I SAB/Wa 164/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-08

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Tomasz Wykowski, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez Gminę oraz ustalenie odszkodowania, jeśli wnioski te nie zostały złożone w formie wymaganej dla postępowań administracyjnych, a intencją strony było uregulowanie sprawy na drodze cywilnoprawnej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność Wójta Gminy, uznając, że Wójt nie pozostaje w bezczynności, ponieważ pisma skarżącego z lat 1992 i 1997 nie stanowiły wniosków o wszczęcie postępowań administracyjnych w rozumieniu art. 73 przepisów wprowadzających ustawy reformującej administrację publiczną. Intencją skarżącego było uregulowanie sprawy na drodze cywilnoprawnej, a brak formalnych wniosków administracyjnych uniemożliwiał wszczęcie postępowań w tym trybie.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Skarżący twierdził, że od 1992 r. kierował do Wójta pisma dotyczące uregulowania stanu prawnego części nieruchomości zajętej pod drogę i jej wykupu, jednak Wójt nie podjął żadnych czynności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że skarżący nie złożył wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Wójt wniósł o oddalenie skargi, podzielając stanowisko SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. sprawy ze skargi W. J. na bezczynność Wójta Gminy J. w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. I. Pismem z dnia 18 marca 2014 r. W. J. (dalej "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") skargę na bezczynność Wójta Gminy J. (dalej "Wójta"), wnosząc o: 1) wyznaczenie Wójtowi terminu do załatwienia sprawy w przedmiocie "rozpoczęcia postępowania w sprawie z wniosku skarżącego o wydanie decyzji o nabyciu przez Gminę własności nieruchomości drogowej"; 2) wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie oraz ustalenie osób winnych niewydania decyzji w terminie oraz powzięcia kroków mających na celu zapobieżenie naruszenia prawa w przyszłości. II. Uzasadniając wniesioną do Sądu skargę, skarżący podniósł w szczególności, co następuje: 1. W dniu 27 lipca 1992 r. skarżący wniósł do Wójta o uregulowanie stanu prawnego części nieruchomości skarżącego, zajętej przez Gminę J. (dalej "Gmina") pod budowę ulicy [...] oraz wykupienie przedmiotowej części nieruchomości. Pomimo upływu ustawowego terminu na załatwienie sprawy objętej wnioskiem, Wójt nie podjął żadnych w niej żadnych czynności. 2. W dniu 7 lipca 1997 r. skarżący wniósł do Wójta o wykupienie części nieruchomości zajętej pod ulicę [...]. Podobnie, jak to miało miejsce poprzednio, Wójt nie podjął żadnych czynności w sprawie. 3. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] ustalono lokalizację celu publicznego, polegająca na przebudowie ulicy [...]. 4. W dniu 29 sierpnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej "SKO") zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Wójta. 5. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], wydanym w wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącego z dnia 29 sierpnia 2013 r., SKO uznało, że skarżący nie złożył nigdy wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. 6. Rozstrzygnięcie SKO jest wadliwe, neguje materiał dowodowy sprawy (wnioski skarżącego z dnia 27 lipca 1992 r. i z dnia 7 lipca 1997 r.) i nie posiada uzasadnienia prawnego. 7. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez podmiot publiczny prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), dalej "Przepisy wprowadzające", może zostać wszczęte przez właściwy organ z urzędu, bez konieczności składania w tym przedmiocie wniosku przez zainteresowaną stronę. Wniosek takiego podmiotu, którego wniesienie musiało nastąpić we wskazanym przez ustawodawcę terminie, jest natomiast wymagany w sprawie ustalenia na rzecz byłego właściciela odszkodowania z tytułu wspomnianego wyżej przejęcia prawa własności nieruchomości drogowej przez podmiot publiczny. Skarżący dopełnił wskazanego wyżej obowiązku, składając do Wójta wskazane wcześniej pisma. 