I SAB/Wa 144/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. W., E. W., A. T., G. J., F. G. i T. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wydania orzeczenia dotyczącego podziału nieruchomości oddala skargę A. W., E. W., A. T., G. J., F. G. i T. G. (dalej jako skarżący) złożyli w tut. Sądzie skargę na bezczynność Prezydenta [...] wskazując na niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału działki nr ew. [...] w obrębie [...] położonej w [...] przy ul. [...]. Organ administracji tj. Prezydent [...], Biuro Gospodarki Nieruchomościami Delegatura w Dzielnicy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że skarżący nie mają legitymacji czynnej w przedmiotowej sprawie. Organ wyjaśnił przy tym, że postępowanie w sprawie podziału zostało wszczęte z urzędu na podstawie art. 97 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w celu wydzielenia części gruntu dawnej nieruchomości Hip [...] z posadowionym na nim budynkiem w celu realizacji roszczeń wynikających z przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Organ podał, że stronami ww postępowania podziałowego byli i są właściciele lokali w budynku przy ul. [...], którym przysługuje prawo do części wspólnych budynku oraz związany z tym udział w prawie użytkowania wieczystego. Pierwotnie decyzją nr [...] z dnia [...].07.2014 r. zatwierdzony został podział ww nieruchomości objętej [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] jednak decyzja ta została uchylona i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania ostateczną decyzją [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dn. [...].02.2015 r. W toku postępowania zawiadomieniem z dnia [...].12.2015 r. znak [...] poinformowano strony zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej kpa), iż ze względu na konieczność zgromadzenia dowodów i materiałów niezbędnych do wydania decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm. - ugn) załatwienie sprawy podziału nieruchomości nie jest możliwe w terminie przewidzianym w art. 35 kpa i wskazano nowy termin załatwienia sprawy. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podał, że skarżący nie są stronami ww. postępowania podziałowego gdyż aktualnie nie przysługuje im żaden tytuł do ww nieruchomości. W tym zakresie organ przywołał wyrok NSA z dnia 30.07.2015 r., sygn. akt I OSK 2636/13. Jednocześnie organ podał, że złożone przez skarżących do SKO w [...] zażalenie na bezczynność organu, zostało uznane przez ten organ za nieuzasadnione, z uwagi na to, że skarżący nie są stronami postępowania podziałowego (orzeczenie SKO w Warszawie [...] z [...] grudnia 2015 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skargę na bezczynność organu administracji dopuszczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 – dalej "ppsa"). Art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, które powinno być zakończone decyzją administracyjną. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 ppsa). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ppsa). Takie sformułowanie przepisu art. 52 ppsa stawia zażalenie (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) na równi z takimi środkami zaskarżenia jak odwołanie i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 37 § 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania lub niezałatwienie sprawy w terminie jest dopuszczalne wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 kpa. Pomimo, iż skarżący wyczerpali tryb przedskargowy składając stosowne zażalenie do organu wyższej instancji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadne jest w tym zakresie stanowisko organu wskazujące na to, że nie są stronami postępowania o podział nieruchomości osoby, które nie mają do niej tytułu prawnorzeczowego. W tym zakresie orzecznictwo sądowowadministracyjne jest ugruntowane i wskazuje, że stroną postępowania podziałowego nie może być osoba, która dopiero zgłasza roszczenia do części nieruchomości jeszcze nie wydzielonej. Sam fakt zgłoszenia roszczenia nie tworzy nawet ograniczonego prawa rzeczowego do nieruchomości a zatem osoba taka nie może skutecznie ani uczestniczyć w tym postępowaniu, ani przeciwdziałać zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości. Wynika to stąd, że postępowanie podziałowe jest odrębnym postępowaniem administracyjnym dotyczącym nieruchomości gruntowej a decyzja wydana na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami jest niezależna od postępowania "dekretowego". Zgodnie z art. 97 ust. 1 i 1a ugn podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny. W orzecznictwie uznaje się, że tylko przepis prawa materialnego przyznający stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści - stanowiąc podstawę interesu prawnego - stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Inaczej mówiąc, pojęcie strony, może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji [por. wyrok WSA z dnia 7 stycznia 2009r. w sprawie II SA/Bd 842/08, LEX nr 487280, por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 1999r. w sprawie I SA 1608/98, Lex Nr 48515, wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 1999r. w sprawie I SA 1599/98, Lex Nr 48521, por. wyrok NSA z 7 lutego 2002, w sprawie I SA 1710/00, LEX 82813, wyrok NSA z 24 września 2003 r. w sprawie I SA 2515/01, LEX nr 159259; wyrok WSA z 13 czerwca 2006r. w sprawie I SA/Wa 1518/05, lex Nr 230645, wyrok WSA z dnia 12 sierpnia 2008r. w sprawie II SA/Kr 1262/06, LEX nr 499808]. W tym stanie rzeczy, skoro skarżący nie są stronami postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga na bezczynność organu, to nie przysługuje im także przymiot strony w postępowaniu dotyczącym bezczynności czy przewlekłości organu administracji. Skarga podlegała zatem oddaleniu w trybie art. 151 ppsa.