I SAB/Wa 111/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi Z. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności zarządzenia nr [...] Ministra Skupu z dnia [...] sierpnia 1955 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem M. [...] miejscowość B. powiat [...] oraz orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] września 1962 r. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Z. M. w dniu 30 stycznia 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności zarządzenia nr [...] Ministra Skupu z dnia [...] sierpnia 1955 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem M. [...] miejscowość B. powiat [...] oraz orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] września 1962 r. nr [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący w dniu 17 grudnia 2008 r. złożył wniosek o rozpoznanie powyższej kwestii, doprecyzonując jego treść pismem z dnia 5 kwietnia 2011 r. Organ pismem powiadomił skarżącego, że jego wniosek rozpatrzy do dnia 30 kwietnia 2011 r. Terminu tego nie dotrzymał wyznaczając kolejny termin rozpoznania wniosku na dzień 30 kwietnia 2012 r. Ponieważ i tego terminu organ nie dotrzymał, skarżący w dniu 15 listopada 2013 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez rozpatrzenie wniosku i wydanie decyzji. Do dnia wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie organ nie wydał decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w przedmiotowej sprawie dokonał szeregu czynności, a mianowicie zwrócił się do Archiwum Akt Nowych o odszukanie dokumentów dotyczących przedmiotowego przedsiębiorstwa, zwracał się także do Ministra Gospodarki, oraz prowadził liczną korespondencję ze skarżącym w celu uzyskania niezbędnych do rozpoznania sprawy dokumentów potwierdzających, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność wnioskodawcy lub jego poprzednika prawnego, przedstawienia postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku przez wnioskodawcę po poprzednim właścicielu. Organ podniósł, że wnioskodawca uchyla się od wskazania wszystkich spadkobierców byłego właściciela przejętego przedsiębiorstwa, co ma istotny wpływ na załatwienie sprawy. Jednocześnie organ stwierdza, że informował skarżącego o kolejnych terminach załatwienia sprawy, jednak postępowanie skarżącego utrudnia jej zakończenie, a bez współpracy ze skarżącym jej zakończenie jest niemożliwe ( dotyczy to zwłaszcza ustalenia kręgu spadkobierców). Okoliczności te zdaniem organu usprawiedliwiają prowadzenie postępowania dłużej niż określają to przepisy KPA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art.149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z art. 35 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz.267), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. W sprawie tej nie ma wątpliwości, że terminy określone w art. 35 § 3 k.p.a. upłynęły, zaś postępowanie z wniosku z dnia 18 grudnia 2008 r. doprecyzowanego pismem z dnia 5 kwietnia 2012 r., nie zostało przez organ zakończone w wymaganej przez przepisy prawa formie do dnia orzekania przez Sąd w sprawie ze skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Z tego względu Sąd zobowiązał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd zwraca przy tym uwagę, że jeśli przeszkodą w rozpoznaniu wniosku i wydaniu merytorycznej decyzji jest prawidłowe ustalenie kręgu spadkobierców, co wynika z odpowiedzi na skargę to organ powinien rozważyć ewentualne zawieszenie postępowania do czasu wyeliminowania tej przeszkody, co ustrzegłoby organ od zarzutu bezczynności w prowadzonym postępowaniu. Jednocześnie Sąd oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania, doszedł do przekonania, że mimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, bezczynność organu pomimo naruszenia art. 12 § 1, art.34 i art. 36 k.p.a., nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie w/w przepisów można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, czy też brak jakichkolwiek aktywności organu (Vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011r., I SA/WA 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11, pub. – cbois.nsa.gov.pl.) Tymczasem od dnia złożenia wniosku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmował czynności zmierzające do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji merytorycznej w sprawie co potwierdza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że bezczynność organu w tej sprawie nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Z tych względów Sąd na podstawie art.149 § 1 orzekł jak w sentencji wyroku