I SAB/Wa 133/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Magdalena Durzyńska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. C., J. C., K. C., M. C., Z. C. i Z. C. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2018 r. J. C., J. C., K. C., M. C., Z. C. i Z. C. o podjęcie zawieszonego postępowania postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] - w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. C., J. C., K. C., M. C., Z. C. i Z. C. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. uzupełnionym pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. J. C., J. C., K. C., M. C., Z. C. i Z. C. (dalej jako: skarżący) wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej jako: organ) w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] lutego 2018 r. o podjęcie zawieszonego postępowania - postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...]. Skarżący opisali dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego podkreślając zasadność skargi i wskazali, że organ przekroczył termin do załatwienia sprawy. Skarżący wnieśli o: 1) zobowiązanie organu do podjęcia działań w sprawie; 2) zasądzenie na rzecz skarżących od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie opisując dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wskazano, m. in. iż w dniu [...] lutego 2018 r. do Kolegium wpłynęło wezwanie pełnomocnika skarżących do podjęcia zawieszonego postępowania, ze wskazaniem, że następstwo prawne po zmarłych stronach niniejszego postępowania zostało ustalone – jednakże nie przesłano do organu dokumentów, które wskazywał w wezwaniu pełnomocnik skarżących. W związku z powyższym pismem z dnia [...] lutego 2018 r. Kolegium wystąpiło do pełnomocnika skarżących o przesłanie dokumentów wymienionych w tym piśmie. (żądane dokumenty zostały nadesłane przy piśmie z dnia [...] lutego 2018 r.) Ponadto wskazano, iż z uwagi na fakt, że w przesłanych dokumentach brak było adresów spadkobierców w/w osób – organ ponownie wystąpił do pełnomocnika skarżących o wskazanie adresów w/w spadkobierców. W ocenie Kolegium brak adresów uniemożliwia podjęcie postępowania z uwagi na konieczność doręczenia postanowienia o podjęciu wszystkim stronom postępowania administracyjnego, w tym spadkobiercom zmarłych stron. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 4 powołanej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jest uzasadniona. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a, organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Instytucja skargi na bezczynność organu ma natomiast na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia [...] lutego 2018r. wystąpili do Kolegium z wezwaniem do podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego, a wezwanie to Sąd uznał za ponaglenie określone w art. 37 k.p.a. Tym samym skarżący wyczerpali wymogi ustawowe warunkujące wniesienie przedmiotowej skargi. Wskazać należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku nie załatwia w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013r. sygn. akt I OSK 2114/13). Bezczynność ma miejsce zarówno wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, jak i wtedy gdy prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana okolicznościami zawinionymi przez organ. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania bądź zaniechania w toku rozpoznania sprawy mają natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły niewątpliwie przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Jak wynika z bowiem z akt sprawy organ nie zakończył postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżących z dnia [...] lutego 2018 r. o podjęcie zawieszonego postępowania postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] i nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia. Z tego względu Sąd zobowiązał Kolegium do rozpatrzenia powyższego wniosku w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, wyznaczony termin dla załatwienia przedmiotowego wniosku jest terminem wystarczającym do jego rozpoznania. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego jednocześnie rozstrzyga o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie zaszła w przedmiotowej sprawie. Oceniając działanie organu Sąd stwierdził, że zaistniała bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ podejmował działania w celu zgromadzenia całości materiału dowodowego oraz ustalenia wszystkich osób mających przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Nierozpoznanie przez organ wniosku w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Sąd stwierdził jednak, że choć istotnie rozpoznanie przez organ wniosku skarżących nastąpiło z naruszeniem terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, to bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1 a, w związku z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r., poz. 1800 ze zm.) ([...] zł tytułem wpisu od skargi, [...] zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ppsa.