I SAB/Wa 128/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Kamil Kowalewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w sprawie rozpoznania zawiadomienia postanawia: odrzucić skargę. W piśmie z 16 maja 2025 r. M. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w sprawie podjęcia działań wobec Banku Gospodarstwa Krajowego na skutek wniosku skarżącego z 2 maja 2025 r. Jak wynika z akt sprawy skarżący w dniu 2 maja 2025 r. skierował do Prezesa Rady Ministrów zawiadomienie o systemowych nieprawidłowościach w działaniach Banku Gospodarstwa Krajowego, które wskazują na zaniechania w nadzorze nad środkami publicznymi wydatkowanymi w ramach Programu Inwestycji Strategicznych (Polski Ład) oraz ignorowanie zgłoszeń sygnalisty. Wobec nieprawidłowości wskazywanych w piśmie skarżący wniósł o natychmiastowe wszczęcie kontroli w BGK i podjęcie działań sprawdzających, zbadanie wypłat środków publicznych bez wymaganej dokumentacji oraz ustalenie dlaczego zignorowano zgłoszenia obywatela-sygnalisty oraz wprowadzono go w błąd. W dniu Prezes Rady Ministrów wystosował do skarżącego pismo, w którym udzielił skarżącemu wyjaśnień w sprawie dotyczącej jego wniosku i w tym samym dniu przekazał otrzymaną skargę zgodnie z właściwością do Ministerstwa Finansów. W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, w także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185, dalej również jako k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Powołane wyżej przepisy i normy prawne wyznaczają zakres kognicji sądów administracyjnych, wyjaśniając jakie konkretnie działania organów administracji publicznej, i w jakim przedmiocie bezczynność tych organów, może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Tym samym, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne, czy ich brak, wskazane w ustawie. Kognicji sądów administracyjnych nie podlegają m.in. skargi na działalność organów, a więc takie, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skargi zawierające zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażające niezadowolenie z jego pracy, wytykające zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli tzw. skargi powszechne (obywatelskie), o których mowa w art. 227 k.p.a. Prawo wniesienia takiej skargi stanowi realizację zagwarantowanego każdemu w Konstytucji RP, prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. Do rozpatrywania tego rodzaju skarg, właściwe są organy państwowe, działające w trybie określonym w dziale VIII k.p.a. "Skargi i wnioski". Postępowanie skargowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej czy postanowienia, lecz zawiadomieniem wnoszącego o sposobie rozpatrzenia skargi (art. 238 k.p.a.), tj. czynnością materialno-techniczną niedającą podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, czyli postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (por. M. Jaśkowska, Komentarz do art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022). W orzecznictwie podkreśla się, że stronie niezadowolonej z załatwienia skargi na podstawie art. 227 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, albowiem zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie jest innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Niezależnie od okoliczności wywołujących skargę na działalność organu, pismo informujące o sposobie jej załatwienia nie jest sposobem władczego załatwienia sprawy, ani postępowaniem administracyjnym i nie zastępuje takiego postępowania (o ile jest ono w konkretnej sprawie uzasadnione). Nie zastępuje też innych sposobów załatwienia sprawy np. postępowania nadzorczego. Sąd administracyjny nie jest zatem właściwy do rozpatrywania skarg powszechnych w rozumieniu przepisów działu VIII k.p.a., a więc związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że wniosek skierowany przez skarżącego do Prezesa Rady Ministrów w dniu 2 maja 2025 r. był w istocie skargą, o której mowa w art. 227 k.p.a., przez co wniesiona do Sądu skarga na bezczynność organu w jej rozpoznaniu nie mieści się w opisanym wyżej katalogu czynności i aktów poddanych kontroli sądu administracyjnego. Pismo skarżącego z 2 maja 2025 r. nie wszczęło żadnego postępowania administracyjnego, przez co nie można skutecznie zarzucać organowi bezczynności. Dodatkowo należy zauważyć, że Prezes Rady Ministrów przekazywał pisma skarżącego zgodnie z właściwością do Ministra Finansów – stosownie do art. 231 k.p.a. Tego rodzaju działania organu również nie sposób uznać za podlegające kontroli sądów administracyjnych. Ponieważ zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej (zob. postanowienie NSA z dnia 15 lipca 2009 r. o sygn. akt II GSK 1101/08), to wniesiona skarga na bezczynność Prezesa Rady Ministrów musiała zostać uznana za niedopuszczalną. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był skargę odrzucić, o czym orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., w sentencji postanowienia.