I SAB/Wa 158/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącej [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. F. Sp. z o.o. w [...] (Skarżąca), reprezentowana przez radcę prawnego K. W., pismem z [...] czerwca 2021 r. (data wpływu do Sądu [...] lipca 2021 r.), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii (Minister) w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z [...] października 2019 r. nr [...], wnosząc o: 1. zobowiązanie Ministra do wydania merytorycznego orzeczenia w przedmiotowej sprawie w terminie określonym przez Sąd; 2. stwierdzenie, że Minister dopuścił się bezczynności oraz, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierzenie Ministrowi grzywny w wysokości określonej przez Sąd; 4. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych prawem. W uzasadnieniu Skarżąca zarzuciła organowi rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 35 § 1-3 oraz art. 36 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poprzez przekroczenie terminu załatwienia sprawy, a także niepoinformowanie o przyczynach powyższego oraz niewskazanie nowego terminu jej załatwienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz wskazując, że Minister rozpatrzył wniosek Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy i postanowieniem z [...] lipca 2021 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z [...] października 2019 r. nr [...]. Dodatkowo organ wskazał, że Minister Rozwoju i Technologii w Departamencie Orzecznictwa prowadzi ponad 3600 spraw, przy czym w Wydziale Uwłaszczeń i Gospodarki Nieruchomościami spraw jest łącznie ponad 1100. Odnosząc się do wniosku Skarżącej o wymierzenie organowi grzywny Minister wskazał, że wymierzenie organowi grzywny ma charakter wyjątkowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności organu administracji publicznej, bądź przewlekłości postępowania, staje się bezprzedmiotowe. Sąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, nie może bowiem zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 P.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Minister postanowieniem z [...] lipca 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z [...] października 2019 r. nr [...]. Zdaniem Sądu, wydanie przez organ ww. postanowienia wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność Ministra w przedmiocie rozpatrzenia wniosku Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, nawet wówczas, gdy orzeczenie to podjęte zostało z naruszeniem terminu przewidzianego do jego wydania, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Oczywiste jest bowiem, że organ sprawę wywołaną wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy już załatwił. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe. Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ rozstrzygnięcia po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. Aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a.). Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność Ministra w postępowaniu odwoławczym w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy mieć bowiem na uwadze, że niniejsze postępowanie zainicjowane zostało przez wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżącej, który wpłynął do organu 23 października 2019 r. W związku z tym pismem organ dopiero pismem z 15 stycznia 2021 r. zawiadomił strony postępowania o prowadzonym postępowaniu, poinformował o możliwości składania dodatkowych wyjaśnień i wniosków oraz zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Wskazać też należy, że była to jedyna korespondencja jaką prowadził organ ze Skarżącą oraz innymi stronami postępowania. Również z nadesłanych do Sądu akt administracyjnych nie wynika, aby w toku postępowania Minister informował strony o przyczynach nierozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a., bądź wskazywał konkretny termin zakończenia postępowania, jak również przedłużał w trybie art. 36 § 1 K.p.a. termin załatwienia sprawy. Ponaglenie wniesione przez Skarżącą, pismem z [...] maja 2021 r., również nie zmotywowało organu chociażby do udzielenia na nie odpowiedzi. Dopiero wniesiona przez Skarżącą [...] czerwca 2021 r. (data nadania) skarga na bezczynność Ministra, zmobilizowała organ do podjęcia [...] lipca 2021 r. - postanowienia rozpoznającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Bezczynność organu przez ponad dwa lata nie usprawiedliwia powoływany przez organ bardzo duży wpływ nowych spraw. Organ działał bowiem w sprawie opieszale i nieskutecznie co przedłużyło termin jej załatwienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się natomiast, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce. Sąd oddalił skargę w zakresie wymierzenia organowi grzywny - uznając, że w realiach niniejszej sprawy wystarczająco represyjną i dyscyplinującą funkcję spełni samo stwierdzenie, iż Minister dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd również miał na względzie, że wniosek Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy został przez organ rozpoznany postanowieniem Ministra z [...] lipca 2021 r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W pkt 3 orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania (punkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie [...] ([...]) złotych, to jest łącznie zasądzając kwotę [...] złotych. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.