I SA/Wa 995/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-20
Skład orzekający: Mirosław Gdesz, Elżbieta Lenart, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nabyciu z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu, wydana przed rozpoznaniem wniosku byłego właściciela złożonego na podstawie dekretu warszawskiego, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Decyzja o nabyciu z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu, wydana przed rozpatrzeniem wniosku byłego właściciela złożonego na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ narusza prawa osób trzecich, tj. następców prawnych przeddekretowego właściciela. Rozpoznanie wniosku dekretowego ma pierwszeństwo przed wszelkimi innymi trybami dysponowania gruntami warszawskimi, a fakt jego nierozpoznania jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia nieważności takiej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1999 r., którą Miejskie Przedsiębiorstwo [...] nabyło z mocy prawa użytkowanie wieczyste gruntu. Wniosek złożyli następcy prawni przeddekretowego właściciela, który w 1948 r. złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej na podstawie dekretu warszawskiego, lecz nie został on rozpoznany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji z 1999 r. w części dotyczącej tego gruntu, uznając, że wydano ją z rażącym naruszeniem prawa, naruszając prawa następców dawnego właściciela. Miejskie Przedsiębiorstwo [...] zaskarżyło decyzję Kolegium, kwestionując m.in. brak rozpoznania przez Kolegium kwestii terminowości złożenia wniosku dekretowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] w W. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] w W. Sp. z o o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca
2012 r. nr [...] - po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa - utrzymało w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r.
Rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące, uprawnieni byli w ciągu 6-ciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez Gminę m. st. Warszawy do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnego prawa użytkowania wieczystego) z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina miała obowiązek uwzględniania wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania.
Gmina dokonała objęcia przedmiotowego gruntu na podstawie ogłoszenia dokonanego - w myśl rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U nr 6 poz. 43) – w dniu 11 kwietnia 1949 r. w Dzienniku Urzędowym Zarządu Miejskiego Nr 5 z
1949 r., zatem termin na złożenie wniosku upływał w dniu 11 października 1949 r.
W dniu 10 października 1948 r. S. P., były właściciel nieruchomości, złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przy ul. [...], oznaczonej numerem hipotecznym [...] plac nr [...]. Z zaświadczenia Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] października 1947 r., nr [...] wynika, że nieruchomość hipoteczna oznaczona jako "[...]" działka nr [...], położona w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, uregulowana była jawnym wpisem na imię S. P. na mocy aktu kupna z dnia [...] lipca 1941 r.
Wniosek ten nie został rozpoznany.
Obecnie grunt pochodzący z dawnej nieruchomości [...] oznaczony jest w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], o pow. [...] m², w obrębie [...] stanowi własność Miasta W.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 r., nr [...] Zarząd Miasta W. stwierdził nabycie przez Miejskie P. w W. z siedzibą w W. przy ul. [...], z dniem 5 grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność W., położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego na wyrysie mapy ewidencyjnej jako działka nr [...] w jednostce ewidencyjnej Dzielnica P. w obrębie [...], o powierzchni [...] m2, w skład której wchodzi przedmiotowa nieruchomość.
Następnie Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] odmówił B. G., D. P. i A. H. - następcom prawnym S. P. - ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2, położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna [...]., w obrębie [...].
Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie - uwzględniając stan prawny istniejący w momencie wydawania decyzji, pomimo spełnienia przez następców prawnych przesłanek art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego - nie jest możliwe ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, ponieważ grunt ten został rozdysponowany na rzecz osoby trzeciej ([...] w W. Sp. z o.o.).
W związku z powyższym A. H., D. P. i B. G. pismem z dnia 27 maja 2011 r. wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Zarządu Miasta Stołecznego W. z dnia [...] kwietnia 1999 r.
Po rozpoznaniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., orzekło o stwierdzeniu nieważności decyzji nr [...] Zarządu Miasta W. z dnia [...] kwietnia 1999 r., którą Miejskie [...] w W. z siedzibą w W. przy ul. [...], z dniem [...] grudnia 1990 r. nabyło z mocy prawa użytkowanie wieczyste gruntu położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego na wyrysie z mapy ewidencyjnej jako działka nr [...] w jednostce ewidencyjnej Dzielnica W. w obrębie [...], o powierzchni [....] m2 - w części stanowiącej, że Miejskie [...]. w W. nabyło z mocy prawa użytkowanie wieczyste gruntu pochodzącego z dawnej hipoteki "Nieruchomość [...]" działka nr [...], wchodzącego obecnie w skład działki nr [...] w jednostce ewidencyjnej Dzielnica [...] w obrębie [...].
