I SAB/Wa 109/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku z dnia 27 października 2006 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. KW dc. "[...] Nr [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej M. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. M. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m. W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 27 października 2006 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] ozn. hip. KW dc. "[...]". Z akt sprawy wynika, że M. M. wraz z K. W.-R. i M. W., pismem z dnia 27 października 2006 r. wystąpiły o ustalenie, na podstawie art. 7 ust. 5 i art. 9 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279), odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie, przy ul. [...] ozn. hip. KW dc. "[...]". Pismami z dnia 21 listopada 2006 r., 14 grudnia 2006 r., 14 marca 2007 r., 5 listopada 2007 r., 10 października 2008 r., 26 stycznia 2009 r., 14 maja 2009 r. i 26 sierpnia 2011 r. Prezydent m.W. występował do właściwych jednostek organizacyjnych Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy, Archiwum Państwowego m.st. Warszawy oraz Zarządu Dróg Miejskich w Warszawie o udzielenie informacji oraz przesłanie dokumentacji wymienionej w ww. pismach, niezbędnej dla rozstrzygnięcia sprawy. W dniu 30 września 2011 r. M. M. wniosła do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta m.W. w terminie sprawy przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do trzech miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia wraz z aktami. W międzyczasie organ pierwszej instancji pismem z dnia 18 października 2011 r. zwrócił się do Zarządu Budynków [...] [...]. o przedstawienie informacji odnośnie objęcia budynku położonego przy ul. [...] w administrację państwową, a następnie pismem z dnia 26 października 2011 r. poinformował stronę o dodatkowym terminie załatwienia sprawy, tj. do końca lutego 2012 r. W związku z dalszym nierozpoznaniem wniosku z dnia 27 października 2006 r., M. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m. W. W uzasadnieniu podniosła, że mimo upływu terminu wyznaczonego zarówno przez Wojewodę [...], jak i przez samego Prezydenta m.W., ten ostatni nie wydał decyzji co do istoty sprawy. Tym samym sprawa o odszkodowanie toczy się ponad 5 lat. Odpowiadając na skargę Prezydent m.W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że ze względu na złożony charakter postępowania w chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji. Konieczne jest również wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość spornego gruntu. Podkreślił, że pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 2 kwietnia 2012 r. (a nie jak podał organ z dnia 4 lutego) został poinformowany, że decyzja w sprawie zostanie wydana w terminie do końca czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, powoływana dalej jako "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wyjaśnić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku z dnia 27 października 2006 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Sąd prezentuje pogląd, że organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie, po wpłynięciu w dniu 30 października 2006 r. wniosku M. M., K. W.-R. i M. W. z dnia 27 października 2006 r., po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 Kpa, załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 Kpa. W oparciu o powyższe Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności, bądź też mamy do czynienia z przewlekłością postępowania administracyjnego. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Prezydent m. W. rozpoznając wniosek z dnia 27 października 2006 r. przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, od dnia złożenia wniosku do dnia wyrokowania, pomimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy, Prezydent nie zakończył postępowania. Do 2009 r. organ stopnia podstawowego podejmował czynności zmierzające do zebrania dokumentacji niezbędnej do zakończenia postępowania, jednak już kolejne działania i wystąpienia do właściwych organów i instytucji nastąpiły dopiero w roku 2011. W ostatnich trzech latach Prezydent podjął czynności jedynie w dniu 26 sierpnia 2011 r. oraz w dniu 18 października 2011 r. celem uzupełnienia brakującej dokumentacji uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy. Te ostatnie wystąpienie miało jednak miejsce na tydzień przed przekazaniem akt sprawy Wojewodzie [...] w związku z zażaleniem na niezałatwienie niniejszej sprawy odszkodowawczej w terminie. Po wydaniu przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], Prezydent m. W., oprócz poinformowania stron pismem z dnia 2 kwietnia 2012 r. o nowym terminie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie, tj. do dnia 30 czerwca 2012 r. (pierwsze pismo informujące w sprawie, również wystosowane po interwencji strony, tj. w dniu przekazania skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie), nie podjął żadnej czynności zmierzającej do zakończenia postępowania. Wszystko to pokazuje, że organ I instancji przez okres ponad 6 lat podejmował niezwykle opieszale czynności, które tylko pozorowały pracę organu. Nie można bowiem niczym uzasadnić prawie 2-letnią przerwę w postępowaniu (lata 2009-2011). Świadczyć to może jedynie o nienależytym jego prowadzeniu. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U nr 34, poz. 173), a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta m.W. ustalona w okresie od 17 maja 2011 r. (zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r.) do dnia wyrokowania była nadzwyczaj naganna i nosząca cechy rażącego naruszenia prawa, a w szczególności podstawowych zasad postępowania wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 Kpa. Prezydent nie wykazywał bowiem aktywności zmierzającej do załatwienia sprawy w formie procesowej, co wynikało wyłącznie i bezpośrednio z jego niedziałania i opieszałości. Również wyznaczenie przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy nie zmusiło Prezydenta do podjęcia działań skutkujących wydaniem decyzji co do istoty sprawy. Z tych względów, w okresie ocenianym na potrzeby zastosowania art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na niepodjęcie żadnych, konkretnych, realnych i skutecznych prób zakończenia postępowania w sprawie i zignorowanie wszelkich terminów załatwienia sprawy. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.