I SAB/Wa 105/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Przemysław Żmich Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 1991 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną hip. [...] - w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek z dnia [...] marca 1991 r. o wypłacenie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], ozn. hip. "[..]" złożyła dnia [...] marca 1991 r. A. G. Decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [..] Prezydent W.. odmówił przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] uchylił decyzję Prezydenta W. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Organ wojewódzki wskazał, że postępowanie w sprawie mocą postanowienia Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 1991 r. znak [...] zostało zwieszone i nie zostało podjęte. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] podjął zawieszone postępowanie. Pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. M. D. wniósł o przyśpieszenie terminu załatwienia sprawy. Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Prezydent W., działając na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. - udzielił informacji, że do zakończenia postępowania konieczne są ustalenia w jakiej dacie poprzedni właściciel został pozbawiony faktycznej możliwości władania nieruchomością. W związku z tym decyzja zostanie wydana do dnia [...] grudnia 2008 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. Minister Infrastruktury przekazał według właściwości do Wojewody [...] zażalenie M. D. z dnia [...] lipca 2009 r. na bezczynność Prezydenta W. w sprawie dotyczącej opisanej nieruchomości. Pismem wysłanym do strony w dniu [...] sierpnia 2009 r. Prezydent W.- działając na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. - udzielił informacji, że decyzja zostanie wydana do dnia [...] grudnia 2009 r. Jednocześnie wskazał na konieczność zebrania dodatkowej dokumentacji oraz dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] uznał zażalenie M. D. za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin załatwienia sprawy do dnia [...] czerwca 2010 r. M. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia 1 kwietnia 2010 r. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Pismem z dnia [...] maja 2010 r. organ wskazał na zgromadzenie w sprawie materiału dowodowego i poinformował stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a. Pismem z dnia [...] maja 2010 r. M. D. podniósł, że nie zgadza się z wyceną wskazaną w operacie szacunkowym. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Prezydent W. ustalił odszkodowanie za przedmiotowy grunt w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 września 2010 r. sygn. akt I SAB/Wa 133/10 umorzył postępowanie ze skargi na bezczynność organu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] uchylił decyzję odszkodowawczą Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Akta sprawy zostały zwrócone do Prezydenta w dniu [...] października 2011 r. Pismem z dnia [..] kwietnia 2011 r. M. D. wystąpił z propozycją zawarcia ugody o ustalenie odszkodowania w wysokości [..] zł tj. [..] zł za m². Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. organ zwrócił się do Archiwum Państwowego W. o wskazanie, czy w zasobach Archiwum znajdują się dokumenty dotyczące stanu zabudowy na dzień [...] listopada 1945 r. nieruchomości sąsiadujących z przedmiotową działką. Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. Prezydent W. poinformował M. D., że operat szacunkowy stracił ważność. Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. M. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. organ, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. udzielił informacji, że decyzja w sprawie zostanie wydana do dnia [...] marca 2012 r. Wskazał jednocześnie na konieczność zebrania materiału dokumentacyjnego oraz dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 12/12 Sąd odrzucił skargę strony na przewlekłe prowadzenie postępowania z powodu niewyczerpania przez skarżącego środków zaskarżenia wskazanych w art. 37 § 1 k.p.a. M. D. wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem z dnia [...] czerwca 2012 r. na niezałatwienie przez Prezydenta W. przedmiotowej sprawy w terminie. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. Prezydent W., na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. - udzielił informacji, że ze względu na konieczność zebrania materiału oraz dużą ilość spraw, wniosek o odszkodowanie za opisaną nieruchomość zostanie rozpatrzony do dnia [...] października 2012 r. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] uznał zażalenie M. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin załatwienia sprawy do dnia [...] grudnia 2012 r. Akta sprawy zostały zwrócone do Prezydenta W. w dniu [...] sierpnia 2012 r. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. Prezydent, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. - poinformował stronę, że ze względu na konieczność zebrania dodatkowej dokumentacji oraz dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za opisaną nieruchomość położoną przy ul. [...] w terminie określonym w postanowionemu Wojewody z dnia [...] sierpnia 2012 r. Podniósł, iż decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do dnia [...] czerwca 2013 r. M. D. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą z dnia 21 stycznia 2013 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Podniósł, iż postępowanie w tej sprawie toczy się od ponad 23 lat, a organ wskazuje kolejne terminy zakończenia postępowania, niezasadnie przewlekając wydanie decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Opisując dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, iż ze względu na konieczność zebrania dodatkowej dokumentacji nie było możliwe zakończenie postępowania w terminie podanym w postanowieniu Wojewody z dnia [..] sierpnia 2012 r., w związku z czym strona została poinformowana, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do dnia [...] czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, albowiem Prezydent W., po uchyleniu przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r. decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2010 r. ustalającej odszkodowanie za nieruchomość i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi W., nie rozstrzygnął sprawy z wniosku o odszkodowanie w przewidzianej prawem formie. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, tak jak skarga na bezczynność organu, ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. Pomimo bowiem zwrotu akt przez Wojewodę [...] wraz z decyzją tego organu z dnia [...] września 2010 r., wniosek z dnia [...] marca 1991 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną hip. jako "[...]" plac nr [...], pozostaje nierozpoznany. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania za uzasadnioną i zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie z dnia [...] marca 1991 r. w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia akt postępowania wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie tej, organ informował stronę, że operat szacunkowy, sporządzony na potrzeby ustalenia wysokości odszkodowania, stał się nieaktualny. Prezydent W. kilkakrotnie informował również stronę, że, po decyzji Wojewody [..], konieczne stało się zebranie dodatkowych dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia sprawy, co wraz z dużą ilością spraw do załatwienia, stanowiło przyczynę niezakończenia postępowania i wskazywał przewidywany termin jego zakończenia (pismo z dnia [..] lipca 2011 r. pismo z dnia [...] stycznia 2012 r., pismo dnia [...] czerwca 2012 r.). W piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. Prezydent W. wskazał, że postępowanie zostanie zakończone do dnia [...] czerwca 2013 r. Organ dopełniał zatem obowiązku wynikającego z art. 36 k.p.a. Sąd wziął pod uwagę, że ustawa z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173) weszła w życie z dniem 17 maja 2011 r., a zatem kwestia stwierdzenia bądź niestwierdzenia rażącego naruszenia prawa ma ścisły związek z oceną działań organu po tej dacie. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku.