I SA/Wa 929/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-10-12

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Dzielnicy dotycząca podjęcia działań zmierzających do ustalenia stanu prawnego nieruchomości i wszczęcia procedury komunalizacyjnej, skierowana do wewnętrznych jednostek organizacyjnych, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym lub art. 3 § 2 pkt 6 PPSA?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy, która zawierała polecenia i wytyczne skierowane do wewnętrznych jednostek organizacyjnych organu w zakresie ustalenia stanu prawnego nieruchomości i wszczęcia procedury komunalizacyjnej, stanowi akt kierownictwa wewnętrznego. Tego typu akty, nieposiadające atrybutu zewnętrzności i nie rozstrzygające o sytuacji prawnej podmiotów zewnętrznych, nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. W związku z tym skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Zrzeszenie [...] złożyło skargę do WSA w Warszawie na uchwałę Zarządu Dzielnicy, która nakazywała podjęcie działań zmierzających do ustalenia stanu prawnego nieruchomości administrowanych przez Zrzeszenie oraz wszczęcia procedury komunalizacyjnej w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa. Skarżący zarzucił naruszenie Konstytucji RP i niezależności Zrzeszenia. Organ administracji uznał wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za bezzasadne, wskazując, że uchwała ma na celu potwierdzenie tytułów własności Skarbu Państwa i nie narusza interesu prawnego Zrzeszenia. Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu kwotę 300 zł tytułem wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Dariusz Chaciński Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. sprawy ze skargi Zrzeszenia [...] w W. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m. W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia działań zmierzających do ustalenia stanu prawnego nieruchomości p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu Zrzeszeniu [...] w W. ze Skarbu Państwa - kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem wpisu od skargi. W dniu [...] lutego 2011 r. Zarząd Dzielnicy [...] m. W. podjął uchwałę nr [...] w sprawie podjęcia niezbędnych działań przez Dzielnicę [...] (wydziały merytoryczne, delegatury) zmierzających do przejęcia do zasobów komunalnych nieruchomości, będących obecnie w zarządzie Zrzeszenia [...] w W. Postanowienie § 1 tej uchwały przewiduje podjęcie działań zmierzających do ustalenia stanu prawnego nieruchomości administrowanych obecnie przez Zrzeszenie, a w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa wszczęcie procedury komunalizacyjnej. W § 2 wykonanie uchwały powierzono Naczelnikom Wydziałów i Delegatur wg rozdzielnika. Zgodnie z § 3 uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że podjęto ją w związku z pojawieniem się informacji o możliwości przejęcia nieruchomości. Działania mają na celu udzielenie pomocy i zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańcom tych nieruchomości. Organ wskazał, że do urzędu Dzielnicy wpływają informacje o już dokonanych oraz planowanych kolejnych odcięciach dostaw wody do budynków nieruchomości administrowanych obecnie przez Zrzeszenie co, zdaniem organu, wymaga niezwłocznego rozpoczęcia działań. Pismem z 2 marca 2011 r. Zrzeszenie [...] w W. wezwało organ do usunięcia naruszenia prawa, wskazując jako podstawę art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Uchwałą z [...] marca 2011 r., nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] m. W. uznał wezwanie za bezzasadne. W uzasadnieniu tej uchwały organ podał, że uchwała nie ma na celu przejmowania nieruchomości stanowiących własność osób fizycznych do zasobu komunalnego, a jej celem jest podjęcie działań zmierzających do wykazania tytułu własności nieruchomości przysługujących Skarbowi Państwa, ze szczególnym uwzględnieniem nieruchomości administrowanych przez Zrzeszenie. Wskazano, że realizacja czynności określonych w kwestionowanej uchwale jest nie tylko prawem, lecz także stanowi podstawowy obowiązek jednostek sektora publicznego, którymi są m. W. i Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta