I SA/Wa 965/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2015 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] odmówił K. B. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] ustalającej na rzecz wnioskodawcy odszkodowanie za nieruchomość położoną w gminie S., obrębie [...], w powiecie [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. ustalił na rzecz K. B. odszkodowanie w wysokości [...] zł za ww. nieruchomość, która stała się własnością samorządu województwa [...], przeznaczoną pod inwestycję drogową. K. B. pismem z dnia 11 lipca 2013 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając organowi I instancji, że ustalił odszkodowanie na podstawie niewłaściwej wyceny przedmiotowego gruntu. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania i wskazał, że jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja doręczona została odwołującemu się – K. B. w dniu 21 czerwca 2013 r., natomiast odwołanie złożone zostało w dniu 11 lipca 2013 r., a zatem z uchybieniem 14–dniowego terminu na jego wniesienie, który upłynął w dniu 5 lipca 2013 r. Skarżący nie złożył również wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. K. B. w dniu 11 grudnia 2013 r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że w pouczeniu zawartym w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nie określono, czy 14-dniowy termin na wniesienie odwołania obejmuje dni robocze, czy też zwykłe. Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. i wskazał, że warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie terminu jest brak winy w jego uchybieniu. Organ podał, że powszechnie przyjmuje się, jako kryterium oceny istnienia winy lub jej braku, obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W ocenie organu, wnioskodawca nie podał żadnych obiektywnych okoliczności, które uniemożliwiałyby mu złożenie odwołania w terminie, tj. obłożną chorobę, pozostawanie w miejscowości pozbawionej komunikacji, czy też powódź lub inną katastrofę. Kwestia natomiast prawidłowego ustalenia terminu jest obowiązkiem strony, a sposób liczenia terminów uregulowany jest w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 2000 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), powoływanej dalej jako "k.p.a." Strona nie może zasłaniać się nieznajomością prawa. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, co miało miejsce w rozpoznawanym przypadku. Organ wskazał przy tym, że przyczyna uchybienia terminu w niniejszej sprawie (tj. brak wiedzy o uchybieniu terminu) ustała najpóźniej w dniu 13 listopada 2013 r. (tj. w dniu doręczenia postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania). Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu nadano w urzędzie pocztowym w dniu 11 grudnia 2013 r., a zatem po upływie terminu o jakim mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. B. wskazując, że odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. wniósł w terminie określonym w art. 129 § 2 k.p.a., który nie wspomina o zaliczeniu dni wolnych i świątecznych do biegu terminu. Wobec powyższego nie sposób uznać, aby jego zachowanie nosiło znamiona winy. W ocenie skarżącego, nie nastąpiło również uchybienie terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, bowiem sprawa znajdowała się na etapie rozpoznania przez sąd administracyjny skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 58 § 1 i 2 k.p.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: 1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2. wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3. jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w niniejszej sprawie odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r.), 4. strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przepisy regulujące przywracanie terminu nie ustanawiają hierarchii ważności przesłanek w nich ustanowionych. Oznacza to, że niespełnienie choćby jednej z nich przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu. Sąd oceniając legalność zaskarżonego postanowienia odmawiającego przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. doszedł do przekonania, że zapadło ono w zgodzie z przepisami art. 58 § 1 i 2 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie spełnił bowiem dwóch przesłanek, od wystąpienia których uzależnione jest przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, jak również wniosek o przywrócenie terminu złożony został z uchybieniem 7-dniowego terminu do jego wniesienia. W odniesieniu do pierwszej z ww. przesłanek wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż o braku winy w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 727/97; https://cbois.nsa.gov.pl). Przy czym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy zatem przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy, a do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która uniemożliwiła wyręczenie się przez inną osobę, powódź, pożar, a zatem zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. W ocenie Sądu, w świetle zaprezentowanego powyżej stanowiska piśmiennictwa i judykatury odnośnie przesłanek zasadności wniosku o przywrócenie terminu oraz mając na względzie uzasadnienie wniosku złożonego w przedmiotowej sprawie, podzielić należy stanowisko organu odnośnie braku podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie istniała bowiem żadna obiektywna przyczyna uniemożliwiająca dokonania tej czynności w terminie. W sprawie bezspornym jest, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. doręczona została skarżącemu w dniu 21 czerwca 2013 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach administracyjnych (w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 75/14) zwrotne potwierdzenie odbioru tej decyzji. Wobec powyższego termin do złożenia odwołania od tej decyzji upływał, zgodnie z treścią art. 129 § 2 k.p.a., w dniu 5 lipca 2013 r., podczas gdy wniesiono je w dniu 11 lipca 2013 r. Z treści wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, aby dopełnienie obowiązku terminowego jego złożenia było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Za przyczynę braku zawinienia, nie sposób uznać bowiem podnoszonej przez skarżącego okoliczności, że w decyzji Wojewody [...] nie wskazano, czy termin 14 dni obejmuje dni robocze, czy też wszystkie dni tygodnia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, decyzja ta zawierała prawidłowe i precyzyjne pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania, bowiem wskazywała na okres 14 dni, przez który należy rozumieć ciąg kolejno następujących po sobie dni. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia przy tym nieznajomość prawa (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 402/11, LEX nr 821331; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998 r. sygn. akt I SA/Łd153/97, LEX nr 37127). W tej sytuacji prawidłowo uznał organ, że uchybienie terminu nastąpiło z winy skarżącego. Zdaniem Sądu, Minister Infrastruktury i Rozwoju zasadnie przyjął ponadto, oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w przepisie art. 58 § 2 k.p.a. Przyczyna uchybienia terminu ustała bowiem najpóźniej w dniu 13 listopada 2013 r., kiedy to skarżący otrzymał postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2013 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Od tego zatem dnia, tj. 13 listopada 2013 r. należało liczyć termin do złożenia podania o przywrócenie uchybionego terminu wraz z odwołaniem. Termin ten upłynął w dniu 20 listopada 2013 r., podczas gdy stosowny wniosek złożony został w dniu 11 grudnia 2013 r., o czym świadczy data stempla pocztowego na kopercie, w której został on nadesłany. Skoro zatem wniosek K. B. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. złożony został z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 58 § 2 k.p.a., jak również skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, prawidłowo Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O zasądzeniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ww. ustawy.