8. Wójt miał obowiązek potraktować pisma skarżącego nie tylko jako wezwanie do uregulowania stanu prawnego nieruchomości, ale również jako wolę uzyskania przez skarżącego ekwiwalentu z tytułu utraty prawa własności (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 października 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 548/09). 9. Z naruszeniem wskazanego wyżej obowiązku Wójt dokonał zatem wadliwego zawężenia treści żądania skarżącego, nie czyniąc ustaleń w przedmiocie prawidłowego zakresu tego żądania. W ślad za utrwalonym orzecznictwem sądowym należy stwierdzić, że w razie powzięcia przez organ wątpliwości co do rzeczywistego przedmiotu podania strony, na organie ciąży obowiązek wezwania wnioskodawcy do dostatecznego sprecyzowania tego przedmiotu. Poczynienie wyczerpujących ustaleń w tym zakresie jest podstawowym obowiązkiem organu. Obowiązek ten nie został przez Wójta wypełniony. III. W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie, podzielając stanowisko sformułowane przez SKO w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2014 r., w świetle którego wobec niezłożenia przez skarżącego wniosku o ustalenie w drodze decyzji na rzecz skarżącego odszkodowania należnego od Gminy, bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania tego wniosku nie mogła zaistnieć. IV. Na rozprawie przed Sądem w dniu 8 października 2014 r. pełnomocnik doprecyzował przedmiot skargi, stwierdzając że przedmiotem tym jest nierozpoznanie przez Wójta wniosku skarżącego dnia 27 lipca 1992 r., uzupełnionego późniejszym pismem z dnia 7 lipca 1997 r., a następnie kolejnymi pismami skarżącego. Przedmiotem zawartego w wyżej wymienionych pismach żądania było podjęcie przez Wójta działań, mających na celu zarówno stwierdzenie nabycia przez Gminę, na podstawie art.73 Przepisów wprowadzających prawa własności części działki skarżącego, zajętej pod drogę publiczną, jak też wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia i wypłaty na rzecz skarżącego odszkodowania z tytułu wskazanego wyżej nabycia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. V. Sąd rozpoznał skargę na bezczynność Wójta Gminy J. na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów (art.3§2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 – zwanej dalej "p.p.s.a."). Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4a. Z kolei, w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że skarżący spełnił zasadniczy wymóg formalny, warunkujący w świetle art.52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalność skargi, tj. przed jej wniesieniem do Sądu wyczerpał przewidziany prawem środek zaskarżenia, przysługujący na drodze administracyjnej stronie zarzucającej organowi bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, w postaci złożenia do organu wyższego nad Wójtem, tj. do SKO zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. (zażalenie z dnia 26 sierpnia 2013 r., w wyniku rozpatrzenia którego SKO wydało postanowienie z dnia [...] stycznia 2014 r.). Skargę należało jednakże oddalić, albowiem organ nie pozostaje w zarzucanej mu przez skarżącego bezczynności. VI. Kontrola działań Wójta w kontekście zarzutów skargi prowadzi do następujących wniosków: 1. Przepis art. 35 § 1 k.p.a. nakazuje załatwianie spraw bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów załatwienia spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to także przyczyny zwłoki z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). 2. Jak to wynika z ostatecznych wyjaśnień pełnomocnika skarżącego, złożonych na rozprawie, skarżący dopatruje się bezczynności Wójta w rozpoznaniu wniosku skarżącego o wszczęcie dwóch, powiązanych ze sobą, niemniej formalnie odrębnych postępowań administracyjnych, opartych na art.73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, tj.: po pierwsze, postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Gminę z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności części nieruchomości skarżącego, zajętej pod drogę publiczną (art.73 ust.1 i 3 ustawy), po drugie, postępowania w przedmiocie ustalenia na rzecz skarżącego należnego od Gminy odszkodowania (art.73 ust.2, 4, 5 ustawy). Skarżący wyraża stanowisko, że żądanie wszczęcia wskazanych wyżej postępowań wynika w sposób dostatecznie jasny z korespondencji, którą skarżący kierował do Wójta, począwszy od roku 1992 r., a gdyby nawet uznać, że żądanie to nie zostało wyartykułowane przez skarżącego w sposób dostatecznie czytelny, to obowiązkiem Wójta było podjęcie prawem przewidzianych czynności (w szczególności wezwanie skarżącego do złożenia jednoznacznych deklaracji w zakresie przedmiotu żądania), w wyniku których przedmiot postępowania objętych wnioskiem skarżącego zostałby wyjaśniony. 3. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że ani w przeszłości ani obecnie Wójt, którego ewentualnej bezczynności dotyczy rozpatrywana skarga, nie był i nie jest organem właściwym do orzekania w sprawach administracyjnych, mających swoje umocowanie w art.73 Przepisów wprowadzających, tj. ani w sprawie o przejęcie własności nieruchomości (właściwość w tym zakresie przysługuje wojewodzie na zasadzie art.73 ust.3), ani w sprawie o ustalenie należnego odszkodowania (właściwość w tym zakresie przysługuje staroście – art.73 ust.4 w związku z art.129 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ustawa o gospodarce nieruchomościami – Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.). Nie może w tej sytuacji ulegać wątpliwości, że co do zasady skarżący nie ma możliwości skutecznego wywiedzenia, że Wójt pozostaje w bezczynności w zakresie wydania orzeczenia bądź to o stwierdzeniu przejścia własności nieruchomości na Gminę w trybie art.73 Przepisów przejściowych, bądź to o ustaleniu odszkodowania. Tym niemniej, co do zasady, skarżący uprawniony jest do wywodzenia, że Wójt pozostaje w bezczynności w zakresie nadania właściwego, określonego przepisami k.p.a. biegu podaniu skarżącego, które dotyczyłoby sprawy wykraczającej poza ustawowe kompetencje Wójta. O ile by zatem zostało wykazane, że skarżący istotnie skierował do Wójta podanie o wszczęcie postępowań, o których mowa w art.73 Przepisów przejściowych, to skarżący byłby uprawniony do wywodzenia, w razie zaniechania przez Wójta dopełnienia czynności procesowych, o których mowa w art.65 lub 66 k.p.a., że Wójt pozostaje w tym zakresie w bezczynności. 4. Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi jednakże do jednoznacznego wniosku, że w okresie, który został wskazany w skardze, tj. począwszy od roku 1992 r. skarżący nie wniósł do Wójta żadnego pisma, które organ ten winien był zakwalifikować wprost jako żądanie wszczęcia postępowań, o których mowa w art.73 Przepisów przejściowych, ewentualnie pisma, którego treść, nie operująca dostatecznym stopniem precyzji, winna była jednakże skłonić organ do powzięcia uzasadnionego przypuszczenia, że wszczęcie tego rodzaju postępowań było objęte intencją skarżącego (co winno prowadzić do wezwania skarżącego do zajęcia ostatecznego stanowiska w tym zakresie). W konsekwencji powyższego nie ma w ocenie Sądu podstaw do podzielenia zarzutów skarżącego, że Wójt pozostaje w bezczynności, o której mowa skardze. 5. W świetle akt sprawy przekazanych Sądowi przez organ, jak też w świetle dokumentów załączonych do skargi, nie ulega wątpliwości, że na przestrzeni szeregu lat skarżący podejmował działania, mające na celu ostateczne uregulowanie stanu prawnego części należącej do skarżącego nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], przeznaczonej pod poszerzenie dróg publicznych (w Miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy J., dotyczącym obszaru zachodniej części wsi C., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy J. Nr [...] z [...] 2007 r., działka te przeznaczona jest w części pod poszerzenie dróg gminnych – ulicy [...] i [...]). Stosownie do powyższego: (1). W dniu 27 lipca 1992 r. skarżący skierował do Wójta pismo o następującej treści: "Powstała inicjatywa mieszkańców "[...]" w C. podsypania drogi [...]. Prace te czynione są przez niektórych przyszłych mieszkańców tego Osiedla. W związku z tym proszę o wyznaczenie drogi zgodnie z planem zagospodarowania, gdyż jest wysypywany na moją prywatną działkę nr [...]. Proszę o uregulowanie warunków prawno nabywczych części wyżej wymienionej działki pod przyszłą przebudowaną ulicę.". (2). W dniu 7 lipca 1997 r. skarżący skierował do Wójta pismo o następującej treści: "Proszę o wykupienie działek budowlanych w C. na "Osiedlu [...]": nr [...] o powierzchni [...] m2, przeznaczonej pod poszerzenie istniejącej ulicy [...] oraz działkę nr [...] o powierzchni [...] m2, przeznaczonej pod linię wysokiego napięcia. Łączna powierzchnia działek [...] m2. Proponuję cenę za 1 m2 – [...], czyli łączną kwotę [...] zł.". (3). W dniu 8 stycznia 2001 r. skarżący skierował do Wójta pismo następującej treści: "Proszę o zamianę działki nr [...] o powierzchni [...] m2, przeznaczonej na poszerzenie ulicy [...], na drogę z [działką – dopisek Sądu] nr [...] na długości [...] m szer.2 m, przylegającej do mojej działki nr [...]. Działki te zamienimy aktem notarialnym.". (4). W dniu 20 marca 2007 r. skarżący skierował do Wójta pismo o treści tożsamej z treścią pisma z dnia 8 stycznia 2001 r. (5). W następstwie podtrzymania przez skarżącego woli dokonania z Gminą zamiany działki skarżącego, przeznaczonej pod poszerzenie drogi publicznej na nieruchomość gminną, Gmina podjęła działania, mające na celu przeprowadzenie zaproponowanej zamiany. Ostatecznie został sporządzony projekt stosownego porozumienia stron, którego podpisanie zaproponowano skarżącemu oraz jego małżonce (pismo Wójta z dnia 12 czerwca 2009 r.). (6). W dniu 25 lipca 2011 r. małżonkowie J. skierowali do Gminy dwa pisma, w których: 1) odstąpili od porozumienia zawartego z Gminą w dniu [...] czerwca 2007 r., cofając wszelkie złożone w ramach tego porozumienia oświadczenia woli, 2) cofnęli podanie z dnia 20 marca 2007 r. Z wyjaśnień zawartych w pismach małżonków J. wynika, że przyczyną wskazanych wyżej działań jest niedysponowanie przez Gminę prawem własności do działki, którą autorzy pisma zamierzali nabyć od Gminy w drodze zamiany. (7). Ustosunkowując się do wskazanych wyżej oświadczeń małżonków J. Wójt poinformował wyżej wymienionych, pismem z dnia 18 sierpnia 2011 r., iż nie uznaje odstąpienia od porozumienia z dnia [...] czerwca 2007 r. za skuteczne. (8). Pismem z dnia 9 stycznia 2013 r., zatytułowanym "Pismo – propozycja odszkodowania" pełnomocnik skarżących złożył Wójtowi propozycję dotyczącą odszkodowania za działkę nr [...]. W piśmie wskazano, co następuje: "Zgodnie z art.98 ust.3 u.g.n. za wywłaszczoną nieruchomość przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej miedzy właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Gmina J. zajęła ww. nieruchomości pod budowę drogi ul. [...] i do tej pory nie wszczęła postępowania administracyjnego celem zakończenia sprawy." W piśmie podniesiono również, że: "okoliczność trwania postępowania administracyjnego przez tak długi czas jest sprzeczna z szeregiem zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego (...).". (9). Pismem z dnia 26 sierpnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do SKO, w trybie uregulowanym w art.37 k.p.a., zażalenie na "niezałatwienie sprawy w terminie przez Wójta Gminy J. na skutek wniosku W. J. z dnia 7 lipca 1997 r. w przedmiocie wypłaty odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne". W piśmie tym pełnomocnik skarżącego wniósł o wyznaczenie Wójtowi terminu załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem z dnia 7 lipca 1997 r. w przedmiocie wypłaty odszkodowania za nieruchomości zajęte pod