I SAB/Wa 118/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi H. B., K. W. i T. K. w przedmiocie bezczynności Prezydenta m.st. Warszawy w zakresie rozpoznania wniosku o podjęcie postępowania 1. stwierdza, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z 30 listopada 2020 r., która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące ) złotych; 4. oddala skargę w pozostałej części; 5. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz H. B., K. W. i T. K. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. H. B., K. W. i T. K. (dalej jako "skarżący") pismem z 14 kwietnia 2023 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy (dalej jako "Prezydent" lub "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania i zakończenie postępowania w zakresie ustanowienia własności (użytkowania wieczystego) oraz załatwienia tej sprawy w terminie miesiąca od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że mimo kolejnych wezwań organ nadal nie wydał orzeczenie administracyjnego, mimo postanowienia SKO i od 3 lat nie rozpoznał wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania i stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej art. 154 § 6 ppsa oraz wymierzenie organowi grzywny w wysokości połowy kwoty określonej art. 154 § 6 ppsa, a także zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że pismem z dnia 30 listopada 2020 r. pełnomocnik skarżących złożył wniosek o podjęcie postępowania zawieszonego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym dla Warszawy – [...] pod sygnaturą akt VI C 136/05 postanowieniem Nr 104/GK/DW/2011 z dnia 13 maja 2011 r. Podkreślił, że wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – [...] w Warszawie o sygn. akt VI C 2927/15 z klauzulą prawomocności w oryginale dający podstawę do podjęcia zawieszonego postępowania procedowanego w trybie art. 7 dekretu nie został dołączony do wniosku o podjęcie postępowania, a organ pozyskał go w marcu 2022 r. W nawiązaniu do zarzutów podniesionych w skardze w zakresie nie rozpoznania wniosku o podjęcie postępowania organ poinformował, że postępowanie procedowane w trybie art. 7 dekretu zostało podjęte postanowieniem Nr 211/SD/2O23 z dnia 10 maja 2023 r. następnie w toku postępowania organ zlecił wykonanie opracowania geodezyjnego polegającego na rozliczeniu dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] w aktualnych działkach ewidencyjnych. Organ podniósł, że powyższe jest niezbędne celem ustalenia zakresu przedmiotowego wniosku. Z uwagi na wynikający z treści art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania w terminie określonym w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania była natomiast wyłącznie bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postepowania. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a." organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Przy czym po wniesieniu skargi przez skarżących postanowieniem Nr 211/SD/2O23 z dnia 10 maja 2023 r. Prezydent m.st. Warszawy podjął zawieszone postępowanie. Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent dopuścił się bezczynności, bowiem dopiero powołanym wyżej postanowieniem z dnia 10 maja 2023 r. rozpoznał wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania z 30 listopada 2020, tj. już po wniesieniu skargi przez skarżących. Prezydent po otrzymaniu przedmiotowego wniosku przez okres 3 lat nie podjął postępowania. Do wniosku wbrew stanowisku organu była załączona kopia orzeczenia sądu powszechnego a we wniosku wskazano, że o przedmiotowych rozstrzygnięciach organ powinien wiedzieć z urzędu gdyż miasto było stroną tych postępowań. W tej sytuacji organ winien wezwać stronę do uzupełnienia wniosku i podjąć czynności zmierzające do jego rozpoznania. Tymczasem organ dopiero w 2022 r. podjął pierwsze czynności zmierzające do rozpoznania tego wniosku a następnie już po wniesieniu skargi przez skarżących rozpoznał go. Do rozpoznania tego wniosku nie zmobilizowało organu nawet orzeczenie SKO z 4 stycznia 2022 r. , w którym wyznaczono Prezydentowi m.st. Warszawy miesiąc na rozpoznanie wniosku skarżących. W ocenie Sądu z powyższego wynika, że postępowanie niniejsze prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 i art. 35 K.p.a. Organ w sprawie działał opieszale, niesprawne i nieskutecznie, co w sposób nieuzasadniony przedłużyło termin jej załatwienia. Z uwagi jednak na fakt, że organ podjął zawieszone postępowanie Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. Jednocześnie Sąd mając powyższe na uwadze wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2000 zł. Za niezasadny Sąd uznał natomiast wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tej części skargę oddalił. Powołany przepis nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 p.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny i głównie kompensacyjny. Ma ona niejako zrekompensować skarżącym stratę, jaką ponieśli na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinni nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność Sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w skardze w żaden sposób nie wykazano, że skarżący ponieśli szkodę w związku z bezczynnością organu zważywszy także, że wniosek o podjęcie postępowania nie był kompletny i zmuszał organ do podjęcia dodatkowych czynności, które jak wskazano podjęte zostały opieszale. W tej sytuacji złożony wniosek należało uznać za bezzasadny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 wyroku. W przedmiocie zobowiązania organu do wydania aktu orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa (pkt 2 wyroku). O oddaleniu skargi w pkt 4 sentencji orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 5 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.