I SAB/Wa 1352/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Szmydt sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. P. i E. K. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy 1. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz M. P. i E.K. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. M. P. i E. K.(dalej: Skarżące) wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...]. Powołana skarga na bezczynność została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym; Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] lipca 1965 r., nr [...], i orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] maja 1965 r., nr [...], odmawiające ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] w części określonej w aktach notarialnych obejmujących sprzedaż lokali nr [...],[...],[...],[...],[...] w budynku przy ul. [...], posadowionym na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] wchodzącej w skład przedmiotowej nieruchomości oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali wydane zostały z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził nieważność powołanych wyżej aktów. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 689/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy doręczono organowi w dniu 16 marca 2016 r. W związku z powyższym do rozpatrzenia przez organ pozostały wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...]. Powołanym na wstępie pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Skarżące wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie rozpoznania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. W skardze zarzuciły organowi rażące naruszenie prawa poprzez znaczne przekroczenie terminów rozpoznania sprawy. Wobec powyższego, wniosły o zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania decyzji w terminie jednego miesiąca od daty otrzymania wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że zaistniała bezczynność organu miała charakter rażący oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie wskazując na dużą liczbę spraw pozostających do załatwienia w zakresie jego obowiązków, złożoność i długotrwały charakter spraw dotyczących nieruchomości [...] i związany z nimi nakład pracy oraz konieczność rozpatrywania spraw według kolejności ich wpływu. Przy piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2017 r. organ przekazał w załączeniu decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], którą zakończono przedmiotowe postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie, w związku z wydaniem przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa ww. decyzji z dnia [...] listopada 2016 r., którą zakończono postępowanie zainicjowane wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r., orzekanie o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Rozpoznanie wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania organu do załatwienia sprawy na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] listopada 2016 r. stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego. Z tych przyczyn Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność (jak w niniejszej sprawie) lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. Aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o akta sprawy, powinien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż opisana wyżej sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z akt sprawy odpis prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 689/15, stwierdzającego nieważność decyzji z dnia [...] marca 2015 r. wraz z aktami sprawy doręczono organowi w dniu [...] marca 2016 r. Od tego dnia rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy określony w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Jak jednak wynika z akt sprawy, po zwrocie akt z sądu w dniu [...] marca 2016 r. do dnia wydania decyzji w dniu [...] listopada 2016 r. organ nie podjął jakiegokolwiek działania zmierzającego do merytorycznego zakończenia postępowania. Jedyną czynnością organu podjętą w sprawie (poza wydaniem decyzji w dniu [...] listopada 2016 r.) było zawiadomienie stron postępowania pismem z dnia [...] września 2016 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości składania wyjaśnień i wniosków. Organ wskazał również, że przewiduje zakończenie postępowania w sprawie do dnia [...] października 2016 r. Zaznaczenia wymaga, że powyższa czynność miała miejsce po upływie sześciu miesięcy od daty zwrotu akt sprawy z sądu oraz po skierowaniu przez Skarżące w dniu [...] lipca 2016 r. wezwania do zaprzestania naruszenia prawa. Decyzję rozpoznającą wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister wydał dopiero w dniu [...] listopada 2016 r. Nie sposób nie zauważyć, że powyższy akt administracyjny organ wydał dopiero w konsekwencji wniesienia skargi na bezczynność organu, co wynika z zestawienia daty wpływu skargi do organu (18 sierpnia 2016 r.) z dniem wydania powyższej decyzji. Dla oceny charakteru bezczynności organu w sprawie znaczenie ma ponadto okoliczność, iż niniejsza sprawa z wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy była już przedmiotem orzekania przez organ i sąd administracyjny, zatem materiał dowodowy konieczny do wydania rozstrzygnięcia został już zgromadzony. Ponadto, organ nie stosował się w prowadzonym postępowaniu do obowiązków wynikających z art. 36 k.p.a. Wprawdzie pismem z [...] września 2016 r. poinformował strony o przewidywanym terminie załatwienia sprawy, jednakże nie wskazał przyczyn zwłoki w jej załatwieniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art. 120 p.p.s.a orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).