W. Ponadto dodatkowo podniesiono, że Zrzeszenie nie ma indywidualnego interesu prawnego w żądaniu ewentualnego uchylenia uchwały, która nie jest sprzeczna z prawem, ani nie powoduje zagrożenia interesu prawnego Zrzeszenia, gdyż jej przedmiotem jest wyłącznie potwierdzenie tytułów własności nieruchomości. Na uchwałę z [...] lutego 2011 r. Zrzeszenie [...] złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 12, 20, 21 pkt 1 i 64 Konstytucji RP, poprzez stworzenie zagrożenia dla wolności działalności gospodarczej i własności prywatnej, która jest podstawą ustroju gospodarczego i działania dobrowolnych zrzeszeń. Uchwale zarzucono nierespektowanie prawa do własności i dziedziczenia. Skarżący podniósł, że uchwała narusza niezależność Zrzeszenia mającego status samorządu zawodowego, którym przepisy prawa zapewniają wolność od ingerencji organów administracji. W ocenie skarżącego uchwała narusza status Zrzeszenia jako posiadacza nieruchomości będących w jego zasobach. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął powyższe zarzuty. Zrzeszenie wniosło o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Odpowiadając na skargę organ wskazał, że zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem oraz nie przesądza o własności nieruchomości zarządzanych przez Zrzeszenie. Celem uchwały było podjęcie działań zmierzających do wykazania tytułu własności nieruchomości przysługujących Skarbowi Państwa, ze szczególnym uwzględnieniem administrowanych przez Zrzeszenie. W ocenie organu realizacja tych czynności jest obowiązkiem jednostek sektora publicznego. Organ wskazał, że zaskarżona uchwała nie funkcjonuje w obrocie prawnym, gdyż uchwałą z [...] kwietnia 2011 r., nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] m. W. dokonał zmiany wcześniejszej uchwały nr [...] z [...] lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, gdyż jest ona niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.- dalej: ppsa ) akty organów jednostek samorządu terytorialnego, inne niż prawo miejscowe, objęte są kontrolą działalności administracji publicznej sprawowaną przez sądy administracyjne, o ile podejmowane są w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zaskarżona uchwała jest innym aktem, niż określony w wyżej wskazanym przepisie, a także w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Dotyczy ona podjęcia działań przez Dzielnicę [...] – jej wydziały merytoryczne i delegatury – zmierzających do ustalenia stanu prawnego nieruchomości administrowanych przez Zrzeszenie, a w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa wszczęcia procedury komunalizacyjnej. Treść tej uchwały i okoliczności jej podjęcia (skargi mieszkańców dotyczące nie dostarczania wody do budynków) wskazują, że zawiera ona polecenia, czy też wytyczne pochodzące od Zarządu Dzielnicy, skierowane do naczelników podległych jednostek zajmujących się nieruchomościami na terenie R. Ustalenie stanu prawnego, o jakim mowa w uchwale, polega przede wszystkim na badaniu dokumentów, takich jak: księgi wieczyste, wypisy z rejestru gruntów, ewidencji budynków. Są to czynności faktyczne, a nie prawne, nie rozstrzygają o sytuacji prawnej żadnego podmiotu, w tym także skarżącego, gdyż stan prawny wynika z dokumentów. Adresatami tej uchwały są kierownicy komórek organizacyjnych organu, a nie podmioty zewnętrzne. Jest to więc akt kierownictwa wewnętrznego, mający także elementy informacyjne. Nie ma atrybutu zewnętrzności. Tego typu akty nie podlegają kognicji sądu administracyjnego, analogicznie jak polecenia służbowe kierowane przez organ przełożony do organu podległego (por. art. 4 § 3 kpa). Dla zakwalifikowania określonego aktu do zakresu objętego art. 101 ustawy o samorządzie gminnym konieczny jest element regulacyjny, zobowiązujący, zakazujący czy dozwalający, aby możliwe było oddziaływanie na interes prawny podmiotu zewnętrznego. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Z przyczyn wyżej omówionych Sąd orzekł jak w postanowieniu, z mocy art. 58 § 1 pkt 1) ppsa. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1) ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło