I SAB/Wa 157/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. P. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania petycji postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej I. P. wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych. Pismem z 11 czerwca 2025 r. I. P. (dalej jako ,,skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów (dalej jako ,,organ") w przedmiocie rozpoznania petycji z 12 marca 2025 r. dotyczącej wskazania przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów właściwego Ministerstwa. Skarżąca podniosła, że jest to już druga petycja w sprawie, a pierwsza została wniesiona 1 grudnia 2024 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując jednocześnie, że pierwsza korespondencja pochodząca od skarżącej wpłynęła w dniu 6 grudnia 2024 r. Było to pismo z 1 grudnia 2024 r. i dotyczyło funkcjonowania Narodowego Funduszu Zdrowia, a dokładniej procedury rozpatrywania skarg na placówki medyczne oraz ich pracowników przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Pismo to zostało przekazane zgodnie z właściwością do Ministerstwa Zdrowia. Kolejne pismo skarżącej, które wpłynęło do organu 20 grudnia 2024 r. zostało zakwalifikowane jako skarga na sposób załatwienia poprzedniego wystąpienia. Skarga ta została uznana za bezzasadną, o czym skarżąca została poinformowana. Dalsza korespondencja skarżącej stanowiła polemikę ze sposobem rozstrzygnięcia w/w skargi i jako niewnosząca nowych dowodów i okoliczności była odkładana ad acta bez powiadamiania skarżącej. W dniu 12 marca 2025 r. do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wpłynęła petycja skarżącej, z której treści wynikało wskazanie przez Ministerstwo Zdrowia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji jako właściwego resortu do rozpoznania jej sprawy. Skarżącej zależało na zmianie procedury przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W skierowanej do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów petycji zażądała potwierdzenia informacji uzyskanej od Ministerstwa Zdrowia. Pismo skarżącej odnosiło się do rozpatrzonej już sprawy, w której skarżąca została poinformowana o odkładaniu jej dalszej korespondencji ad acta bez zawiadamiania jej. Pismem z 7 maja 2025 r. skarżąca wniosła ponaglenie żądając ponownie potwierdzenia informacji uzyskanych z Ministerstwa Zdrowia przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów. Wystąpienie to podobnie jak wcześniejsze pisma skarżącej zostało odłożone ad acta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że po złożeniu skargi Sąd z urzędu bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, wymienionych w art. 58 § 1 pkt 1 - 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej jako ,,p.p.s.a." lub w przepisach szczególnych. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 p.p.s.a. który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, opinie i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 t.j., powoływanej dalej jako "k.p.a.") oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760) jak również postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a). Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, a bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie i pomimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, natomiast w myśl art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność, w której według skarżącej pozostaje Prezes Rady Ministrów nierozpoznając petycji z 12 marca 2025 r. Na podstawie sformułowanych przez skarżącą argumentów Sąd przyjął, że forma zaskarżenia działań organu przez skarżącą przyjmuje postać petycji. Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 870), dalej jako ,,ustawa o petycjach" przedmiotem petycji może być żądanie, w szczególności, zmiany przepisów prawa, podjęcia rozstrzygnięcia lub innego działania w sprawie dotyczącej podmiotu wnoszącego petycję, życia zbiorowego lub wartości wymagających szczególnej ochrony w imię dobra wspólnego, mieszczących się w zakresie zadań i kompetencji adresata petycji. Jak stanowi art. 63 Konstytucji RP każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą do organów władzy publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Zasady składania i rozpatrywania petycji oraz sposób postępowania organów w sprawach dotyczących petycji określa ustawa o petycjach. Petycja jest środkiem prawnym o charakterze postulatywnym, który nie inicjuje ogólnego postępowania administracyjnego ani też postępowań sądowych (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 16 listopada 2004 r. sygn. akt P 19/03, OTK-A 2004, nr 10, poz. 106). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że sposób procedowania w przedmiocie petycji pozostaje poza zakresem właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Ani powołana ustawa o petycjach ani żadne inne ustawy szczególne nie przewidują dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego działań realizowanych w ramach tego postępowania. Rozpatrzenie petycji nie następuje drogą decyzji, lecz czynności materialno-technicznej, tj. zawiadomienia, które nie ma charakteru aktu administracyjnego władczo rozstrzygającego o prawach i obowiązkach jednostki wynikających z przepisów prawa administracyjnego, a zatem nie podlega kognicji sądu administracyjnego (postanowienie NSA z 23.09.2021 r., II GW 54/21, LEX nr 3258242.). W konsekwencji również bezczynność organu w tym zakresie nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o petycjach sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w zakresie nieuregulowanym w ustawie o petycjach, o którym stanowi art. 15 tej ustawy, oznacza z kolei, że do tego środka prawnego zastosowanie mają odpowiednie unormowania zawarte w Dziale VIII k.p.a. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że ustawy szczególne nie przewidują dopuszczalności zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania oraz ich braku, wskazując, że w sprawach dotyczących postępowania uregulowanego w Dziale VIII k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Niezależnie od powyższego, a mając na uwadze argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę, zauważyć należy, że nawet gdyby przyjąć, że pismo z 12 marca 2025 r. stanowi wniosek a nie petycję to w dalszym ciągu pozostają aktualne rozważania dotyczące wyłączenia kognicji sądów administracyjnych w zakresie skarg na bezczynność w przedmiocie skarg i wniosków wnoszonych w trybie przepisów działu VIII k.p.a. (art. 221-256 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze, wywieść należy, iż wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, albowiem nie dotyczy ona wskazanego wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.