Kolegium uznało, że przedmiotowa decyzja w części, w jakiej dotyczyła gruntu pochodzącego z dawnej hipoteki "Nieruchomość [...]" działka nr [...], rażąco naruszała prawo, to jest art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464) - w ten sposób, że naruszała prawa osób trzecich, tj. następców prawnych przeddekretowego właściciela części nieruchomości uwłaszczonej.
Przywołało też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2005 r. (I SA/Wa 1800/04, LEX nr 198983), w którym Sąd stwierdził: "O naruszeniu praw osób trzecich w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości można mówić wówczas, gdy przy zbiegu uprawnień państwowych osób prawnych z art. 2 ust. 1 ustawy, z uprawnieniami związanymi z prawem własności do tego gruntu innych osób, dajemy pierwszeństwo uprawnionym z art. 2 ust. 1 ustawy, pozbawiając przez to osoby trzecie uprawnień związanych z tym gruntem. Stwierdzenie w art. 2 ust. 1 ustawy, że uprawienia tego przepisu nie naruszają praw osób trzecich, oznacza danie przez ustawodawcę pierwszeństwa uprawnieniom osób trzecich ".
Kolegium dodało, iż decyzja ta także w sposób rażący narusza art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października. 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, gdyż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych art. 7 dekretu ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Do czasu rozstrzygnięcia o prawach wynikających z przepisu tego dekretu nieruchomość nie mogła być rozdysponowana na rzecz osób trzecich. Pierwszeństwo dotychczasowego właściciela nieruchomości wynikające z dekretu warszawskiego ma charakter bezwzględnie obowiązujący, gdyż ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz innych osób możliwe jest dopiero w przypadku negatywnego rozpoznaniu wniosku zgłoszonego na podstawie dekretu.
Podniosło również, że w niniejszej sprawie nie można stwierdzić, iż przedmiotowa decyzja w całości wydana została z rażącym naruszeniem prawa, albowiem postępowanie to dotyczy jedynie wniosku następców prawnych S. P..
Kolegium uznało też, że fakt wstąpienia Miejskiego Przedsiębiorstwa [...]. z siedzibą w W. w miejsce Miejskiego Przedsiębiorstwa O. w W. nie jest nieodwracalnym skutkiem prawnym tej decyzji.
Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - po rozpoznaniu odwołania B. G. D. P. i A. H, od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] - decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wyjaśniając, że decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność decyzji Zarządu Miasta Stołecznego W. z dnia [...] kwietnia 1999 r., nr [...] w części dotyczącej przedmiotowej nieruchomości. W związku z powyższym rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy jest przedwczesne. Dopiero bowiem po ostatecznym zakończeniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] będzie możliwe wydanie decyzji w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych S. P.
Decyzja ta jest prawomocna – wobec uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2012 r. w sprawie sygn. akt I SA/WA 564/12, oddalającego skargę Miejskiego [...] w W. Sp. z o.o.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym pierwszeństwo przed wszelkim innym zadysponowaniem gruntami ma zawsze rozpoznanie tzw. wniosku dekretowego, czyli złożonego w trybie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. A zatem, roszczenia wynikające ze złożonego wniosku dekretowego mają pierwszeństwo przed załatwieniem sprawy uwłaszczeniowej, gdyż materialnoprawną przeszkodą uwłaszczenia jest istnienie nierozpoznanych roszczeń byłych właścicieli. Dodał, że jest rzeczą oczywistą, iż obowiązkiem organu pierwszej instancji będzie ponowne rozpatrzenia wniosku dekretowego (w tym również zbadanie, jak podnosiła strona skarżąca, czy wniosek został złożony w przewidzianym terminie), z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych wywołanych ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...].
Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej ww. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. złożyło Miejskie Przedsiębiorstwo O. w W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zarzucając Kolegium niewyjaśnienie, czy wniosek byłego właściciela nieruchomości został złożony w terminie przewidzianym przepisami prawa, bowiem w przeciwnym przypadku orzekanie w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji nr [...], stałoby się bezprzedmiotowe. Ponadto podniosło, iż Miejskiego Przedsiębiorstwa O. w W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie można utożsamiać z przedsiębiorstwem komunalnym, jakim było M.
