I SAB/Wa 145/15

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata E. S. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 29 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 145/15 odrzucił skargę T. G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania. Odpis postanowienia doręczony został skarżącej w dniu 15 czerwca 2015 r. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Na pełnomocnika skarżącej wyznaczona zaś została adwokat E. S.. W dniu [...] września 2015 r. do Sądu wpłynął wniosek wyznaczonego z urzędu pełnomocnika z dnia 18 września 2015 r. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. We wniosku pełnomocnik wskazał, że skarżąca zrezygnowała z wnoszenia skargi kasacyjnej oraz że udzielona pomoc prawna polegała na zapoznaniu się z aktami sprawy oraz spotkaniu ze skarżącą, podczas którego wyjaśniono jej stan faktyczny i prawny sprawy. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie adwokat E. S. ustanowiona został pełnomocnikiem skarżącej po wydaniu przez Sąd postanowienia z dnia 29 maja 2015 r. odrzucającego skargę T. G., a więc w postępowaniu w drugiej instancji. Wysokość stawek za czynności procesowe dokonane przez pełnomocnika w postępowaniu przed sądem drugiej instancji określa § 18 ust. 1 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. Zauważyć przy tym trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż katalog czynności adwokata w postępowaniu przed sądem drugiej instancji, za które przysługuje wynagrodzenie, określony w tym przepisie ma charakter zamknięty. Czynnościami tymi są: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. a), sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. b), udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. c) oraz czynności w postępowaniu zażaleniowym (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit d). Istotne jest przy tym, że przy przyznawaniu opłaty za czynności pełnomocnika z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 powołanej ustawy, jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04). Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej stosownego wynagrodzenia. Wyznaczona z urzędu pełnomocnik nie dokonała bowiem żadnej czynności określonej we wskazanym wyżej § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a - d rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. Jak wskazano we wniosku udzielona pomoc prawna polegała na zapoznaniu się z aktami sprawy oraz spotkaniu ze skarżącą, podczas którego wyjaśniono jej stan faktyczny i prawny sprawy. Oczywiste zatem jest, że w sprawie nie została sporządzona skarga kasacyjna, opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, czy też zażalenie. Pełnomocnik nie uczestniczył również w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym stwierdzić trzeba, że w sprawie brak jest podstaw do przyznania na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w oparciu o przepis § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a – d powołanego rozporządzenia. Tym samym wniosek o przyznanie wynagrodzenia jest bezzasadny i brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że stosownie § 20 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W orzecznictwie podkreśla się, że z treści powyższego przepisu wynika, iż aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa. Innymi słowy złożenie wskazanego oświadczenia, stanowi konieczną przesłankę warunkującą przyznanie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu stosownego wynagrodzenia (postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09 – Lex nr 582846, postanowienie SN z 14 października 1998 r. sygn. akt II CKN 687/98). W rozpoznawanej sprawie tymczasem wyznaczony z urzędu pełnomocnik w złożonym wniosku nie zawarł oświadczenia, o którym mowa w § 20 powołanego rozporządzenia. Tym samym również z tej przyczyny brak było zatem podstaw do jego uwzględnienia. Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.