I SA/Wa 966/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skargi H. K., M. K. i A. B. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 216/16 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz H. K., M. K. i A. B. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżące: H. K., M. K. i A. B. złożyły skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 maja 2016 r., sygn. akt: I SAB/Wa 216/16. Wniosły o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny i o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazały, że wyrokiem z 4 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 216/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie uwzględnił skargę skarżących na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomości [...] położoną przy ul. [...], ozn. jako "[...]" rej. hip. [...] dz. [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z 13 lipca 2015 r. w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Prawomocny wyrok wraz z aktami został zwrócony do organu 7 września 2016 r., zatem rozstrzygniecie w sprawie winno nastąpić najdalej do 7 listopada 2016 r. Pomimo upływu wyznaczonego przez Sąd terminu nie zostało wydane rozstrzygnięcie. Skarżące podały, że pismem z 8 maja 2017 r. wezwały Prezydenta W. do wykonania wyroku w terminie 7 dni. Organ pomimo upływu wyznaczonego terminu nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie i nie odniósł się do pisma skarżących. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Przed Prezydentem W. prowadzone jest postępowanie o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. Prezydent wskazał, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej przez Prezydenta W. Organ poinformował, że z dniem 15 grudnia 2016 r., zarządzeniem Prezydenta W. nr [...], wprowadzona została procedura postępowania w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z uwagi na konieczność dokonania analizy zgromadzonej dotychczas dokumentacji, czy w sprawie nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji oraz bardzo dużą ilością spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwości zakończenia niniejszej sprawy we wcześniejszym terminie. Prezydent wyjaśnił, że po sprawdzeniu, czy w sprawach nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji, będą podjęte czynności zmierzające do zlecenia operatu szacunkowego określającego wartość przedmiotowej nieruchomości. Organ wskazał, że pełnomocnik stron został poinformowany, iż nie było możliwe załatwienie sprawy we wcześniejszym terminie. Jednocześnie datę zakończenia postępowania wskazano na 30 października 2017 r. Organ poinformował, że akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości zostały przesłane, na wniosek stron o przekształcenie prawa użytkowania w prawo własności, do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami [...] przy piśmie z 15 listopada 2016 r., znak [...] i nie zostały zwrócone. Na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. pełnomocnik skarżących wniósł o stwierdzenie, że niewykonanie wyroku miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ppsa i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu. Po drugie strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Z akt sprawy wynika, że wyrokiem z 4 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 216/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy zostały doręczone Prezydentowi 7 września 2016 r., a zatem termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął 7 listopada 2016 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu Prezydent nie wydał decyzji. Stosownie do art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę ponad dziesięciomiesięczne przekroczenie wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy uznać należy, że grzywna w wysokości 1000 zł jest adekwatną sankcją dla organu za niewykonanie wyroku z 4 maja 2016 r. Wymierzenie grzywny na podstawie przepisu art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych (por. wyrok WSA w Warszawie z 30 I 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1672/07 lex nr 459927). Jednocześnie rozpoznając sprawę - stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 ppsa -Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku z 4 maja 2016 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, iż po nadesłaniu odpisu prawomocnego wyroku w sprawie na bezczynność organ przez ponad dziesięć miesięcy nie podjął żadnych czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Powoływanie się w odpowiedzi na skargę na brak akt własnościowych, które zostały przekazane do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami [...] i do dnia dzisiejszego nie zostały zwrócone nie może być okolicznością usprawiedliwiającą nie załatwienia sprawy w terminie. Istotne jest, że organ pomimo wyroku ze skargi na bezczynność nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie. Zważyć należy, że niewykonanie wyroków sądów niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwić sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak również do władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd z mocy art. 154 § 1, § 2 zd. 2, § 6 ppsa orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.