I SA/Wa 937/16
WyrokWSA w Warszawie2016-09-16
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Bożena Marciniak, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może odmówić przyznania zasiłku celowego na zakup posiłków dla dziecka, nawet jeśli rodzina spełnia kryterium dochodowe, a także czy możliwe jest przyznanie rekompensaty pieniężnej za nieprzyznane w przeszłości świadczenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup posiłków dla dziecka jest zasadna, nawet przy spełnieniu kryterium dochodowego, ze względu na uznaniowy charakter tego świadczenia. Ponadto, sąd stwierdził, że ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje możliwości wypłaty rekompensaty pieniężnej za nieprzyznane w przeszłości świadczenia, a ewentualne roszczenia odszkodowawcze należą do drogi sądowej cywilnej.Stan faktyczny
Skarga K. K. dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy S. o odmowie przyznania pomocy w formie zakupu posiłków dla córki. Sprawa była wielokrotnie procedowana, a organ odwoławczy dwukrotnie uchylał decyzje organu pierwszej instancji. Ostatecznie, po kolejnych decyzjach odmawiających, Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta z lutego 2016 r., wskazując na uznaniowy charakter świadczenia i brak możliwości przyznania rekompensaty pieniężnej za nieprzyznane w przeszłości posiłki. Skarżący domagał się uchylenia decyzji oraz przyznania rekompensaty.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej. oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], o odmowie przyznania K.K. pomocy w formie zakupu posiłków dla córki A. K. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. złożył K.K.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Wnioskiem z [...] grudnia 2013 r. K. K. wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o przyznanie pomocy w postaci zakupu posiłków w stołówce szkolnej od miesiąca stycznia do końca roku szkolnego 2013/2014 dla córki A. K., uczennicy klasy IIc Publicznego Gimnazjum Nr 2 w S. P.
Decyzją z [...] stycznia 2014 r., Nr [...], Wójt Gminy S. odmówił wnioskodawcy przyznania wnioskowanej pomocy.
Decyzją z [...] lutego 2014 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując na potrzebę ustalenia, jaki jest faktyczny skład rodziny i czy najstarsza córka Olga pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, oraz czy nie występuje podnoszona przez odwołującego długotrwała choroba.
Decyzją z [...] lutego 2014 r., Nr [...], Wójt Gminy S. odmówił K. K. przyznania pomocy w formie posiłku dla córki A. K.
Decyzją z [...] kwietnia 2014 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z [...] kwietnia 2014 r., Nr [...], Wójt Gminy S. ponownie odmówił K. K. przyznania pomocy w formie posiłków dla córki A. K.
Decyzją z [...] maja 2014 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzji organu I instancji.
Wyrokiem z 21 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2377/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji wskazując na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na niewyjaśnieniu przez organy, czy najstarsza córka O. K. nie pozostaje na utrzymaniu rodziców, a tym samym niewyjaśnieniu czy w sprawie jest spełniona przesłanka wielodzietności.
Decyzją z [...] sierpnia 2015 r., Nr [...], Wójt Gminy S. umorzył postępowanie w sprawie przyznania pomocy w formie zakupu posiłków dla A. K.
Decyzją z [...] września 2015 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawy do ponownego rozpatrzenia wskazując na brak realizacji wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie z 21 października 2014 r.
Decyzją z [...] października 2015 r., Nr [...], Wójt Gminy S. ponownie odmówił K.K. przyznania pomocy w formie zakupu posiłków dla córki A. K.
Decyzją z [...] listopada 2015 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z [...] lutego 2016 r., Nr [...], Wójt Gminy S. odmówił K.K. przyznania pomocy w formie zakupu posiłków dla córki A. K. W uzasadnieniu wskazał, iż rodzina spełniała kryterium dochodowe. Nie spełniała jednak kryterium wielodzietności, gdyż w rodzinie wnioskodawcy było tylko dwoje dzieci uprawnionych do zasiłku rodzinnego. Organ I instancji wskazał ponadto, iż brak jest podstaw do udzielenia pomocy w formie wnioskowanej przez K. K., tj. rekompensaty w postaci zasiłku celowego za poniesione koszty dożywiania córki A. K. w Publicznym Gimnazjum Nr 2 w S. P. w okresie styczeń - czerwiec 2014 r., bowiem takich kosztów wnioskodawca nie ponosił (vide: zaświadczenie z dnia [...] grudnia 2015 r. uzyskane z Publicznego Gimnazjum Nr 2 w S. P.).
