I SAB/Wa 1409/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant referent stażysta Anna Ziółkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi U. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku U.S. z dnia [...] maja 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy A. [...], hip. nr [...]w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz U. S. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. U. S. (dalej jako: skarżąca), reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu jej wniosku z dnia [...] maja 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. A. [...], hip. nr [...], wskazując na przekroczenie przez organ terminów rozpoznania sprawy określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wnioskiem z dnia [...] maja 2015 r. skarżąca wystąpiła do Prezydenta [...]o wszczęcie postępowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Celem tego postępowania było ustalenie i przyznanie odszkodowania za pozbawienie faktycznej możliwości władania nieruchomością położoną w W. przy ul. A. [...], hip. nr [...]. Wobec braku informacji na temat prowadzonego postępowania w dniu [...] lipca 2015r. skarżąca złożyła do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Zaś postanowieniem z dnia [...] września 2015 roku, Nr [...], Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył organowi dodatkowy termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący dwa miesiące od daty doręczenia postanowienia (który to termin upłynął w dniu [...] grudnia 2015 r.). Skarżąca podniosła, iż pomimo działania organu nadzoru Prezydent [...] nie dotrzymał jednak wyznaczonego terminu załatwienia sprawy i do dnia złożenia skargi nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżąca wskazała również, iż złożyła do akt wszystkie wymagane dokumenty spadkowe wykazujące, że pozostaje ona jedyną osobą uprawnioną do uzyskania odszkodowania za nieruchomość. Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezydenta [...] do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie naruszenia prawa przy wykonywaniu władzy publicznej polegające na nieuzasadnionym, przedłużającym się pozostawaniu organu w bezczynności w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że składając w dniu [...] maja 2015 r. wniosek o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość wnioskodawczyni nie przedłożyła dokumentów potwierdzających, że jest następczynią prawną poprzednich właścicieli nieruchomości – A. i K. małżonków W. Organ podniósł, iż pismami z dnia [...] lipca 2015 r. [...] września 2015 r. i [...] października 2015 r. wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku. W dniu [...] sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył kopię postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po A. W. i S. L. Następnie w dniu [...] października 2015 r. i [...] października 2015 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył kopię postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po K. W. Jednakże, w pierwszym z powyższych postanowień spadkowych jako jedna ze spadkobierczyń wymieniona została S. Ł. L. (zamiast L.), zaś w drugim U. S. (zamiast S.). Ponadto, przedłożone kopie postanowień spadkowych nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem, a jedynie "za zgodność z okazanym dokumentem". W związku z powyższym, Prezydent wezwał pełnomocnika skarżącej do przedłożenia oryginałów lub uwierzytelnionych kopii postanowień sądowych, z prawidłowo brzmiącymi nazwiskami spadkobierczyń. Ponadto, organ wskazał, iż postępowanie w sprawach odszkodowawczych prowadzone w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami polega na, między innymi, gromadzeniu dokumentów potwierdzających prawa podmiotowe wnioskodawcy do ubiegania się o odszkodowanie, ustalaniu wszystkich osób uprawnionych, określeniu aktualnego właściciela gruntu, pozyskaniu map sytuacyjnych, występowaniu do sądu wieczystoksięgowego po zaświadczenia hipoteczne i do biegłych po opinie oraz sprawdzeniu czy nieruchomość spełnia przesłanki wynikające art. 215 ust. 2 ww. ustawy. Organ podniósł, iż poza udowodnieniem przez stronę następstwa prawnego po poprzednich właścicielach do zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie konieczne jest ustalenie: (i) czy przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. działka przy ul. A. [...] mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz (ii) w jakiej dacie poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością. W związku z powyższym, organ wystąpił do Archiwum Państwowego w W. o plan zabudowy obowiązujący dla przedmiotowej nieruchomości w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. oraz do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o nadesłanie dokumentów dotyczących zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl zaś art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent [...] od [...] maja 2015 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. A. [...], hip. nr [...], do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zatem konieczne stało się wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku skarżącej z 8 maja 2015 r. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych strony, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przechodząc zaś do oceny charakteru zaistniałej zwłoki w załatwieniu sprawy, w ocenie Sądu, nie była ona efektem rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Z takim bowiem charakterem bezczynności mamy do czynienia wówczas, gdy w zwłoce organów czynnikiem determinującym jej powstanie jest swoista "zła wola" organu, a więc celowe i intencjonalnego działania ukierunkowanego na odsunięcie w czasie załatwienia sprawy, mimo braku obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających zakończenie postępowania. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jednak nie zaistniała. Zauważyć trzeba, że składając wniosek o przyznanie odszkodowania sama inicjatorka postępowania – na co zwrócił organ uwagę w odpowiedzi na skargę - nie przedłożyła dokumentów niezbędnych do weryfikacji legitymacji procesowej wnoszącej podanie, która to legitymacja była następnie ustalana przez organ w drodze wezwań o przedłożenie postanowień spadkowych oraz wyjaśniania rozbieżności w nazwiskach zawartych w tych postanowieniach. W tej sytuacji, jak również mając na uwadze specyfikę i skomplikowany charakter postępowania prowadzonego w przedmiocie odszkodowania w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie można zarzucić organowi, że jego bezczynność w sprawie ma charakter rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.