I SAB/Wa 184/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A. D. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za budynek mieszkalny usytuowany na nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej nr hip. [...], w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej A. D. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. D., reprezentowana przez adw. Z. G., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za budynek położony przy ul. [...] w W. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, A. D. wnioskiem z dnia 19 maja 2007 r. wystąpiła do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za budynek mieszkalny usytuowany na nieruchomości [...], ozn. hip. [...], objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279). Decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...] Prezydent W., działając w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), odmówił skarżącej odszkodowania. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1668/09 uchylił w/w decyzje organów obu instancji. Akta administracyjne niniejszej sprawy zostały zwrócone Wojewódzkie [...] w dniu 10 listopada 2010 r., który następnie 23 listopada 2010 r. przekazał je Prezydentowi W. Wobec braku rozstrzygnięcia w sprawie (po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2010 r.), skarżąca pismem z dnia 14 lipca 2011 r. wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta W. Uznając zażalenie za uzasadnione Wojewoda postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] zobowiązał organ I instancji do załatwienia sprawy do dnia 30 października 2011 r. W związku z dalszą bezczynnością organu, A. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zaznaczyła, że pomimo wyczerpania wszelkich administracyjnych środków służących ochronie przed opieszałością organu, Prezydent W. nie tylko nie wydał rozstrzygnięcia, ale również przez okres ponad dwóch lat (od daty zwrotu akt administracyjnych po wyroku uchylającym m.in. decyzję z dnia [...] września 2008 r.) nie podjął żadnych czynności w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W ocenie Sądu wniesiona skarga jest uzasadniona. Podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie z dnia 19 maja 2007 r. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Sąd prezentuje pogląd, że organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy wynika co prawda, iż od dnia wystąpienia przez A. D. z wnioskiem o przyznanie odszkodowania, organ wydał decyzję z dnia [...] września 2008 r., jednak rozstrzygnięcie to zostało uchylone wyrokiem Sądu z dnia 12 sierpnia 2010 r. Późniejsze działania organu, mimo dysponowania sporządzonym w dniu 30 marca 2012 r. operatem szacunkowym nieruchomości budynkowej przy ul. [...] oraz ekspertyzą z dnia 10 lipca 2011 r. w zakresie możliwości przeznaczenia spornej nieruchomości przed dniem 21 listopada 1945 r. pod budownictwo jednorodzinne oraz istnienia na nieruchomości domu jednorodzinnego, nie doprowadziły do zakończenia sprawy. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Oczywiste jest, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kpa. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), Sąd uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy za wystarczający dla załatwienia wniosku z dnia 19 maja 2007 r. Sąd uznał termin jednego miesiąca. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, że bezczynność organu, jakkolwiek naganna, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 Kpa można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Tymczasem w niniejszej sprawie wniosek A. D. jest rozpoznawany przez Prezydenta W. z pominięciem ustawowych terminów załatwienia sprawy, jednakże – jak to zostało wskazane powyższej – organ wydał już raz decyzję w sprawie. Po wyroku Sądu z dnia 12 sierpnia 2010 r. podejmował natomiast działania ukierunkowane na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy (m.in. zlecił wykonanie: ekspertyzy w zakresie możliwości przeznaczenia spornej nieruchomości przed dniem 21 listopada 1945 r. pod budownictwo jednorodzinne oraz istnienia na nieruchomości domu jednorodzinnego – opinia wykonana w dniu 10 lipca 2011 r.; operatu szacunkowego). Ponadto oceniając charakter naruszenia przez Prezydenta przepisów prawa uwzględnić należy skomplikowany charakter sprawy, jakim jest niewątpliwie postępowanie odszkodowawcze oraz fakt, że organ informował stronę o przyczynach niedotrzymania terminów wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego oraz z postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. (pisma z 28 lipca 2011 r. oraz z 30 stycznia 2013 r.), jak również o ewentualnych terminach załatwienia sprawy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.