Wójt podniósł również, iż wnioskodawca podawał nieprawdziwe informacje dotyczące sytuacji dochodowej członków rodziny. Oświadczył bowiem, że córka O. K. jako uczennica Policealnego Studium Farmaceutycznego w B. jest na utrzymaniu rodziców. Zaś z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. P. wynika, że O. K. figuruje w rejestrze ewidencji podatników i w 2013 r. osiągnęła dochód w wysokości [...] zł, natomiast w 2014 r. dochód w wysokości [...] zł. Organ wskazał, że udzielenie informacji o sytuacji dochodowej rodziny leży po stronie wnioskującego o pomoc.
Odwołanie od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] lutego 2016 r. złożył K.K. podnosząc, iż w dacie złożenia wniosku o pomoc z [...] grudnia 2013 r., jak również na dzień wydania zaskarżonej decyzji, spełnił wszystkie kryteria uprawniające do przyznania pomocy. Podał, że na dziś nie domaga się zakupu posiłków, bo córka ukończyła już Gimnazjum. Z uwagi natomiast na rażącą niesubordynację Kierownika GOPS w S. domaga się przyznania mu rekompensaty w formie gotówkowej za nieprzyznanie zakupu posiłków we wnioskowanym okresie.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...].
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, a następnie przywołało treść art. 15 kpa oraz przepisów ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej stanowiących podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji. Kolegium wskazało, iż pomoc w formie zakupu posiłków w okresie nauki w szkole realizowana jest w ramach środków przeznaczonych na zasiłki celowe. W ocenie organu, użyty w art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zwrot "może być przyznany" wskazuje na to, że decyzja organu pomocy społecznej przyznająca zasiłek podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że od decyzji organu zależy, czy wnioskodawcy zostanie przyznana pomoc w formie zasiłku celowego i w jakiej wysokości. Orzekając w ramach uznania administracyjnego organ musi mieć na względzie, iż celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki; możliwości i uprawnienia. O przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku decyduje każdorazowo organ przyznający zasiłek, biorąc pod uwagę posiadane środki finansowe, sytuację materialną wnioskodawcy oraz cel zasiłku, a także potrzeby innych osób znajdujących się w zasięgu działania organu (art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Organ podniósł, iż uznaniowy charakter zasiłku celowego oznacza, że nie zawsze osoba (rodzina), nawet spełniająca ustawowe kryteria do przyznania zasiłku celowego, zasiłek ten otrzyma. Przy podejmowaniu decyzji z tego zakresu organ administracji nie może jednak działać dowolnie. Podejmując zatem rozstrzygnięcie organ winien wskazać dlaczego przyznał pomoc w określonym wymiarze albo dlaczego odmówił jej przyznania i jakimi kryteriami się kierował.
Kolegium wskazało, iż od dnia wszczęcia przedmiotowego postępowania do dnia rozpoznawania sprawy w obecnym postępowaniu odwoławczym upłynęły 2 lata i 4 miesiące. W tym okresie nastąpiła zmiana przepisów dotyczących ustalania wysokości kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ale jednocześnie nastąpiły też istotne zmiany w składzie i strukturze rodziny wnioskodawcy. W ocenie organu, rozpoznając sprawę w niniejszym postępowaniu należało również uwzględnić zmiany spowodowane upływem czasu jakie zaszły zarówno w stanie faktycznym rodziny, jak i zakresie żądania strony oraz w stanie prawnym.
Organ II instancji wskazał, iż od początku postępowania nie była sporna przesłanka spełniania przez rodzinę wnioskodawcy kryterium dochodowego. Spór dotyczył natomiast tego czy w przypadku rodziny zachodzi jedna z przesłanek określonych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej, do których odsyła art. 8 ust. 1 tej ustawy. Odnosząc się do powyższego organ podniósł ujawnienie się w toku wywiadu aktualizacyjnego z 22 marca 2016 r. okoliczności rehabilitowania się przez K.K. Jednakże w ocenie organu, w związku z tym, że przedmiotem postępowania jest świadczenie, które było wnioskowane na okres, który już upłynął - dotyczy bowiem pomocy żywnościowej dla córki na okres od stycznia 2013 r. do końca roku szkolnego 2013/2014 - wskazana powyżej okoliczność mogłaby być uwzględniania w ramach nowego odrębnie wszczętego postępowania o udzielenie wsparcia rodzinie z pomocy społecznej.
