I SAB/Wa 1410/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant referent stażysta Anna Ziółkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi J.K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J.K. z dnia [...] października 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy P. [...] hip. nr [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J.K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. J.K. (dalej jako: skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu jego wniosku z [...] października 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. P. [...], hip. nr [...], wskazując na naruszenie art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wnioskiem z dnia [...] października 2015 r. skarżący wystąpił do Prezydenta [...] o ustalenie odszkodowania za nieruchomość objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, położoną w W. przy ul. P. [...] (hip. nr [...]). Skarżący podniósł, iż wbrew treści art. 36 § 1 kpa organ nie zawiadomił go o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, a także nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy. Ponadto wskazał, że w dniu [...] stycznia 2016 r. złożył do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta [...]. Powołując się na powyższe wniósł o wyznaczenie Prezydentowi [...] trzymiesięcznego terminu na załatwienie przedmiotowej sprawy, stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania. Powołana skarga na bezczynność została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym; Wnioskiem z dnia [...] października 2015 r. J.K., reprezentowany przez radcę prawnego, wystąpił do Prezydenta [...] o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. P. [...] (hip. nr . [...]). Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. wnioskodawca złożył do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] października 2015 r. Pismem z dnia [...] września 2016 r. Prezydent [...] wystąpił do Archiwum Państwowego w W. z prośbą o przesłanie kopii Ogólnego Planu Zabudowania [...] zatwierdzonego w dniu [...] sierpnia 1931 r., inwentaryzacji zniszczeń B.O.S. oraz decyzji o lokalizacji szczegółowej. Pismami z tej samej daty Prezydent [...]zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] o przesłanie mapy ewidencyjnej z naniesionymi granicami nieruchomości przy ul. P. [...], hip. nr [...], rozliczenia powierzchni hip. w działkach ewidencyjnych, informacji z rejestru gruntów oraz poinformował skarżącego, że w związku z koniecznością ustalenia przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, czyli daty utraty faktycznej możliwości władania, organ wystąpił do Archiwum Państwowego o przesłanie dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości oraz wskazał, że przewidywany termin wydania orzeczenia w sprawie to [...] stycznia 2017 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że w postępowaniu o odszkodowanie konieczne jest ustalenie przesłanki wynikającej z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, o czym poinformowano pełnomocnika strony pismem z dnia [...] września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę na bezczynność organu administracji dopuszczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej jako: ppsa). Art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, które powinno być zakończone decyzją administracyjną. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 ppsa). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ppsa). Takie sformułowanie przepisu art. 52 ppsa stawia zażalenie (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) na równi z takimi środkami zaskarżenia jak odwołanie i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej jako: kpa) na niezałatwienie sprawy w terminie lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania lub niezałatwienie sprawy w terminie jest dopuszczalne wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 kpa. Z akt sprawy wynika, iż skarżący w dniu [...] stycznia 2016 r. złożył do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność organu, co wyczerpuje wymogi ustawowe warunkujące wniesienie przedmiotowej skargi. Stosownie do art. 35 § 1 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub faktów i dowodów powszechnie znanych albo znanych z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 kpa). Natomiast zgodnie z art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku nie załatwia w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2114/13). Bezczynność ma miejsce zarówno wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, jak i wtedy gdy prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana okolicznościami zawinionymi przez organ. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania bądź zaniechania w toku rozpoznania sprawy mają natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a ppsa. Orzekając o bezczynności organu zwrócić trzeba uwagę, że niezałatwienie sprawy w terminie narusza zasadę sformułowaną w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Odnosi się to również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw (art. 35 kpa). Niewątpliwie też, obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki zawarty w art. 35 § 1 kpa, czy gdy chodzi o sprawy skomplikowane - w art. 35 § 3 kpa, pozostaje w bezpośrednim związku z ogólnymi zasadami prawa administracyjnego, w tym zasadą praworządności - art. 7 kpa oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów - art. 8 kpa. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, iż skarżący w dniu [...] października 2015 r. (data wpływu do organu) złożył do Prezydenta [...] wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. P. [...], hip. nr [...]. Jak wynika z akt sprawy, wniosek skarżącego o przyznanie odszkodowania nie został dotychczas rozpoznany. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że organ nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku skarżącego z [...] października 2016 r. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie, biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku wszczynającego przedmiotowe postępowanie (październik 2015 r.), skomplikowany i historyczny charakter niniejszej sprawy oraz znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu odszkodowań za nieruchomości objęte działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie bezczynność organu obecnie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).