I SAB/Wa 162/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. D. i M. D. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt I SAB/Wa 162/08 oddalającego skargę J. D. i M. D. na bezczynność Dyrektora Szkoły [...] Nr [...] w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie spełnienia obowiązku szkolnego poza szkołą w formie edukacji domowej postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. I SAB/Wa 162/08 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. D. i M. D. na bezczynność Dyrektora Szkoły [...] Nr [...] w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie spełnienia obowiązku szkolnego poza szkołą w formie edukacji domowej. W dniu 15 grudnia 2008 r. do Sądu wpłynął wniosek J. D. i M. D. reprezentowanych przez pełnomocnika - radcę prawnego W. B. - o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że wniosku nie złożył w terminie z powodu choroby. Do wniosku została dołączona kserokopia zaświadczenia lekarskiego, z której wynika, że radca prawny W. B. przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia 24 listopada 2008 r. do dnia 1 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5) uchybienie terminu powoduje ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2). Sformułowanie "łącznie" oznacza, że w sytuacji, gdy którakolwiek z wymienionych wyżej przesłanek nie zostanie spełniona, zasadnym jest wydanie orzeczenia odmownego. Z akt sprawy wynika, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia został złożony w terminie przewidzianym art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ podana przez wnioskodawcę przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 2 grudnia 2008 r., natomiast wniosek został złożony w dniu 8 grudnia 2008 r. Jednakże oceniając podane przez pełnomocnika skarżących okoliczności Sąd uznał, że wskazują one na brak winy w uchybieniu terminu. Powołane kryterium jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można bowiem mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 809/2004 r. kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Chodzi więc o wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie nie leżało po stronie skarżącego (jego pełnomocnika), a uniemożliwiło mu dopełnienie czynności procesowej w terminie. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi bowiem konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę do przywrócenia uchybionego terminu. W orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Podkreślić należy, że w sytuacji gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie zawinienia strony w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze, że zaniedbanie pełnomocnika, a także innych osób, którymi pełnomocnik się posługuje, obciąża ją samą. Wyrok w niniejszej sprawie został ogłoszony na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. Jak wynika z protokołu rozprawy strony zostały poinformowane przez Sąd o sposobie i terminach umożliwiających zaskarżenie wydanego orzeczenia, w tym o siedmiodniowym terminie do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wydanego orzeczenia. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał więc w dniu 26 listopada 2008 r. Pełnomocnik skarżących przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia 24 listopada 2008 r. do dnia 1 grudnia 2008 r., a więc również przez ostatnie trzy dni, w które mógł złożyć wniosek w wyznaczonym na to terminie. Zgodnie z orzeczeniem NSA z dnia 3 sierpnia 2001 r. sygn. akt I SA/Wr 676/99 (niepubl.) przykładem okoliczności, która może uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu jest nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (pracownikiem w przypadku profesjonalnego pełnomocnika). Nie jest jednak taką okolicznością np. choroba wymagająca leżenia, jeżeli skarżący (jego pełnomocnik) mógł nadać pismo w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników (swoich pracowników) - postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 809/04 (niepubl.). Pełnomocnik skarżących przedstawił zaświadczenie lekarskie o przebywaniu na zwolnieniu z powodu choroby. Sąd wziął jednak pod uwagę fakt, że zwolnienie to obejmuje jedynie ostatnie 3 dni siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego orzeczenia, a przede wszystkim fakt, że zgodnie z treścią art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o sporządzenie uzasadnienia wydanego orzeczenia nie wymaga zachowania żadnej szczególnej formy (odmiennie niż to ma miejsce np. w przypadku składania skargi kasacyjnej), a zwłaszcza nie wymaga sporządzenia żadnego uzasadnienia. Najczęściej wniosek taki składa się z jednego zdania zawierającego żądanie sporządzenia pisemnego uzasadnienia orzeczenia oddalającego skargę. Wniosek taki mógł sporządzić profesjonalny pełnomocnik lub sama strona. Mogli oni również posłużyć się w tej sprawie standardowym wzorem dostępnym również w Informacji w Biurze Podawczym Sądu. Zdaniem Sądu na podstawie wskazanych okoliczności nie można zatem stwierdzić, że pełnomocnik skarżących wykazał brak winy w uchybieniu terminowi. Jak zaś wskazano wyżej przywrócić termin można tylko i wyłącznie w przypadku, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżących, mógł m. in. skorzystać z pomocy osób trzecich. Nie wykazał bowiem, że był takiej możliwości pozbawiony. Choroba, nawet taka wymagająca leżenia, nie uprawdopodabnia bowiem w niniejszej sprawie dotyczącej złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego orzeczenia braku winy w uchybieniu terminowi. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.