I SAB/Wa 191/15
WyrokWSA w Warszawie2015-07-24
Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Bożena Marciniak, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu administracji publicznej w rozpatrzeniu odwołania, która została zakończona wydaniem decyzji przez organ po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, uzasadnia uwzględnienie skargi na bezczynność?Ratio decidendi
Wydanie przez organ administracji decyzji po wniesieniu skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, ale przed rozpoznaniem tej skargi przez sąd, czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. Sąd jednak nadal bada, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie, mimo opóźnienia, organ podjął działania wyjaśniające, co wykluczyło rażące naruszenie prawa, a żądanie odszkodowania nie znalazło podstawy prawnej, co skutkowało oddaleniem skargi w pozostałym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w rozpatrzeniu jej odwołania od decyzji Prezydenta W. dotyczącej zasiłku stałego. W odwołaniu podniesiono zarzuty karne wobec pracowników organu. Kolegium wezwało skarżącą do sprecyzowania pisma i dołączenia dokumentów. Po kolejnym piśmie Kolegium, skarżąca wezwała do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniosła skargę do WSA. W trakcie postępowania sądowego Kolegium wydało decyzję uchylającą decyzję organu I instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. Umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania odwołania; 3. W pozostałym zakresie skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2015 r. sprawy ze skargi P. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania odwołania; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala.
W dniu 10 marca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wpłynęła skarga P. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w rozpoznaniu jej odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2014 r., Nr [...] wraz z żądaniem wypłacenia wynagrodzenia szkody w wysokości [...] zł.
Pismem z dnia 9 grudnia 2014 roku (data prezentaty) P. P. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...], którą przyznano jej zasiłek stały w okresie od dnia 1 kwietnia 2014 r. do 30 kwietnia 2015 r. wysokości [...] zł miesięcznie.
W odwołaniu zarzuciła:
- zastępcy dyrektora S. W. i opiniującej każdą decyzję radcy prawnej K. R. poświadczanie nieprawdy (art. 271 § 1 k.k.)
poprzez sfałszowanie daty przygotowania ww. decyzji i tym samym działanie
na jej szkodę,
- zastępcy dyrektora S. W. i opiniującej każdą decyzję radcy prawnej K. R. mataczenie (art. 271 § 1 k.k.) poprzez sfałszowanie faktów
i działanie na jej szkodę,
- dyrektorowi M. P., zastępcy dyrektora S. W., kierowniczce Działu Przemocy Środowiskowej M. Z., pracownicom M. C. i K. S. oraz opiniującej każdą decyzję radcy prawnej K. R. niedopełnienie obowiązków (art. 231 § 1 k.k.) i działanie
na jej szkodę,
- dyrektorowi M. P., zastępcy dyrektora S. W., kierowniczce Działu Przemocy Środowiskowej M. Z., pracownicom M. C. i K. S. oraz opiniującej każdą decyzję radcy prawnej K. R. nadużycie władzy (art. 231 § 1 k.k.) i działanie na jej szkodę.
Na zakończenie podniosła, że niepodważalnym faktem jest jej prawo do roszczenia wydania decyzji przyznającej jej obligatoryjny zasiłek stały i ubezpieczenie zdrowotne na stałe.
Mając wątpliwości co do treści ww. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. zwróciło się
do odwołującej o sprecyzowanie w terminie 7 dni swego stanowiska, a mianowicie
czy jej pismo jest odwołaniem, czy też skargą na działanie pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy U.
W odpowiedzi na to pismo, P. P. w dniu [...] lutego 2015 r. wezwała Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do usunięcia naruszenia prawa
na podstawie art. 37 § 1 kpa – zarzucając mu przewlekłe prowadzenia postępowania administracyjnego.
Następnie pismem z dnia 18 lutego 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zwróciło się do P. P. z prośbą o dołączenie
w terminie 7 dni orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania
o Niepełnosprawności w W. Nr [...], którym
to orzeczeniem utrzymano w mocy orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...], przyznające jej [...] na okres do dnia [...] kwietnia 2015 r.
Ponadto prosiło o udzielenie informacji, czy zapadł już wyrok (jeżeli tak, to proszę
o dołączenie jego poświadczonej kserokopii) w Sądzie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W., do którego odwołała się ona od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W.
Nr [...].
W dniu 10 marca 2015 r. P. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w rozpoznaniu jej odwołania od decyzji Prezydenta
W. z dnia [...] listopada 2014 r., Nr [...]
wraz z żądaniem wypłacenia wynagrodzenia szkody w wysokości [...] zł.
Zarzuciła w niej organowi:
- kilkukrotne niedopełnienie swoich obowiązków i naruszenie jej interesu prawnego poprzez kompletne zlekceważenie zasady rozpatrywania sprawy bez zbędnej zwłoki i bez formalizmu oraz całkowite zlekceważenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa,
- wprowadzenie jej w błąd w postaci podania błędnego numeru przedmiotowej decyzji.
W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydania decyzji przyznającej jej obligatoryjny zasiłek stały i ubezpieczenie zdrowotne na stałe.
Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w W. rozpoznało odwołanie P. P. od decyzji Prezydenta
W. z dnia [...] listopada 2014 r., Nr [...]
i na zasadzie art. 138 § 2 kpa zaskarżoną decyzję uchyliło w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Zaś w odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przedstawiło stan sprawy i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżąca bowiem
– przed wniesieniem skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. – wezwała do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 37 § 1 kpa.
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej
poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W orzecznictwie podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa.
Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki
i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).
Jeśli zatem w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia
lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego
1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016), to tak jak ma to miejsce w przypadku skargi na bezczynność, również w postępowaniu wywołanym skargą na przewlekłość, dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 powołanej ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę
na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Z przepisu tego wynika, iż wydanie przez organ decyzji lub innego aktu
przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na bezczynność wyłącza możliwość jej uwzględnienia, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem ustawowego terminu przewidzianego do jej wydania. W takiej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności staje się bezprzedmiotowe.
W niniejszej sprawie w dniu 18 marca 2015 r. została wydana
przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzja uchylająca w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2014 r.,
Nr [...] i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia
przez organ pierwszej instancji.
Wydanie przez organ powyższego orzeczenia wyłącza możliwość uwzględnienia przez Sąd skargi na bezczynność postępowania nawet wówczas, gdy decyzja
ta podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania – jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Skoro decyzja organu została wydana po wpłynięciu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, uznać należy, że organ załatwił sprawę, zaś postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, gdyż w jego toku wystąpiły zdarzenia, w następstwie
których przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna,
W tym miejscu wskazać należy, iż Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu
z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12, który stwierdził, że przepis
art. 149 ppsa w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie,
ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru.
Dodał, iż uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność
lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, iż naruszenie prawa nie było rażące, mimo, że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, iż akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.
Sąd rozpoznając niniejszą skargę uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność organu administracji nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa – bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznało odwołanie – co prawda po upływie trzech miesięcy, jednak było to poprzedzone wysłaniem dwóch pism
do P. P. z prośbą o sprecyzowanie jej żądania oraz o nadesłanie orzeczenia
i udzielenie żądanych informacji.
Ponadto Sąd oddalił skargę w zakresie żądania wypłacenia skarżącej wynagrodzenia szkody w wysokości [...] zł – gdyż przedmiotowe żądanie
nie znajduje podstawy prawnej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 149 § 1, art. 151 i art. 161
§ 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło