I SAB/Wa 191/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2011 r. sprawy ze skargi E.T., J.D., K.T., M.T., M.O. i W.D. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę. E.T., J.D., K.T., M.T., M.O. i W.D., pismem z dnia 22 kwietnia 2011 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z dnia [...] października 1957 r., nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej [...], wkl. [...] o pow. [...] m², stanowiącej działki nr [...] i nr [...], będącej współwłasnością tabularną E.Z., B.Z. i K.Z. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili przebieg dotychczasowego postępowania przed Ministrem Infrastruktury wskazując, że wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2005 r. wystąpili o stwierdzenie nieważności powołanego wyżej orzeczenia z dnia [...] października 1957 r. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2. Stosowna decyzja, mimo wielokrotnych pism, w których zwracano się do Ministra o podjecie rzeczywistych, efektywnych i sprawnych działań mających na celu załatwienie sprawy, nie była wydawana. Minister Infrastruktury w kolejnych pismach wskazywał jedynie kolejne wyznaczone terminy załatwienia sprawy oraz dwukrotnie zawieszał postępowanie. Wyrokiem z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt I SAB/Wa 4/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę skarżących na bezczynność wskazanego organu i zobowiązał Ministra Infrastruktury do wydania decyzji w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Stosowna decyzja wydana została w dniu [...] sierpnia 2010 r. Z kolei w dniu 20 września 2010 r. skarżący złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który dotychczas nie został rozpoznany. Skarżący podkreślili, że mimo wystąpienia z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, na dzień wniesienia skargi jakakolwiek decyzja nie została wydana. Zdaniem skarżących z powyższego jednoznacznie wynika, że Minister Infrastruktury pozostaje w rażącej bezczynności, tym samym rażąco naruszając zasadę szybkości postępowania (art. 12 § 1 kpa) oraz przepisy regulujące terminy załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym (art. 35 - 38 kpa). Skarga na bezczynność jest więc konieczna i w pełni uzasadniona. W świetle powyższego wniesiono o zobowiązanie Ministra Infrastruktury, w trybie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do wydania w określonym przez Sąd terminie decyzji kończącej postępowanie w sprawie, o zasądzenie kosztów postępowania oraz o wymierzenie Ministrowi Infrastruktury grzywny w trybie art. 149 § 2 powołanej ustawy. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, względnie o umorzenie postępowania przed sądem wskazując, że w dniu [...] maja 2011 r. wydane zostało postanowienie nr [...] o zawieszeniu z urzędu przedmiotowego postępowania, z uwagi na śmierć jednego ze współwłaścicieli lokalu znajdującego się w budynku usytuowanym na gruncie stanowiącym przedmiot wywłaszczenia, do czasu dostarczenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 103 kpa zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg ustawowych terminów na jego zakończenie. Odnosząc się do wniosku skarżących o wymierzenie grzywny, Minister Infrastruktury podkreślił, że fakt pozostawania organu w bezczynności należy odnieść jedynie do okresu po wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. od dnia 22 września 2010 r., a nie jak postuluje pełnomocnik skarżących, do całokształtu postępowania o ocenę legalności kwestionowanej decyzji wywłaszczeniowej. Minister Infrastruktury zaznaczył jednocześnie, że w wyniku podejmowanych czynności organ ustalił, iż jedna za stron postępowania zmarła. Wydanie rozstrzygnięcia i skierowanie go do osoby zmarłej wiązałoby się z rażącym naruszeniem prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 4 kpa. W tej sytuacji nie było możliwe dotrzymanie ustawowego terminu zakończenia sprawy. W dniu 26 sierpnia 2011 r. do Sądu wpłynął zaś wniosek skarżących z dnia 23 sierpnia 2011 r. o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 9 września 2011 r. i wyznaczenie nowego terminu w listopadzie 2011 r. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że posiedzenie Sądu Rejonowego P. w P. w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po I.W. odbędzie się w dniu 15 września 2011 r. Odroczenie rozprawy pozwoli zatem na dostarczenie organowi prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Zdaniem skarżących powyższa okoliczność w sposób istotny wpłynie na przedmiot niniejszego postępowania, którym jest ocena działania Ministra Infrastruktury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W orzecznictwie podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Stosownie do treści art. 149 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl zaś art. 149 § 2 tej ustawy sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Przy czym zaznaczyć trzeba, że oceniając czy organ pozostaje w bezczynności, Sąd bierze pod uwagę sytuację faktyczną i prawną istniejącą w dacie orzekania. Podkreślić również należy, że w trybie wskazanego art. 149 § 1, Sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Jak wynika z analizy zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego, Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., a więc przed datą orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zawiesił z urzędu postępowanie z wniosku E.T., K.T., M.T., M.O., J.D. i W.D. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], do czasu zakończenia postępowania sądowego i uzyskania prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po I.W.. Zdaniem Sądu powyższa okoliczność ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgodnie bowiem z art. 103 kpa, zawieszenie postępowania administracyjnego wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Dotyczy to również terminów załatwienia sprawy (art. 35 – 37 kpa). Wydanie przez Ministra Infrastruktury powyższego postanowienia z dnia [...] maja 2011 r. oznacza zatem, że organ nie pozostaje już w stanie bezczynności, nawet jeżeli wcześniej można było mu taką bezczynność zarzucić. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niezależnie od czasu trwania zwłoki w załatwieniu sprawy, podjęcie rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania w sprawie oznacza, że bezczynność organu ustaje, a Sąd nie może uwzględnić skargi na bezczynność i zobowiązać organu do wydania decyzji w określonym terminie. Okres zawieszenia postępowania nie jest stanem bezczynności organu administracji publicznej. W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że wniesiona skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w chwili orzekania przez Sąd postępowanie administracyjne było zawieszone, co oznacza, iż organ administracji publicznej nie pozostawał w stanie bezczynności. Wyznaczenie przez Sąd terminu do załatwienia sprawy, na podstawie art. 149 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie było zatem możliwe. Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, że rozpoznając skargę na bezczynność, Sąd nie jest uprawniony do oceny zasadności samego zawieszenia postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie organu zawieszające postępowanie może być przedmiotem ewentualnego odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazać jednocześnie trzeba, że Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku skarżących z dnia 23 sierpnia 2011 r. o odroczenie terminu rozprawy. Jak bowiem wyżej wskazano, sąd administracyjny oceniając czy organ pozostaje w bezczynności bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Oddalenie skargi na bezczynność nie pozbawia natomiast skarżących możliwości ponownego złożenia skargi w sytuacji pozostawania organu w bezczynności po podjęciu zawieszonego postępowania lub ewentualnie w sytuacji nierozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Wydanie zaś stosownego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku może stanowić podstawę do wystąpienia do organu z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.