I SA/Wa 95/07

WyrokWSA w Warszawie2007-04-11

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Daniela Kozłowska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Miasto B. posiadało interes prawny do wniesienia skargi na decyzję Ministra Budownictwa odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, w sytuacji gdy wcześniejsze orzeczenia sądowe oddaliły skargi Miasta B. dotyczące komunalizacji tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Miasto B. nie wykazało posiadania interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję Ministra Budownictwa. Wcześniejsze prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych (WSA i NSA) dotyczące komunalizacji spornej nieruchomości ustaliły, że nieruchomość ta służyła wykonywaniu zadań publicznych należących do organów administracji rządowej, co wyłączało ją spod komunalizacji. Skoro Miasto B. nie posiadało prawa do nieruchomości, nie było uprawnione do zaskarżenia decyzji dotyczących jej uwłaszczenia.
Stan faktyczny
Miasto B. wniosło skargę na decyzję Ministra Budownictwa, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z 1992 r. dotyczącej nieruchomości Miasta B. Skarżące Miasto B. zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując istnienie prawa zarządu przez podmiot uwłaszczony oraz wskazując na wadliwość decyzji uwłaszczeniowej. Sąd rozpoznał sprawę, koncentrując się na legitymacji procesowej Miasta B.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Miasta B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie : sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant referendarz sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Miasta B. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2006 r., nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr ... utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr ... o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody ... z 19 maja 1992 r. nr ..., zmienionej decyzją z 19 marca 1993 r. w przedmiocie uwłaszczenia ... Przedsiębiorstwa ... ... w B. w części dotyczącej działek nr ... i ..., położonych w B. pomiędzy ul. ... i .... W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan sprawy. Wojewoda ... decyzją z dnia [...] maja 1992 r. zmienioną decyzją z 19 marca 1993 r. stwierdził na podstawie art. 2 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464) nabycie przez ... Przedsiębiorstwo ... ... w B. prawa użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działki nr ..., ... i ... oraz nabycie własności budynków i urządzeń znajdujących się na gruncie. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej w części dotyczącej działki nr ... i części działki nr ... wystąpił Zarząd Miasta B.... Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. odmówił stwierdzenia nieważności podając, że spełnione były przesłanki uwłaszczenia, o jakich mowa w art. 2 ustawy z 29 września 1990 r., a przepisy art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) nie mają mocy wstecznej. Również starania o przekazanie praw do przedmiotowych nieruchomości nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Minister Budownictwa - po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Miasta B. o ponowne rozpoznanie sprawy - decyzją z [...] listopada 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Minister w uzasadnieniu wskazał, że prawidłowe są ustalenia co do istnienia przesłanek uwłaszczenia. Zarzut, że brak jest dokumentu potwierdzającego istnienie prawa zarządu podmiotu przedmiotowego gruntu jest nietrafny. Prawo zarządu wynika z decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] kwietnia 1986 r. oraz wpisu w księdze wieczystej Kw nr .... Inne są kryteria prawne dokumentowania prawa zarządu na dzień 27 maja 1990 r. i na dzień 5 grudnia 1990 r. Argument, że przejęcie z mocy prawa przez Miasto B. Zespołu Szkół ... ... w B. w trybie art. 60 ust. 1 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną wskazuje na wadliwość decyzji uwłaszczeniowej nie jest zasadny. Przepisy te nie mają mocy wstecznej, a decyzja uwłaszczeniowa odnosi się do stanu z dnia [...] grudnia 1990 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Miasto B. zarzuciło decyzji Ministra Budownictwa z [...] listopada 2006 r. naruszenie art. 2 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, art. 6, 7, 10, 28, 77 oraz 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i wniosło o jej uchylenie. ... Przedsiębiorstwo ... ... w B. nie legitymowało się decyzją wydaną w trybie art. 38 ust. 2 lub arat. 87 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, ani też wydaną z mocy art. 8 ust. 1 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. W dacie wydania decyzji uwłaszczeniowych nie obowiązywało jeszcze rozporządzenie z dnia 16 marca 1993 r. i dlatego decyzja o ustaleniu opłat nie była wystarczająca do uznania, że istniało prawo zarządu. Organ nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności i nie wziął pod uwagę faktu, że jeden z obiektów na przedmiotowej nieruchomości został wzniesiony przy udziale innych podmiotów, w tym m.in. P..., W..., B... oraz ówczesnego Kuratorium Oświaty i Wychowania. W obecnym stanie prawnym spornej nieruchomości ... Przedsiębiorstwo ... ... w B. nie było stroną postępowania i dlatego skierowanie do niego zaskarżonej decyzji wyczerpuje przesłankę nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ nie ocenił dopuszczalności dokonania zmiany decyzji uwłaszczeniowej w sytuacji, gdy w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości stanowi prawną przeszkodę do zmiany decyzji wydanej na tej podstawie prawnej w trybie art. 155 k.p.a., nawet wówczas, gdy strona wyraża na to zgodę. Odpowiadając na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Na wstępie należało ustalić, czy Miasto B. było uprawnione do wniesienia skargi na decyzję Ministra Budownictwa z [...] listopada 2006 r. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargą a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji. Tak więc interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Interes prawny istnieje wtedy, kiedy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa i obowiązki. W niniejszej sprawie Miasto B. nie wykazało aby legitymowało się interesem prawnym w rozumieniu art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co uzasadniałoby merytoryczne rozpoznanie wniesionej skargi. Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 2473 oddalił skargę Miasta B. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2002 r. nr ... w przedmiocie odmowy komunalizacji zabudowanej nieruchomości położonej w B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ... i .... Sąd przyjął, że niesporne między stronami jest, iż na przedmiotowej nieruchomości funkcjonował Zespół Szkół ... ... w B. co najmniej do 1993 r. Zgodnie z art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198) do właściwości organów gminy przeszły jako zadania własne jedynie działania związane z kierowaniem działalnością przedszkoli. Pozostałe zadania z zakresu oświaty i wychowania (w tym prowadzenie szkół zawodowych) nadal należały do administracji rządowej, w imieniu której działali kuratorzy oświaty. Ten stan faktyczny nie pozostawia wątpliwości, że w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomości służyła wykonywaniu zadań publicznych należących do organów administracji rządowej. Tym samym zostały spełnione przesłanki z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) przesądzające o wyłączeniu spornej nieruchomości spod komunalizacji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 stycznia 2006 r. sygn. I OSK 316/05 oddalił skargę kasacyjną Gminy B.. Zgodnie z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Ze względu na zakres przedmiotowy sprawy niniejszej i sprawy dotyczącej komunalizacji Sąd przyjął, że wynikająca z powołanych wyroków sądowych ocena prawna skutkuje, iż Miasto B. skoro nie posiada prawa do zabudowanej nieruchomości oznaczonej jako działki nr ... i ..., to tym samym nie jest uprawnione do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji dotyczących uwłaszczenia tą nieruchomością. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło