I SA/Wa 968/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Maria Tarnowska Protokolant Izabela Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2007 r. sprawy ze skargi I. S. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości oddala skargę. I SA/Wa 968/07 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] przekazujące według właściwości Wojewodzie Lubuskiemu wniosek I. S. z dnia 12 lipca 2004 r. w przedmiocie rekompensaty za tzw. mienie zabużańskie, wynikającej z przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Stan faktyczny sprawy ustalony w toku postępowania administracyjnego przedstawia się następująco: W dniu 29 listopada 2004 r. I. S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Ministra Infrastruktury, dotyczącą nie wydania przez ten organ decyzji administracyjnej w sprawie zgłoszonego roszczenia o rekompensatę za niemożność realizacji uprawnienia do otrzymania rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami państwa polskiego, potwierdzonego stronie decyzją Starosty W. z dnia [...] października 2003 r., znak [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 72/05 zobowiązał Ministra Transportu i Budownictwa do załatwienia w terminie 1 miesiąca, od daty doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, wniosku I. S. z dnia 12 lipca 2004 r. przekazanego organowi w dniu 12 sierpnia 2004 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r., znak [...] Minister Budownictwa przekazał według właściwości w/w wniosek I. S. z dnia 12 lipca 2004 r. Ministrowi Skarbu Państwa. Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. na podstawie art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ustalił, że organem wyższego stopnia w sprawach dotyczących potwierdzania prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez obywateli polskich na terenach nie wchodzących obecnie w skład Rzeczypospolitej Polskiej jest minister właściwy do spraw Skarbu Państwa. Jednocześnie wskazał, że zgodnie z treścią art. 27 tej ustawy postępowania w sprawach dotyczących potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów. Organ pierwszej instancji podniósł, że pismem z dnia 12 lipca 2004 r. I. S. zażądała wydania decyzji o przyjęciu bądź odrzuceniu roszczenia o odszkodowanie z tytułu niemożności realizacji uprawnienia do 100% odszkodowania za utracone mienie zabużańskie oraz ukarania urzędnika zajmującego się sprawą wnioskodawczyni w Lubuskim Urzędzie Wojewódzkim z powodu niewydania prawidłowej decyzji administracyjnej i działania na szkodę interesu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku dot. przedmiotowej sprawy stwierdził, że pismo strony z dnia 12 lipca 2004 r. powinno zostać potraktowane jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego. Organ stwierdził, że w takiej sytuacji obowiązkiem organu administracji publicznej jest dokonanie oceny formalnej i procesowej wniesionego wniosku i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Na tej podstawie organ orzekł więc o przekazaniu wniosku H. S. właściwemu organowi pierwszej instancji tj. Wojewodzie Lubuskiemu, w celu wszczęcia ww. postępowania. W dniu 9 kwietnia 2007 r. I. S. wystąpiła do Ministra Skarbu Państwa z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2007 r. podnosząc zarzut bezpodstawnego powołania przez organ przy rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy art. 27 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Minister Skarbu Państwa ponownie rozpoznając sprawę podzielił argumentację organu pierwszej instancji i utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2007 r. Skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2007 r. złożyła I. S. Skarżąca w uzasadnieniu skargi podniosła, że postanowienie to narusza konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych, ochrony własności, równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne oraz zarzuciła nieprzestrzeganie prawa międzynarodowego. Skarżąca podniosła również, że przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. posiadała potwierdzone prawo do rekompensaty w wysokości 100% wartości utraconego mienia. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez ocenę czy zaskarżone akty lub inne czynności organów administracji publicznej nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy wojewódzki sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Natomiast zgodnie z art. 65 § 1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Artykuł 19 nakłada na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Wniesienie podania nie powoduje z mocy prawa wszczęcia postępowania przed organem administracji publicznej, do którego zostało złożone, gdyż organ bada swoją właściwość rzeczową, miejscową oraz instancyjną. Zaniechanie badania, przez organ właściwości, którego następstwem może być jej brak w danej sprawie powoduje, że decyzja wydana w takim postępowaniu dotknięta jest nieważnością. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ppsa Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa, który wymienia jako jedną z nich właśnie naruszenie przepisów o właściwości. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2001, sygn. akt I SA 1844/00 (LEX nr 55293) nałożony na organy administracji publicznej przez art. 19 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., obowiązek kontroli właściwości do rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej spoczywa na nich w każdym stadium postępowania, aż do jego zakończenia decyzją ostateczną. Jeżeli więc w toku postępowania administracyjnego wejdą w życie nowe przepisy, to organ prowadzący postępowanie obowiązany jest się do nich zastosować, także wówczas, gdy regulują one odmiennie właściwość organu, chyba że przepisy intertemporalne stanowią inaczej. Brak tych przepisów oznacza, że z dniem wejścia w życie nowej ustawy stosuje się jej przepisy także w sprawach, w których postępowanie zostało wszczęte i nie zakończone pod rządami starej ustawy. Potwierdza to również art. 27 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), który mówi, że postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów. Organ pierwszej instancji zasadnie orzekł o przekazaniu wniosku I. S. z dnia 12 lipca 2004 r. według właściwości Wojewodzie Lubuskiemu, co potwierdził decyzją z dnia 20 kwietnia 2007 r. ponownie rozpoznając sprawę, bowiem zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. prawo do rekompensaty potwierdza, w drodze decyzji: 1) wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy będącego właścicielem nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej albo 2) wojewoda właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania osoby będącej właścicielem nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli o zaliczenie ubiegają się spadkobiercy tej osoby, albo 3) wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania jednego z wnioskodawców wskazanego przez pozostałych, jeżeli współwłaściciele nieruchomości mieszkają lub mieszkali w różnych województwach, albo 4) wojewoda właściwy ze względu na miejsce złożenia wniosku, jeżeli nie można określić właściwości zgodnie z pkt 1-3. Na podstawie wyżej wskazanych okoliczności Sąd uznał, że postanowienia obu organów są prawidłowe i nie naruszają przepisów prawa, natomiast zarzuty skargi są nieuzasadnione i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.