Organ wskazał ponadto, iż od początku postępowania Wójt Gminy S. kwestionował spełnianie przesłanki wielodzietności w przypadku rodziny K. K. W ocenie Kolegium, do dnia ukończenia przez córkę O. K. nauki (tj. do [...] czerwca 2014 r.) brak było uzasadnionej podstawy do uznania przez organ I instancji, że rodzina nie spełniała ww. przesłanki. Córka O. pomimo, iż nie posiadała uprawnienia do zasiłku rodzinnego z uwagi na wiek, to jednak z uwagi na kontynuację nauki pozostawała na utrzymaniu rodziców. Kolegium wskazało, iż w aktualnym stanie faktycznym sprawy przesłanka ta jednak już odpadła.
Organ II instancji podniósł ponadto, iż w toku postępowania wyłoniła się nowa kwestia uzyskiwania przez córkę O. K. własnych dochodów w 2013 r. i 2014 r. z tytułu zatrudnienia (pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. P. z [...] sierpnia 2015 r.). Nie udało się jednak odebrać stosownych oświadczeń od O. K. w kwestii powyższych dochodów. Jak poinformował sam K.K. podczas wywiadu przeprowadzonego w dniu [...] marca 2016 r., córka w dniu [...] października 2015 r. wyszła za mąż, zmieniła nazwisko i mieszka w B. Wnioskodawca nie wyraził zgody na podanie jej aktualnego nazwiska i adresu zamieszkania. Zatem, w ocenie organu, ostateczne ustalenie, jak faktycznie przedstawiała się sytuacja dochodowa rodziny na dzień wszczęcia postępowania w sprawie nie jest możliwe. Kolegium wskazało, iż kwestia ta również w aktualnym stanie sprawy nie ma decydującego znaczenia przy ustalaniu sytuacji dochodowej rodziny.
Jednocześnie organ II instancji podkreślił, iż obecnie wnioskodawca nie jest już zainteresowany świadczeniem w formie zakupu obiadów szkolnych dla córki A. K., która jest uczennicą Liceum Ogólnokształcącego w S. P.. Art. 48 ust. 5 ustawy przewiduje możliwość zakupu posiłków dla młodzieży w okresie nauki szkolnej nie ograniczając tego do rodzaju szkoły.
Kolegium wskazało, iż w odwołaniach od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2015 r., z dnia [...] października 2015 r. oraz z dnia [...] lutego 2016 r. K.K., z uwagi na upływ czasu i ukończenie przez córkę gimnazjum, zweryfikował swoje żądanie co do realizacji pierwotnego świadczenia i obecnie żąda od organu I instancji wypłacenia gotówkowej rekompensaty jako zadośćuczynienia za nieprzyznaną pomoc w formie zakupu obiadów w okresie od stycznia 2014 r. do końca roku 2013/2014. Odnosząc się do powyższego, Kolegium wyjaśniło, że na gruncie ustawy o pomocy społecznej brak jest regulacji, które pozwalałyby organom pomocy społecznej na wypłatę rekompensaty za nieprzyznane świadczenia, nawet w sytuacji gdyby istniała uzasadniona przesłanka do ich przyznania w przeszłości. Istotą świadczeń pomocy społecznej jest bowiem ich zabezpieczeniowy charakter z uwzględnieniem bieżących potrzeb i oczekiwań osób oraz rodzin oczekujących wsparcia w trudnej sytuacji zdrowotnej lub dochodowej.
Organ II instancji wskazał, iż z pisma Publicznego Gimnazjum Nr 2 w S. P. [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. wynika, że córka A. K. w okresie styczeń - czerwiec 2014 r. nie korzystała z obiadów w stołówce szkolnej. W tej sytuacji, w ocenie organu, żądania wypłaty rekompensaty w gotówce za posiłki, których rodzina nie wykupiła własnym staraniem nie ponosząc z tego tytułu żadnych kosztów nie można uznać za uzasadnione. Kolegium wskazało, iż ewentualne roszczenia za straty czy też krzywdy doznane ze strony organów administracji mogą być przedmiotem postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.
Kolegium oceniło sytuację rodziny wnioskodawcy jako trudną. Organ podniósł, iż obecnie czteroosobowa rodzina utrzymuje się jedynie z dochodu uzyskiwanego z niewielkiego gospodarstwa rolnego oraz świadczeń rodzinnych. Taki stan trwa już od dłuższego czasu, a wnioskodawca i jego małżonka (oboje w wieku [...] lat) nie podejmują we własnym zakresie żadnych starań w kierunku polepszenia swoich warunków materialnych. W rodzinie nie ma niepełnosprawności czy też chorób przewlekłych, które w sposób istotny uniemożliwiałyby podjęcie zatrudnienia poza posiadanym gospodarstwem rolnym. Organ wskazał, iż w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej ustawodawca zaznaczył, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Podsumowując, po analizie całości przedłożonego i uzupełnionego materiału dowodowego, zmian jakie nastąpiły w sytuacji rodziny na przestrzeni 2 lat i 4 miesięcy (tj. od dnia wszczęcia postępowania w sprawie), uznaniowego charakteru wnioskowanego pierwotnie świadczenia oraz zweryfikowanej formy jego realizacji, Kolegium uznało, że Wójt Gminy S. nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. K. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy S. Ponadto, wniósł o uznanie za zasadne i bezsporne przyznania rekompensaty w formie gotówkowej za nieprzyznanie zakupu posiłków w stołówce szkolnej we wnioskowanym okresie.
W uzasadnieniu skarżący powołał się na zapadły w niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt i SA/Wa 2377/14. Ponadto, wskazał, że rodzina uzyskała "kartę dużej rodziny" a na córki został przyznany zasiłek rodzinny jak również zasiłek opiekuńczy na pierwsze dziecko, od kwietnia 2016 r., co świadczy o wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego. Wyjaśnił, iż przez zasiłek opiekuńczy należy rozumieć "świadczenie wychowawcze" [...] zł na dziecko do 18 roku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy S. o odmowie przyznania K. K. pomocy w formie zakupu posiłków dla córki A. K.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 163, ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 48 ww. ustawy, osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona (ust. 1). Pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. Zaś pomoc, o której mowa w ust. 4, przyznana dzieciom i młodzieży w okresie nauki w szkole może być realizowana w formie zakupu posiłków (ust. 5).
Jak trafnie wskazało Kolegium, świadczenia z tego zakresu realizowane są w ramach środków przeznaczonych na zasiłki celowe. Zgodnie z art. 39 ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2).
Z użytego w powołanych unormowaniach zwrotu "może być przyznany" wynika, że decyzja wydawana w tym trybie przez organ administracji ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta - jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów oadministracyjnych - powoduje, że nawet fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Innymi słowy mówiąc, nie zawsze osoba (rodzina), nawet spełniająca ustawowe kryteria do przyznania zasiłku celowego, zasiłek ten otrzyma. Przy podejmowaniu decyzji z tego zakresu organ administracji nie może jednak działać dowolnie. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika bowiem, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 3 ust. 1 i 4 ustawy). Jednocześnie z treści art. 2 ust. 1 i 2 i art. 3 ust. 2 ustawy wynika, że polityka społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości poprzez zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Podsumowując, pomoc społeczna realizowana jest w stosunku do osób, które nie potrafią same w sposób obiektywny przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej w jakiej się znalazły. Jednocześnie udzielenie tej pomocy zmierzać ma do usamodzielnienia się tychże osób. Przyznanie zasiłku celowego, jako pomocy udzielanej na konkretny cel, podlega uznaniu administracyjnemu, które obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w odniesieniu do konkretnej osoby, jak i w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że od dnia złożenia wniosku z [...] grudnia 2013 r. do dnia rozpoznania sprawy kontrolowaną obecnie przez Sąd decyzją Kolegium (tj. [...] kwietnia 2016 r.) upłynęło 2 lata i 4 miesiące. Jak wynika z akt sprawy, w tym okresie nastąpiły zmiany zarówno w stanie faktycznym (w tym w składzie i strukturze) rodziny skarżącego jak również w przepisach prawa dotyczących ustalania wysokości kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania doszło do weryfikacji pierwotnego żądania i obecnie skarżący żąda rekompensaty gotówkowej jako zadośćuczynienia za nieprzyznanie wnioskowanej pomocy.
