I SAB/Wa 181/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Monika Nowicka Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2010 r. sprawy ze skargi [....] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń 1. zobowiązuje Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do załatwienia wniosku [....] spółka z o. o. z siedzibą w W. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [....] października 2001 r. w sprawie o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń Stowarzyszenia [....] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz [....] spółka z o. o. z siedzibą w W. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 909/08 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2008 r. sygn. akt I SAB/Wa 200/07 w sprawie ze skargi [....] spółka z o.o. z siedzibą w K. na bezczynność Komisji Prawa Autorskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowań w sprawach o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. [....] Spółka z o.o. w K. w dniu 13 listopada 2007 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komisji Prawa Autorskiego polegającą na braku rozpatrzenia wniesionego przez poprzednika prawnego wniosku o wznowienie postępowań zakończonych orzeczeniami Komisji Prawa Autorskiego zatwierdzającymi tabele wynagrodzeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę wyrokiem z dnia 6 marca 2008 r., sprostowanym postanowieniem z dnia 27 marca 2008 r., stwierdził, że zarzutu bezczynności nie można postawić Komisji Prawa Autorskiego, skoro organ ten nie otrzymał od Ministra Kultury Dziedzictwa Narodowego wniosku o wznowienia postępowania wraz z aktami sprawy. Zarzut bezczynności można postawić co najwyżej Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego, skoro ten, otrzymawszy wniosek o wznowienie postępowań skierowany do Komisji Praw Autorskiego nie uznał się za organ niewłaściwy w sprawie i nie przekazał tego wniosku do organu właściwego - Komisji Prawa Autorskiego, w trybie art. 65 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przede wszystkim podniósł, iż skarżąca Spółka wniosła skargę na bezczynność Komisji Prawa Autorskiego. Oznacza to, że w tej sprawie stroną jest Komisja Prawa Autorskiego, której bezczynność jest przedmiotem skargi. Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania sądowego jako organ będący stroną występował Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, któremu to organowi doręczono zawiadomienie o rozprawie oraz pełnomocnik tego Ministra brał udział w rozprawie w dniu 6 marca 2008 r. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż sprawa została rozpoznana bez udziału Komisji Prawa Autorskiego, która jest stroną w tej sprawie, co oznacza, że ta strona została pozbawiona możliwości obrony swych praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niezależnie od powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, uznał, że nie można z góry przyjąć, iż z uwagi na utratę mocy obowiązującej z dniem 1 września 2006 r. przepisu art. 108 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, organ może nie rozpoznać sprawy, w której wniesione zostało podanie o wznowienie postępowania z tej przyczyny, iż decyzja ostateczna została wydana na podstawie przepisu, co do którego Trybunał orzekł niezgodność z Konstytucją. Nie ulega zaś wątpliwości, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli zostanie wniesione podanie o wznowienie postępowania, organ obowiązany jest to podanie załatwić, bez względu na zmiany stanu prawnego po wydaniu decyzji ostatecznej, które to zmiany mogą mieć jedynie znaczenie dla sposobu załatwienia podania o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł także, że Sąd pierwszej instancji w ogóle nie zwrócił uwagi na to, w jakich sprawach administracyjnych skarżąca Spółka wniosła skargi na bezczynność Komisji Prawa Autorskiego. Ze skargi wynika, że Spółka zaskarżyła bezczynność Komisji w bliżej nieokreślonych sprawach o wznowienie postępowań zakończonych orzeczeniami Komisji zatwierdzającymi tabele wynagrodzeń, odwołując się do wniosku z dnia 29 września 2006 r., w którym również zostało wyrażone ogólne żądanie wznowienia wszystkich postępowań w celu uchylenia orzeczeń Komisji zatwierdzających tabele wynagrodzeń dla poszczególnych organizacji zbiorowego zarządzania. Nie zostało więc wskazane, w których sprawach zakończonych decyzją ostateczną Spółka żądała wznowienia postępowań i w których sprawach wniosła skargę na bezczynność Komisji Prawa Autorskiego. Naczelny Sąd Administracyjny dalej wyjaśnił, że skargę na bezczynność organu, tak jak każdą skargę, wnosi się w określonej sprawie administracyjnej, co oznacza konieczność wskazania w jakiej sprawie skarżący zarzuca bezczynność organu. Jeżeli w jednym piśmie zaskarżono bezczynność w więcej niż w jednej sprawie administracyjnej skargi podlegają rozdzieleniu (art. 57 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ma to zasadnicze znaczenie także z tego powodu, że organem administracji publicznej właściwym do rozpoznania żądania wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję ostatniej instancji (art. 150 § 1 K.p.a.), co oznacza, że w sprawach, w których została wydana decyzja ostateczna kończąca postępowanie przez organ odwoławczy, właściwy w sprawie wznowienia postępowania jest ten organ. Z odpowiedzi na skargę złożonej przez Ministra można jedynie wnosić, że szereg postępowań o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń zostało zakończonych decyzjami ostatecznymi, w tym w niektórych z tych spraw zostały wydane decyzje nie tylko przez Komisję Prawa Autorskiego, ale także przez Ministra. W tym stanie rzeczy Sąd, już po wniesieniu skargi na bezczynność Komisji Prawa Autorskiego, powinien wezwać skarżącą Spółkę do uzupełnienia braków skargi przez wskazanie spraw, z jej wniosku o wznowienie postępowań, zakończonych określonymi decyzjami ostatecznymi, w których zarzuca Komisji Prawa Autorskiego bezczynność. Obowiązek ten obciąża skarżącego i jego dopełnienie nie może być zastąpione przez wskazanie tych sprawa w odpowiedzi na skargę, tym bardziej że skarga dotyczy bezczynności Komisji Prawa Autorskiego a nie Ministra. [...] spółka z o.o. z siedzibą w W. pismami z dnia 20 kwietnia i 30 września 2009 r. sprecyzowała zakres skargi, wskazując w których sprawach zakończonych ostateczną decyzją Spółka żądała wznowienia postępowań i w których sprawach wniosła skargę na bezczynność Komisji Prawa Autorskiego, a w których na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Pismem z dnia 4 maja 2009 r. [.....] sp. z o.o. w W. poinformowała, że z dniem 1 września 2008 r. nastąpiło połączenie [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. z [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. i z dniem tym [....] sp. z o.o. przejęła wszystkie prawa i obowiązki [...] sp. z o.o. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie z dnia 19 czerwca 2009 r. zawarte w piśmie z dnia 13 listopada 2007 r. skargi na bezczynność zostały rozdzielone. W związku z powyższym niniejsza sprawa o sygn. akt I SAB/Wa 180/09 dotyczy skargi na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego polegającą na nierozpoznaniu wniosku [....] spółka z o.o. w W. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2001 r. nr [....] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na tak zmodyfikowaną skargę wniósł o jej odrzucenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [....] października 2001 r. nr [....] wraz z poprzedzającym ją orzeczeniem Komisji Prawa Autorskiego z dnia [....] marca 2001 r. zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA 3153/01. Oznacza to, zdaniem organu, że decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zatwierdzająca tabelę wynagrodzeń Stowarzyszenia [....] nie funkcjonuje w obrocie prawnym, nie jest więc możliwe wznowienie postępowania na podstawie art. 149 a k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co nasypuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że [....] spółka z o.o. w K. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Kultury z dnia [...] października 2001 r. nr [....]w przedmiocie zatwierdzenia tabel stawek wynagrodzeń autorskich i z tytułu praw pokrewnych producentów utworów audiowizualnych Stowarzyszenia[....]. Wniosek ten do dnia rozpoznawania sprawy przez Sąd nie został załatwiony przez organ. W ocenie Sądu, brak w obrocie prawnym decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zatwierdzającej tabelę wynagrodzeń Stowarzyszenia[....], nie stanowi okoliczności usprawiedliwiającej brak działania organu, w sytuacji złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 909/08 podkreślił, że w sprawie ze skargi na bezczynność organu nie chodzi o to, jakiej treści rozstrzygnięcie w sprawie powinno być wydane, ale o to, czy toczy się sprawa administracyjna, którą organ ma obowiązek załatwić. Nie ulega zaś wątpliwości, że w razie wniesienia podania o wznowienie postępowania, organ obowiązany jest to podanie załatwić. Zgodnie z zasadą ogólną pisemności załatwienie sprawy administracyjnej następuje w formie pisemnej. Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Przepis art. 104 k.p.a. wyznacza przedmiot decyzji – sprawa administracyjna oraz rodzaje rozstrzygnięcia sprawy (merytorycznie lub niemerytorycznie). Zwrócić należy uwagę, że przepisy k.p.a., w przeciwieństwie do postępowania zwykłego, regulują formę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Organ powinien załatwić sprawę administracyjną w formach przewidzianych w przepisach k.p.a., mimo oceny, że żądanie strony jest bezzasadne z przyczyn formalnych lub merytorycznych. Organ administracji nie może poprzestać na udzieleniu stronie informacji co do braku możliwości pozytywnego załatwienia sprawy, gdy istnieją przesłanki do załatwienia sprawy w formie decyzji. W razie bezczynności organu administracji publicznej strona może podjąć obronę poprzez uruchomienie środków obrony (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tej sytuacji, skoro strona żąda rozpoznania jej wniosku z dnia 13 listopada 2007 r. o wznowienie postępowania, a decyzja wydana przez organ została usunięta z obrotu prawnego, organ nie może uchylać się od załatwienia wniosku stosownie do okoliczności sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił, zgodnie z przepisem art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zobowiązać organ do rozpatrzenia wniosku wskazanego w sentencji wyroku, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.