Po rozpoznaniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. - podzielając w całości argumentację poprzedniego składu orzekającego.
Kolegium ponownie podniosło, iż Zarząd Miasta W. nie był uprawniony do wydania decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1999 r. przed rozpoznaniem wniosku byłego właściciela nieruchomości warszawskiej złożonego w trybie dekretu, niezależnie od tego, jakiej treści byłaby decyzja wydana w wyniku rozpoznania tego wniosku. Dysponowanie nieruchomością uzależnione było bowiem od treści tej decyzji.
Dodało, że również twierdzenie Miejskiego Przedsiębiorstwa O. w W. Sp. z o.o. z siedzibą w W., iż nie można utożsamiać Spółki z przedsiębiorstwem komunalnym, jakim było M., jest zasadne jedynie, jeżeli chodzi o status prawny.
Miejskie Przedsiębiorstwo O. w W. sp. z o.o. z siedzibą w W. jest własnością W. w formie spółki prawa handlowego, powołanej w celu realizacji obowiązków samorządu i wynikających z nich zadań własnych w ramach gospodarki komunalnej. Spółka powstała wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego o tej samej nazwie. Przekształcenia dokonano z dniem 1 stycznia 2003 roku na podstawie art. 21 ustawy z dnia 15 marca 2002 roku o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.), który stanowi, że przedsiębiorstwa komunalne i zakłady budżetowe, które wykonują zadania o charakterze użyteczności publicznej mające znaczenie dla całego miasta, podporządkowane i nadzorowane przez Zarząd Warszawy, ulegają z mocy prawa przekształceniu w jednoosobowe spółki prawa handlowego m.st. Warszawy z dniem 1 stycznia 2003 r. W myśl ust. 2 pkt. 1 takim przedsiębiorstwem jest. m.in. Miejskie Przedsiębiorstwo O.
Zauważyło też, iż w rubr. 6 pkt.1 Krajowego Rejestru Sadowego (Nr [...]) zapisano: "Spółka powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego, które to przekształcenie dokonane zostało na podstawie art. 21 ustawy z dnia 15.03.2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361) z mocy prawa w dniu 01.01.2003 r.".
Na tę decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Miejskie Przedsiębiorstwo O. w W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. - wnosząc o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie:
- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) poprzez przyjęcie, iż okoliczność czy były właściciel nieruchomości złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej w terminie przewidzianym przepisami prawa, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie,
- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 4§4) poprzez przyjęcie, iż decyzja nr [...] Zarządu Miasta W. z dnia [...] kwietnia 1999 r. w części, w jakiej dotyczyła gruntu pochodzącego z dawnej hipoteki "[...]" działka nr [....], rażąco naruszała prawa osób trzecich,
- prawa procesowego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez przyjęcie, iż decyzja nr [...] Zarządu W. z dnia [...] kwietnia 1999 r. w części w jakiej dotyczyła gruntu pochodzącego z dawnej hipoteki "[....]" działka nr [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa podczas, gdy decyzja ta została wydana zgodnie z obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami prawa,
- prawa procesowego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 156 § 2 kpa poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne,
- prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie administracyjnym z mocy art. 7 i 77 kpa polegających na wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności, co miało istotny wpływ na wynik postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie uwzględniło zarzutów skargi i wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. orzekającą o stwierdzeniu nieważności decyzji nr [...] Zarządu W. z dnia [...] kwietnia 1999 r. w części stanowiącej, że Miejskie Przedsiębiorstwo O. w W. nabyło z mocy prawa użytkowanie wieczyste gruntu pochodzącego z dawnej hipoteki "[...]" działka nr [...], wchodzącego obecnie w skład działki nr [...] w jednostce ewidencyjnej Dzielnica W. w obrębie [...].
Postępowanie prowadzone w trybie nieważnościowym na podstawie art. 156 § 1 kpa jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 kpa - stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia - a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Z powyższego wynika też, że postępowanie to stanowi wyjątek od ww. zasady trwałości decyzji, zatem niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przesłanek określonych w tym przepisie. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest zatem kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum, lecz ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych przez art. 156 § 1 kpa (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., sygn. akt I SA 89/85, ONSA 1985, Nr 1, poz. 30).
Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji.
Wśród ww. przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa - ustawodawca wskazał także "rażące naruszenie prawa" (pkt 2 ww. § 1). W doktrynie i orzecznictwie utrwalił się pogląd, że naruszenie może być uznane za rażące, gdy jest ono oczywiste i koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W wyniku tego naruszenia powstają zatem skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować.
Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym nie wystarczy samo tylko stwierdzenie o tym, iż doszło do takiego naruszenia prawa. Organ zobowiązany jest do wykazania, że uchybienie jakim dotknięta jest kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja, ma charakter kwalifikowany i stanowi rażące naruszenie prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji możliwe jest wtedy, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu. Przy czym nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o jego przekroczenie w sposób jasny i niedwuznaczny. Tylko wówczas treść wadliwej decyzji i czynności ją poprzedzające stanowią zaprzeczenie stanu prawnego.
Reasumując z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde naruszenie prawa, a jedynie dyskwalifikujące decyzję w takim stopniu, że niezbędne jest zniweczenie wszelkich jej następstw, w taki sposób, jakby gdyby od początku nie została wydana.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko organu administracji, że stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Zarządu W. z dnia [...] kwietnia 1999 r. w części stanowiącej, iż Miejskie Przedsiębiorstwo O. w W. nabyło z mocy prawa użytkowanie wieczyste gruntu pochodzącego z dawnej hipoteki "[...]" działka nr [...], wchodzącego obecnie w skład działki nr [...] w jednostce ewidencyjnej Dzielnica W. w obrębie [...] - jest w pełni uzasadnione.
Wydanie bowiem ww. decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego - przed rozpatrzeniem wniosku dekretowego złożonego w dniu 10 października 1948 r. przez S. P. - stanowi rażące naruszenie prawa tj. art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464) - w ten sposób, że zostały naruszone prawa osób trzecich, tj. następców prawnych przeddekretowego właściciela części nieruchomości uwłaszczonej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, iż do czasu rozstrzygnięcia o prawach wynikających z przepisu art. 7 ww. dekretu nieruchomość nie mogła być przedmiotem użytkowania wieczystego, a ustanowienie tego prawa na rzecz innych osób, możliwe jest dopiero po negatywnym rozpoznaniu wniosku dekretowego.
Zatem rozpatrzenie wniosku dekretowego ma pierwszeństwo przed wszelkimi innymi trybami dysponowania gruntami warszawskimi. Przy czym decydujące znaczenie ma sam fakt nie rozpoznania wniosku dekretowego – zatem organ w postępowaniu nieważnościowym nie ma obowiązku, a przede wszystkim prawa merytorycznie oceniać prawidłowość złożonego wniosku.
Takie stanowisko prezentuje także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r. sygn. akt I CKN 58/01 stwierdzający, iż nieważna jest umowa o oddaniu na rzecz innych osób gruntu w użytkowanie wieczyste, zawarta przed rozpoznaniem wniosku poprzedniego właściciela o przyznanie użytkowania wieczystego tego gruntu.
Sąd uznał także za niezasadny zarzutu skarżącego, iż w niniejszej sprawie zaszły nieodwracalne skutki prawne, gdyż przedmiotowy grunt został rozdysponowany na rzecz osoby trzeciej – jako, że Miejskiego Przedsiębiorstwa O. w W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie można utożsamiać z przedsiębiorstwem komunalnym, jakim było Miejskie Przedsiębiorstwo O. w W.
Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w W. sp. z o.o. z siedzibą w W. jest własnością W. w formie spółki prawa handlowego, powołanej w celu realizacji obowiązków samorządu i wynikających z nich zadań własnych w ramach gospodarki komunalnej. Spółka ta powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego o tej samej nazwie. Przekształcenia dokonano z dniem 1 stycznia 2003 roku na podstawie art. 21 ustawy z dnia 15 marca 2002 roku o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.), który stanowi, że przedsiębiorstwa komunalne i zakłady budżetowe, które wykonują zadania o charakterze użyteczności publicznej mające znaczenie dla całego miasta, podporządkowane i nadzorowane przez Zarząd m.st. Warszawy, ulegają z mocy prawa przekształceniu w jednoosobowe spółki prawa handlowego m.st. Warszawy z dniem 1 stycznia 2003 r. W myśl ust. 2 pkt. 1 takim przedsiębiorstwem jest. m.in. Miejskie Przedsiębiorstwo O. Zatem jest to ten sam podmiot, tylko ma inny status prawny.
Podsumowując, Sąd uznał, że obie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. są zgodne z prawem. Stwierdzić też należy, że organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadniły przy tym przekonująco swoje stanowisko - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło