I SAB/Wa 1733/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. N., G. Z., L. P., W. B., M. R., A. O., Z. O., S. O., E. O. i T. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu wniosków: E. K., P. H., A. S., B. G., M. M., J. i P. P., H. G., P. Z., G. B., N. Z. i B. G., K. W., M. K., P. G., K. W., K. G., H. i C. W., W. R., I. S. i A. M., T. L., I. G., K. G., J. K., E. B., E. G., A. G. i A. G., W. i Z. B., R. J., M. K., K. T., A. K., Z. P., L. i I. K., M. B. oraz spółki z o.o. [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...] - która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz na rzecz skarżących M. N., G. Z., L. P., W. B., M. R., A. O., Z. O., S. O., E. O. i T. K. solidarnie kwotę 665 (sześćset sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 23 listopada 2016 r. M. N., G. Z., L. P., W. B., M. R., A. O., Z. O., S. O., E. O. i T. K., reprezentowani przez adwokata T. K., wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], w przedmiocie rozpoznania wniosków: E. K., P. H., A. S., B. G., M. M., J. i P. P., H. G., P. Z., G. B., N. Z. i B. G., K. W., M. K., P. G., K. W., K. G., H. i C. W., W. R., I. S. i A. M., T. L., I. G., K. G., J. K., E. B., E. G., A. G. i A. G., W. i Z. B., R. J., M. K., K. T., A. K., Z. P., L. i I. K., M. B. oraz spółki z o.o. [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], z dnia [...] października 2015 r., nr [...]. Skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 35 i 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy i brak poinformowania o przewidywanym nowym terminie załatwienia sprawy. Wobec czego skarżący wnieśli o: 1) zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.); 4) zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, przedstawiając dotychczasowy tok postępowania i wskazując, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. zawiesiło postępowanie oraz wezwało następców prawnych dawnych właścicieli, z których inicjatywy postępowanie nadzorcze było prowadzone, o podjęcie i przeprowadzenie postępowania spadkowego po zmarłym W. F. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Pod pojęciem "załatwienie sprawy" trzeba przy tym rozumieć wydanie w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego lub formalnoprawnego, kończącego postępowanie administracyjne w rozpatrywanej przez organ sprawie. W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostawał w stanie bezczynności lub prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym wydanie przez organ decyzji w sprawie, czy też wydanie innego rozstrzygnięcia wstrzymującego bieg postępowania, w którym złożono skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wyłącza możliwość uwzględnienia tej skargi nawet wówczas, gdy decyzja lub inne rozstrzygnięcie podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. Tym samym nie jest możliwe złożenie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, dopóki we właściwym trybie nie zostanie wzruszone postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego lub nie zostanie ono podjęte (por. wyrok NSA z 29 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1380/07 Lex nr437951, postanowienie NSA z 29 grudnia 1992 r. Sygn. akt II są 697/92, Lex nr 10439). W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], zawiesiło postępowanie zainicjowane opisanymi wnioskami o ponowne rozpoznanie sprawy oraz wezwało A. O., Z. O., S. O. i E. O., jako następców prawnych J. O., do podjęcia i przeprowadzenia postępowania sądowego zmierzającego do ustalenia wszystkich następców prawnych zmarłego w toku prowadzonego postępowania nadzorczego W. F., właściciela lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] oraz przedłożenia postanowienia sądu stwierdzającego nabycie praw do spadku po ww. osobie. Według art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w k.p.a., a tym samym eliminuje możliwość powstania bezczynności lub przewlekłości postępowania związanej z upływem terminu załatwienia sprawy. Skoro w dacie wyrokowania, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było zawieszone, to brak było podstaw do zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego jednocześnie rozstrzyga o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie zaszła w przedmiotowej sprawie. Na względzie trzeba mieć bowiem okoliczność, że postępowania dotyczące nieruchomości objętych tzw. dekretem [...] należą do spraw skomplikowanych, z uwagi na swój historyczny charakter i złożoną sytuację prawną gruntów [...], a ustalenie stron i stanu prawnego nieruchomości jest czasochłonne – co miało miejsce w niniejszej sprawie. Przy czym mocą postanowienia z dnia [...] grudnia 2016 r. postępowanie jest zawieszone do czasu ustalenia następców prawnych zmarłego uczestnika postępowania W. F. Jednocześnie Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o ukaranie organu grzywną i w tym zakresie skargę oddalił. Wymierzenie organowi grzywny, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., stanowi bowiem dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. na podstawie art. 149 § 1 pkt 1a i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 1 i 2 wyroku) oraz na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. (pkt 3 wyroku) orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.