I SAB/Wa 181/24
PostanowienieWSA w Warszawie2024-09-02
Skład orzekający: Monika Sawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie wykonania decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego i przeniesieniu własności nieruchomości mieści się w kognicji sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie wykonania decyzji dotyczącej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego i przeniesienia własności nieruchomości podlega odrzuceniu, ponieważ czynność ta ma charakter cywilnoprawny i nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych określonym w art. 3 § 2 PPSA. Sąd administracyjny nie jest właściwy do kontroli czynności cywilnoprawnych, takich jak zawarcie umowy w formie aktu notarialnego.Stan faktyczny
Skarżąca E. S. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie wykonania decyzji z 2014 r. dotyczącej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego i przeniesienia własności nieruchomości. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na cywilnoprawny charakter sprawy i brak właściwości sądu administracyjnego. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącej kwotę 100 zł tytułem wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 2 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie wykonania decyzji postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić E. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
E. S. (dalej: "skarżąca") pismem z dnia 2 lipca 2024 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy (dalej: "organ") w przedmiocie wykonania decyzji organu
z 17 kwietnia 2014 r., nr 154/GK/DW/2014 dotyczącej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oraz przeniesienia własności nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie i wskazał, że w sprawie dotyczącej nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] postępowanie administracyjne zostało zakończone, natomiast czynności związane z zawarciem aktu notarialnego pozostają poza kognicją sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast kognicja sądów administracyjnych określona została m. in. w art. 3 § 2 p.p.s.a., który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z jego treści wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę
co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych
w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), a także w sprawach,
w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę,
i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.)
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wskazać należy, że sprzedaż lokali mieszkalnych w budynkach stanowiących własność Skarbu Państwa, poza preferencjami dotyczącymi ceny sprzedaży, wynikającymi z art. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych
z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 52) odbywa się także na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145) i co do zasady ma charakter cywilny, a zatem nie zawiera elementu administracyjnego – władczego. Natomiast w zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się tylko takie akty lub czynności, które zawierają element władztwa administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, gdyż zgodnie z art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Zawarcie umowy cywilnej, przewidzianej w powołanym przepisie, nie należy do sfery administracji publicznej,
a naruszenia przepisów w tym zakresie mogą być dochodzone przed sądem powszechnym (zob. postanowienie NSA z dnia 5 maja 2000 r., sygn. akt I SAB 8/00, LEX nr 77627).
W związku powyższym sprzedaż nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa może nastąpić jedynie w drodze umowy cywilnoprawnej, a więc sprawa
ma charakter cywilnoprawny i z tych względów nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej (zob. postanowienie NSA z dnia 23.03.2010 r., sygn. akt I OSK 442/10, LEX nr 606371). Skoro Prezydent m. st. Warszawy nie był zobligowany do załatwienia sprawy skarżącej, ani w drodze decyzji administracyjnej, ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty albo innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, to również nie przysługuje skarga na bezczynność organu, bowiem zakres skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2
pkt 8 i 9 p.p.s.a., w świetle których zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej.
W związku z powyższym uznać należy, iż niniejsza sprawa nie mieści
się we wskazanym katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Obowiązujący stan prawny nie upoważnia do zakwalifikowania przedmiotowej skargi do spraw, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Wobec tego wniesiona skarga, jako niepodlegająca jurysdykcji sądów administracyjnych, nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny
i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O zwrocie wpisu od skargi orzeczono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło