogę postępowania administracyjnego, bo tę możliwość wykluczyło przekazanie sprawy do sądu poprzez złożenie skargi (wyrok NSA z dnia 6 października 2006 r., sygn. akt II OSK 1190/05, LEX nr 288979).
W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu - wydana w trybie autokontroli decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nie spełnia wskazanych wyżej wymogów. Przedmiotową decyzją organ uchylił jedynie zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r., nie rozstrzygnął jednakże sprawy co do istoty. Merytorycznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. orzekło dopiero w decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. Wydana w trybie autokontroli decyzja z dnia [...] kwietnia 2008 r. narusza więc art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co uzasadnia jej uchylenie.
Jednocześnie, mając na uwadze treść powołanego wyżej art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uznał, że niezbędne dla końcowego załatwienia niniejszej sprawy jest wzruszenie nie tylko wydanej w trybie autokontroli decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], ale również decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] oraz decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...].
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] o przyznaniu S.K. świadczenia z pomocy społecznej w formie usługi opiekuńczej – gospodarczej w zakresie pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, od dnia 1 września 2007 r. do 31 grudnia 2007 r., przez 5 dni roboczych po 2 godziny dziennie, która to decyzja nie była w istocie przedmiotem odwołania skarżącej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że przedmiotem odwołania S.K. była decyzja z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] przyznająca jej świadczenie z pomocy społecznej w formie specjalistycznej usługi opiekuńczej w zakresie uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, od dnia 1 września 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. przez 3 dni robocze po 2 godziny dziennie w każdym tygodniu. Do tej też decyzji odnosi się uzasadnienie decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. Decyzja z dnia [...] stycznia 2008 r. – co słusznie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. - narusza więc art. 107 § 1 i § 3 kpa. Mając zaś na uwadze, że wzruszenie decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. powoduje, iż wskazana decyzja z dnia [...] stycznia 2008 r., powraca do obrotu prawnego, Sąd uznał, że koniecznym stało się jej uchylenie.
Uchylenie decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. uzasadnia również uchylenie decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., która to decyzja wydana została w wyniku wadliwego zastosowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. instytucji autokontroli. Dodatkowo zauważyć trzeba, że na rozprawie przeprowadzonej w dniu 26 września 2008 r. J.K. - pełnomocnik skarżącej - oświadczyła, iż wskazana decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. nie została doręczona ani jej, ani też jej siostrze S.K.. Zatem również z tej przyczyny wskazana decyzja podlega uchyleniu. Niedoręczenie decyzji stronie postępowania stanowi bowiem naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym wyrażonej w art. 10 kpa, z której wynika między innymi obowiązek organu doręczenia wydanych w sprawie rozstrzygnięć wszystkim podmiotom będącym stronami danego postępowania.
Zaznaczyć należy, że uchylenie przez Sąd wskazanych wyżej decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r., z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz z dnia [...] czerwca 2008 r. powoduje, iż niezałatwiona pozostaje sprawa odwołania S.K. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] przyznającej świadczenie z pomocy społecznej w formie specjalistycznej usługi opiekuńczej w zakresie uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, od dnia 1 września 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. przez 3 dni robocze po 2 godziny dziennie w każdym tygodniu. Przedmiotową sprawą powinno zatem zająć się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło