I SAB/Wa 138/19

Dnia 5 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) po rozpoznaniu 5 czerwca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. T. na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Inwestycji i Rozwoju do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...]; 2. stwierdza, że Minister Inwestycji i Rozwoju dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz B. T. kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] lutego 2019 r. (data wpływu do organu) B. T., dalej "skarżąca" wniosła skargę na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w związku z nierozpoznaniem odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2018 r. o umorzeniu postępowania wznowieniowego zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] maja 2012 r. orzekającej o ustaleniu odszkodowania za prawo własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki [...], [...], obręb [...], przejętych przez Skarb Państwa. Domagała się zobowiązania organu do wydania aktu, stwierdzenia że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznania zadośćuczynienia na Jej rzecz wg uznania sądu i zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że organ od 4 miesięcy nie podjął żadnej czynności w sprawie więc pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. W uzasadnieniu pisma organ wskazał, że co prawda skarżąca złożyła ponaglenie to jednak wątpliwym jest czy tok proceduralny umożliwiający skierowanie skargo na bezczynność został wyczerpany tym bardziej, że ponaglenie z uwagi na dni wolne trafiło do departamentu w tym samym dniu co i skarga. Organ wskazał nadto, że sprawy rozpoznawane są wg kolejności wpływu co ma wpływ na szybkość postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest częściowo zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących przepisów prawa, sąd w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w sprawach skarg na podejmowane przez organy inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej P.p.s.a., oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Sąd orzeka również w zakresie skarg na bezczynność i przewlekłość organów administracji w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy (art. 3 § 2 pkt 8). Właściwość sądu w tym ostatnim przypadku dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych lub opieszałego ich prowadzenia. Przedmiotem zarzucanej przez skarżącej jest bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w rozpoznaniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2008 r. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie a tym samym nie załatwia tej sprawy w ustawowym terminie. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinionym lub też niezawinionym brakiem czynności organu w jego podjęciu. Przy ocenie bezczynności należy brać pod uwagę czynności jakie przedsiębrał organ. Ważne są tylko te które są niezbędne i celowe do załatwienia sprawy. Przepis art. 149 p.p.s.a. zawiera normę wedle której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie ale i na rozstrzygnięciu czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy nastąpiły z rażącym naruszeniem prawa czy też nie. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również rażąca długotrwałość prowadzenia postępowania (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 - dostępne w CBOSA). Analiza akt sprawy wskazuje, że odwołanie wpłynęło do Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju 5 listopada 2018 r. a decyzja została wydana 1 marca 2019 r. Skarżąca kierowała do organu ponaglenia – pismo z 8 lutego 2019 r. i nie czekając na ustosunkowanie się organu do ponaglenia skierowała skargę na bezczynność (11 luty 2019 r.) Organ wydał decyzję merytoryczną [...] marca 2019 r. Jednocześnie organ nie kierował do skarżącej informacji o przewidywanym terminie rozpoznania sprawy. W związku z tym rozpoznając skargę Sąd: -umorzył w pkt 1. wyroku postępowanie w przedmiocie wydania aktu jako że został on wydany przed rozpoznaniem skargi – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a."; -stwierdził bezczynności organu w pkt 2 wyroku, ponieważ organ od 5 listopada 2018 do 1 marca 2010 r. nie podjął żadnej czynności w sprawie – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Nie informował także o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie – co stanowi o naruszeniu art. 36 § 1 K.p.a. -stwierdził, na podstawie art. 149 § 1 a P.p.s.a., że przewlekłość nie miała charakteru rażącego. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę stopień naruszenia norm prawa procesowego – art. 35 K.p.a. na tle innych tego rodzaju spraw, nie uzasadnione jest stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Naruszenie wskazanych przepisów prawa nie było na tyle poważne aby uzasadniało takiego rodzaju stwierdzenie. Jednocześnie wobec wydania aktu i stosunkowo krótkiego czasu rozpoznawania sprawy Sąd uznał za niezasadne żądanie zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej . Rolą tego środka, o jakim mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a., jest zrekompensowanie stronie krzywd czy strat jakie poniosła na skutek wadliwego działania organu administracji. Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania, należy mieć na uwadze czas trwania postępowania, rodzaj sprawy, w której nastąpiła przewlekłość, jej znaczenie dla strony skarżącej. Z uzasadnienia skargi nie wynika aby strona skarżąca doznała tego rodzaju uszczerbku a biorąc pod uwagę rodzaj sprawy i czas jej trwania – okoliczności te nie przemawiają za zasądzeniem od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, tym bardziej, że ponaglenie zaskutkowało wydaniem decyzji. Zwrócić przy tym należy uwagę, że strona skarżąca nie dała organowi szansy na szybkie zareagowanie na ponaglenie gdyż skarżąca skargę wniosła w tym samym dniu co ponaglenie, co także ma istotny wpływ na ocenę zachowania organu. Z tych względów i na podstawie wyżej przywołanych przepisów i art. 119 § 4 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1.1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych zasądzając od organu na rzecz skarżącej 580 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika (480 zł) oraz 100 zł tytułem zwrotu kosztów wpisu.