W ocenie Sądu, podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ w sposób prawidłowy uwzględnił wskazane wyżej zmiany dotyczące stanu faktycznego, stanu prawnego oraz pierwotnego żądania, wskazał dlaczego odmówił przyznania wnioskowanej pomocy i jakimi kryteriami się kierował a dokonana przez Kolegium ocena nie nosi cech dowolności.
W szczególności, Kolegium prawidłowo oceniło, iż w związku z tym, że przedmiotem niniejszego postępowania jest świadczenie, które było wnioskowane na okres, który już upłynął (dotyczące pomocy żywnościowej dla córki na okres od stycznia 2013 r. do końca roku szkolnego 2013/2014), ujawniona w toku wywiadu aktualizacyjnego z [...] marca 2016 r. okoliczność rehabilitowania się przez skarżącego mogłaby być uwzględniana w ramach nowego odrębnie wszczętego postępowania o udzielenie rodzinie wsparcia z pomocy społecznej. Sąd podziela również stanowisko Kolegium, iż w stanie faktycznym sprawy do dnia ukończenia przez O. K. nauki (tj. do [...] czerwca 2014 r.) brak było podstaw do uznania przez organ l instancji, że rodzina skarżącego nie spełniała przesłanki wielodzietności. Córka O. pomimo, iż nie posiadała uprawnienia do zasiłku rodzinnego z uwagi na wiek, to jednak z uwagi na kontynuację nauki pozostawała na utrzymaniu rodziców. Jak jednak wynika z akt sprawy, w aktualnym stanie faktycznym sprawy przesłanka ta już odpadła. Ponadto, trafne jest stanowisko Kolegium, iż kwestia uzyskiwania przez O. K. własnych dochodów w 2013 r. i 2014 r. z tytułu zatrudnienia (pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. P. z dnia [...] sierpnia 2015 r.). w aktualnym stanie sprawy nie ma decydującego znaczenia przy ustalaniu sytuacji dochodowej rodziny.
Odnosząc się zaś do możliwości wypłaty skarżącemu rekompensaty w gotówce za posiłki Sąd podzielił stanowisko Kolegium o braku takiej możliwości. Jak trafnie wskazał organ, istotą świadczeń pomocy społecznej jest ich zabezpieczeniowy charakter z uwzględnieniem bieżących potrzeb i oczekiwań osób oraz rodzin oczekujących wsparcia w trudnej sytuacji zdrowotnej lub dochodowej. Z pisma Publicznego Gimnazjum Nr 2 w S. P. z dnia [...] grudnia 2015 r. wynika, że A. K. w okresie styczeń - czerwiec 2014 r. nie korzystała z obiadów w stołówce szkolnej. W tej sytuacji brak jest, w ocenie Sądu, uzasadnienia do żądania wypłaty rekompensaty w gotówce za posiłki, których rodzina skarżącego nie wykupiła własnym staraniem nie ponosząc z tego tytułu żadnych kosztów.
Sąd uznał również za prawidłowe stanowisko organu odwoławczego w kwestii zweryfikowanego żądania skarżącego o przyznanie rekompensaty w formie gotówkowej za nieprzyznaną pomoc. Jak trafnie wskazało Kolegium, ustawa o pomocy społecznej nie zawiera regulacji, które pozwalałyby organom pomocowym na wypłatę rekompensaty (zadośćuczynienia) za nieprzyznane świadczenia, nawet w sytuacji gdyby istniała uzasadniona przesłanka do przyznania takiego świadczenia w przeszłości. Ewentualne roszczenia za straty czy też krzywdy doznane ze strony organów administracji mogą być przedmiotem postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Sąd administracyjny nie posiada zaś uprawnień do orzekania w tym zakresie.
Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały zgodnie z obowiązującym prawem, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania i ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, jak również prawidłowej ich oceny. Ponadto, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy działające w sprawie naruszenia norm proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Z podanych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło