I SAB/Wa 111/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi M. O., J. S., K. P., M. P., T. D., Z. P. i M. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku dotyczącego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz skarżących M. O., J. S., K. P., M. P., T. D., Z. P. i M. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. O., J. S., K. P., M. P., T. D., Z. P. i M. P. w dniu 30 kwietnia 2009 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej nr: hip. [...]. W uzasadnieniu skargi podano, że ze względu na stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1950 r. odmawiającego przyznania wnioskodawcom prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości, skarżące ponowiły wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do opisanej nieruchomości. Na skutek skargi wnioskodawczyń na bezczynność organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. wyznaczyło termin załatwienia niniejszej sprawy do dnia 30 maja 2006 r. Mimo upływu tego terminu sprawa nie została jednak przez organ I instancji rozpoznana. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskami z dnia 15 lutego 1949 r. H. i S. P. zwrócili się o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości [...] położonej przy: ul. [...] ozn. hip. [...], ul. [...] ozn. hip. [...] i ul. [...] ozn. hip. [...]. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] kwietnia 1950 r. odmówiono dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do opisanego gruntu nieruchomości [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] orzekło o stwierdzeniu nieważności wskazanego orzeczenia jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Skutkiem tego ponownie stało się konieczne rozstrzygnięcie o wnioskach z 1949 r. złożonych w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Dodatkowo w związku z powyższą decyzją następcy prawni byłych właścicieli zwrócili się pismem z dnia 9 lipca 2003 r. o przyznanie prawa własności do przedmiotowej nieruchomości. W dniu 24 listopada 2005 r. M. O. złożyła w trybie art. 37 kpa zażalenie na bezczynność Prezydenta W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. zobowiązało organ I instancji do załatwienia sprawy w terminie do dnia 30 maja 2006 r. Termin ten nie został jednak dochowany, a Prezydent W. pismem z dnia 10 grudnia 2008 r. zobowiązał się, że przedmiotowa sprawa zostanie rozpoznana do dnia 31 marca 2009 r. Przy czym z akt wynika, że w okresie od wydania postanowienia Kolegium do grudnia 2008 r. do skarżących i różnych urzędów organ wystosował pisma, z odpowiedzi na które ustalił, że budynek przy ul. [..] został [...], a [...]. Organ otrzymał również z Archiwum Państwowego W. kopię akt lustracji stanu budynków dla nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] (hip. [...]). W przesłanej Sądowi odpowiedzi na skargę Prezydent W. stanął na stanowisku, że zarzut bezczynności należy uznać za nieuzasadniony, gdyż w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości podjęto szereg kroków mających na celu wydanie decyzji administracyjnej dotyczącej rozpoznania wniosków S. i H. P. – spadkobierców dawnego właściciela S. P. Postępowanie w sprawie należy uznać za niezwykle trudne z uwagi na fakt, że od czasu złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, nastąpiła zmiana stanu prawnego i faktycznego opisanej nieruchomości. Dawne nieruchomości hipoteczne nr [...] zostały podzielone, powstały nowe działki ewidencyjne oraz zmienił się sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie organ podkreślił, że teren, na którym znajduje się ten grunt, nie jest objęty żadnym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - wobec czego organ zwrócił się o opinię urbanistyczną. Ponadto zaszła, według organu, konieczność wystąpienia do [...] o udzielenie informacji, czy planowane jest dalsze zajmowanie terenu przez [...] oraz rozważenie nabycia od następców prawnych dawnego właściciela prawa użytkowania przedmiotowego gruntu. W powyższej kwestii organ oczekuje na odpowiedź. Jednocześnie zlecono uprawnionemu geodecie wydzielenie z aktualnie istniejących działek geodezyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...] dawnej nieruchomości hip. [...] oraz fragmentu hip. [...]. Skarżące odnosząc się do przedstawionej odpowiedzi na skargę, w piśmie z dnia 27 lipca 2009 r., podniosły, że podjęcie przez organ "szeregu kroków", jak również wystąpienia organu w sprawie opinii urbanistycznych czy do [...] nie usprawiedliwiają czasookresu postępowania w niniejszej sprawie, szczególnie mając na uwadze postanowienie Kolegium o wyznaczeniu Prezydentowi W. terminu załatwienia sprawy do dnia 30 maja 2006 r., jak również późniejszego zobowiązania się organu zakończenia sprawy do dnia 31 marca 2009 r. Ponadto wskazały, że w odniesieniu do wystąpienia o wydanie opinii urbanistycznej i informacji o przystąpieniu do sporządzania nowego planu miejscowego, informacja ta przekazana została skarżącym już 4 lata temu i znajduje się w aktach, a opinia [...] znajduje się w aktach sprawy już od ponad 2 lat. Wskazały również, że aktualne odpisy z ksiąg wieczystych nieruchomości, których obecnym właścicielem jest W., o które wystąpił organ, Urząd powinien posiadać na bieżąco, a nie wymagać dostarczenia ich od skarżących - w dodatku po tak długim czasie prowadzenia sprawy. W tym stanie skarżące podtrzymały złożoną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). Pod pojęciem "załatwienie sprawy" trzeba przy tym rozumieć wydanie w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego lub decyzji o umorzeniu postępowania. W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, albo – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w ustawowym terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wskazać należy, że od momentu stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] kwietnia 1950 r. upłynęło już 6 lat. Ponadto upłynął też termin, zakreślony Prezydentowi W. postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2006 r., które zostało wydane na skutek zażalenia strony, wniesionego w trybie art. 37 kpa, minął także ostatni termin, w którym sam organ I instancji zobowiązał się do rozstrzygnięcia złożonego wniosku. Pomimo wielokrotnych wystąpień skarżących oraz wyznaczenia postanowieniem Kolegium terminu do rozpoznania sprawy postępowanie z wniosku dekretowego dotyczące wskazanej nieruchomości nie zostało do dnia rozpatrywania przez Sąd złożonej skargi zakończone. Z analizy akt sprawy wynika, że organ I instancji od lutego 2003 r. zajmował się sprawą w dość znacznych odstępach czasowych. Ponadto od końca 2008 r. tj. od pisma z dnia 10 grudnia 2008 r., w którym organ zobowiązał się, że przedmiotowa sprawa zostanie rozpoznana do 31 marca 2009 r., do połowy maja 2009 r. w sprawie praktycznie nie zostały podjęte przez organ żadne czynności zmierzające do zakończenia postępowania administracyjnego. Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają zatem uwzględnienie skargi na bezczynność organu, co z kolei obliguje Sąd do wyznaczenia Prezydentowi W. terminu do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w określonym czasie. Biorąc pod uwagę długotrwałość postępowania, a z drugiej strony złożoność sprawy Sąd uznał, że termin dwóch miesięcy licząc od dnia prawomocności niniejszego wyroku jest terminem adekwatnym. Z tych względów Sąd na podstawie art. 149 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.