poszerzenie drogi – ulicy [...] oraz ulicy [...] w C., woj. [...] (oraz o wyjaśnienie przyczyn uchybienia). W piśmie wskazano, że w dniu 7 lipca 1997 r. skarżący wniósł o wypłatę przez Gminę odszkodowania za nieruchomości zajęte pod poszerzenie dróg publicznych, a odszkodowanie nie zostało dotychczas wypłacone. W sprawie nie zostało wszczęte ani postępowanie administracyjne w przedmiocie formalnego przejścia na Gminę prawa własności nieruchomości zajętych pod drogę, ani w przedmiocie wypłaty odszkodowania, pomimo że wniosek złożono w 1997 r. 6. Nie przesądzając w najmniejszym stopniu, czy w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość skarżącego spełniała przesłanki, pociągające za sobą skutek w postaci automatycznego nabycia własności tej nieruchomości przez Gminę z dniem 1 stycznia 1999 r., na podstawie art.73 Przepisów przejściowych, stwierdzić należy, że w interesie osoby, której nieruchomość w oczywisty sposób spełniała przesłanki z art.73 ust.1 ustawy lub też mogła te przesłanki spełniać z dużym prawdopodobieństwem, było złożenie w terminie do 31 grudnia 2005 r. wniosku o ustalenie odszkodowania z tytułu przejęcia własności nieruchomości w tym trybie. Podkreślić w tym kontekście należy bowiem, że w art.73 ustawodawca nie ustanowił zasady, że wniosek o ustalenie w formie decyzji administracyjnej odszkodowania z tytułu utraty własności nieruchomości, spowodowanej działaniem tego przepisu, składa się dopiero po formalnym stwierdzeniu zaistnienia takiego skutku, tj. po uprzednim zakończeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia przejścia na podstawie art.73 ust.1 i 3 Przepisów przejściowych własności danej nieruchomości na podmiot publiczny i wydaniu w tym przedmiocie ostatecznej decyzji administracyjnej. Ustawodawca uregulował kwestię zaspokojenia roszczeń odszkodowawczych byłych właścicieli w ten sposób, że osoby te winny złożyć wnioski w nieprzekraczalnym terminie 31 grudnia 2005 r. niezależnie od tego, czy procedura w przedmiocie potwierdzenia nabycia danej nieruchomości przez podmiot publiczny została przeprowadzona, czy też nie. Niedochowanie wskazanego wyżej terminu przez właściciela nieruchomości skutkuje trwała utratą prawa do uzyskania odszkodowania nawet w przypadku ostatecznego potwierdzenia (stosowną deklaratoryjną decyzją administracyjną) przejścia nieruchomości na własność podmiotu publicznego. 7. W pismach z 1992 i 1997 r. skarżący wystąpił do Gminy o wykup należącego do niego gruntu i wypłatę stosownego odszkodowania, nie podając podstawy prawnej sformułowanego żądania, ale także nie wskazując, że żąda wszczęcia w tym zakresie wszczęcia postępowania administracyjnego. Nie negując w najmniejszym stopniu przyjętej w orzecznictwie zasady, że ewentualne niewskazanie przez stronę w podaniu przepisów prawnych, stanowiących podstawę podania, nie jest automatyczną przesłanką do uznania tego żądania za złożone nieskutecznie, podkreślić należy, że przywołane pisma wniesione zostały nie tylko przed wejściem w życie art.73 Przepisów przejściowych (tj. przed 1 stycznia 1999 r.), ale również przed jego uchwaleniem przez Sejm RP (tj. przed 13 października 1998 r.). Bezdyskusyjnie zatem pisma te nie mogły zawierać żądania wszczęcia postępowań, o których mowa w art.73 ustawy. 8. Nie można przyjąć, że po 1 stycznia 1999 r., a zatem po wejściu w życie przepisu art.73 Przepisów przejściowych, doszło do swoistego rodzaju konwersji ogólnie sformułowanego żądania zawartego w pismach z 1992 i 1997 r. na żądanie wszczęcia postępowań administracyjnych, o których mowa we wspomnianym wyżej przepisie, czy też że taką konwersją skarżący był zainteresowany. Rozstrzygające znaczenie dla oceny tej kwestii mają dwa pisma skarżącego, skierowane do Wójta już po wejściu w życie art.73 Przepisów przejściowych, tj. pisma z 2001 i 2007 r., w których skarżący w jasny, nie pozostawiający wątpliwości sposób, wskazał pożądany przez niego sposób uregulowania kwestii nabycia przez Gminę przedmiotowej nieruchomości oraz uzyskania należnego ekwiwalentu (zawarcie cywilnoprawnej umowy zamiany nieruchomości). Poza sporem jest zatem, że wspomniane pisma nie noszą w oczywisty sposób charakteru wniosków o wszczęcie postępowania administracyjnego, a jednoznacznie odzwierciedlają wolę skarżącego uregulowania kwestii przedmiotowej nieruchomości w trybie cywilnoprawnym. Zaznaczyć przy tym należy, że to działania skarżącego z tego okresu (a ściślej rzecz mówiąc z okresu od 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.) mają rozstrzygające znaczenie z punktu widzenia oceny, czy skarżący przedłożył Wójtowi żądanie wszczęcia postępowania w przedmiocie wypłaty odszkodowania na podstawie art.73 Przepisów przejściowych. 9. Dokonując jednakże także oceny działań skarżącego, podjętych już po upływie ustawowego terminu na zgłoszenie roszczeń odszkodowawczych, stwierdzić należy, że intencji spowodowania wszczęcia postępowań z art.73 Przepisów przejściowych nie można dopatrzyć się nawet w piśmie z dnia 9 stycznia 2013 r., skierowanym do Wójta przez pełnomocnika skarżącego. W piśmie tym podniesiono wprawdzie wyraźnie konieczność przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia odszkodowania, niemniej powołano całkowicie inny tryb ustalania tego odszkodowania, tj. tryb uregulowany w art.98 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. 10. W ocenie Sądu materiał dowodowy sprawy daje podstawy do stwierdzenia, że pierwszym pismem skarżącego, deklarującym zainteresowanie skarżącego przeprowadzeniem procedur przewidzianych w art.73 Przepisów przejściowych jest dopiero pismo jego pełnomocnika z dnia 26 sierpnia 2013 r. do SKO, zawierające zażalenie, o którym mowa w art.37 k.p.a. na "niezałatwienie sprawy w terminie przez Wójta Gminy J. na skutek wniosku W. J. z dnia 7 lipca 1997 r. w przedmiocie wypłaty odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne". Dopiero z treści tego pisma, notabene nie powołującego się wprost na art.73 Przepisów przejściowych, można wywieść, że postępowania administracyjne, oparte na tej właśnie regulacji winny były być w sprawie przeprowadzone. 11. W świetle powyższych okoliczności ponownie stwierdzić należy, że wprawdzie pomimo ponaddwudziestoletnej historii działań skarżącego, podjętych bezpośrednio w stosunku do Gminy reprezentowanej przez jej Wójta, a zmierzających do ostatecznego uregulowania statusu prawnego działki ewid. nr [...] poprzez nabycie przez Gminę własności tej działki i uzyskanie z tego tytułu stosownego ekwiwalentu, działania te nigdy nie przybrały formy wniosku o przeprowadzenie postępowań administracyjnych, o których mowa w art.73 Przepisów przejściowych, tj. wniosku o stwierdzenia przejścia prawa własności nieruchomości na Gminę z dniem 1 stycznia 1999 r. oraz wniosku o ustalenia w formie odrębnej decyzji administracyjnej stosownego odszkodowania. Ponownie zaznaczyć należy, że w szczególności postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania jest postępowaniem wszczynanym na wniosek zainteresowanego, a zatem brak takiego wniosku uniemożliwia przeprowadzenie postepowania we wskazanym wyżej trybie. 12. Wspomniane wyżej działania skarżącego, zapoczątkowane w roku 1992 r. należy w ocenie Sądu traktować jako działania podjęte w celu uregulowania statusu nieruchomości i należnego ekwiwalentu nie na drodze administracyjnoprawnej, a na drodze cywilnoprawnej. Tym samym nie można przyjąć, że Wójt, działający jako organ administracji publicznej, pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego o przeprowadzenie postępowań administracyjnych, o których mowa w art.73 Przepisów przejściowych w szczególności poprzez przekazanie tego wniosku organom właściwym do jego merytorycznego rozpatrzenia. W świetle powyższych okoliczności skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w konsekwencji czego podlega oddaleniu. Z powyższych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło