I SAB/Wa 192/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi W. T. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości jest nieuzasadniona 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do rozpoznania wniosku W. T. z dnia 5 stycznia 2011 r. o ustalenie że aktualizacja opłaty za wieczyste użytkowanie ustalona dla nieruchomości gruntowej dz. nr [...], położonej w W. przy ul. [...] jest nieuzasadniona, w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego W. T. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 28 marca 2014 r. powołując się na uzasadnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2013 r. w sprawie I SAB/Wa 377/13 W. T. reprezentowany przez adwokata P. K. wniósł do Sądu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w rozpoznaniu sprawy dotyczącej ustalenia, że podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, ustalonej dla nieruchomości gruntowej działka nr [...] obręb [...] położonej w W. jest nieuzasadnione w całości. W uzasadnieniu skargi W. T. wskazał, że w dniu 5 stycznia 2011r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożył wniosek (na podstawie art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami) o ustalenie, że aktualizacja opłaty za wieczyste użytkowanie ustalona dla wyżej opisanej nieruchomości jest nieuzasadniona w całości. Wraz z powyższym wnioskiem złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku w trybie art. 78 ust. 2 ww. ustawy. Następnie wskazał, że w dniu 5 kwietnia 2013 r. (pismo z dnia 13 marca 2013 r.) Kolegium zawiadomiło skarżącego, iż wniosek o przywrócenie terminu wraz z wnioskiem o ustalenie, że aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustalona dla powyższej nieruchomości jest nieuzasadniona w całości – pozostawia bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Organ wyjaśnił, że przyczyną takiego załatwienia sprawy jest nieuzupełnienie (w terminie 7 dni od dnia wezwania) opłaty skarbowej od udzielonego przez skarżącego pełnomocnictwa adwokatowi P. K., w konsekwencji czego stanowi to brak formalny wniosku nakazujący pozostawienie sprawy bez rozpoznania. Zdaniem skarżącego, niniejszy wniosek spełniał jednak kryterium kompletności, w konsekwencji czego skarżący ma możliwość złożenia skargi na bezczynność organu, a wówczas wynik tego postępowania przesądzi o tym, czy wniosek spełniał wszystkie wymogi formalne, a zatem czy organ pozostawał bezczynny w sprawie. Powołując się na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn.. akt I SAB/Wa 377/13 skarżący wskazał, iż Sąd przesądził, iż pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 § 2 kpa nie przybiera prawnej formy decyzji administracyjnej, ani postanowienia, a jest czynnością materialnotechniczną. Pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, jako czynność materialnotechniczna, nie podlega zaskarżeniu w drodze odwołania, a tym samym nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Natomiast jeśli w ocenie składającego wniosek jego wniosek spełnił kryterium kompletności, może on złożyć skargę na bezczynność organu, ale dopiero po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 37 kpa w związku z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, wskazując, iż pismem z dnia 29 kwietnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., w związku z pozostawieniem jego wniosku w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, przez Kolegium bez rozpoznania przez błędne uznanie, iż strona nie uzupełniła braku formalnego w wyznaczonym terminie. W dniu 3 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę pełnomocnika skarżącego. Przedmiotowy wyrok uprawomocnił się w dniu 13 lutego 2014 r. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu w dniu 13 marca 2014 r.. Z kolei strona skarżąca pomimo zawisłej sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 4 lutego 2014 r. i braku prawomocności orzeczenia Sądu i akt przed Kolegium, wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa wynikającego z bezczynności organu. Pismem z dnia 27 marca 2014 r. strona skarżąca została poinformowana przez Kolegium o wystąpieniu do Prezydenta W. o nadesłanie całości akt sprawy. Z kolei 28 marca 2014 r., mimo podjęcia - wbrew zarzutowi –czynności przez Kolegium, strona skarżąca wniosła skargę na jego bezczynność. W dniu 8 kwietnia 2014 r. wpłynęły do Kolegium akta organu wypowiadającego – Prezydenta W.. Po czym Kolegium wyznaczyło najbliższy możliwy termin rozpoznania sprawy na dzień 20 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w rozpoznaniu wniosku z dnia 5 stycznia 2011 r., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie rozpoznało sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest, że wniosek z dnia 5 stycznia 2011 r., inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia, że podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, ustalonej dla nieruchomości gruntowej działka nr [...] położonej w W. jest nieuzasadnione w całości - wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w dniu 10 stycznia 2011 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. W niniejszej sprawie, po wpłynięciu w dniu 10 stycznia 2011 r. w/w wniosku W. T., po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. W oparciu o powyższe Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności. Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając wniosek z dnia 5 stycznia 2011 r., przekroczyło terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, od dnia złożenia wniosku do dnia wyrokowania, Kolegium nie zakończyło postępowania. Zatem, mimo upływu ponad 3 lat, organ nie wykonał obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy. W toku tego postępowania organ pismem z dnia 13 marca 2013 r. zawiadomił skarżącego, iż wniosek o przywrócenie terminu wraz z wnioskiem o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ustalonej dla powyższej nieruchomości gruntowej jest nieuzasadnione w całości - pozostawił go bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Organ wyjaśnił, że przyczyną takiego załatwienia sprawy jest nieuzupełnienie (w terminie 7 dni od dnia wezwania) opłaty skarbowej od udzielonego przez skarżącego pełnomocnictwa adwokatowi P. K., w konsekwencji czego stanowi to brak formalny wniosku nakazujący pozostawienie sprawy bez rozpoznania. Ponadto na skutek skargi na bezczynność organu Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 grudnia 2013 r. odrzucił skargę W. T. z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącego trybu określonego w art. 37 kpa tj. nie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Jednakże w uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził (powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2013 r., sygn.. akt I OPS 12/13), że w sprawach z wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości – można wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) do samorządowego kolegium odwoławczego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 50 § 1 ppsa. W związku z powyższym skarżący pismem z dnia 4 lutego 2014 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa wynikającego z bezczynności organu i pismem z dnia 28 marca 2014 r. wniósł kolejną skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z ustaleń Sądu akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu w dniu 13 marca 2014 r. Pismem z dnia 27 marca 2014 r. Kolegium poinformowało skarżącego o wystąpieniu do Prezydenta W. o nadesłanie całości akt sprawy. Przedmiotowe akta wpłynęły do Kolegium w dniu 8 kwietnia 2014 r. Natomiast na 20 maja 2014 r. wyznaczono termin rozpoznania sprawy. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. W ocenie Sądu nie ma natomiast wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Przy ocenie stanu zwłoki organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można bowiem abstrahować od charakteru sprawy, w której organ jest w bezczynności. Jak również Sąd miał na uwadze czas pozostawania akt niniejszej sprawy w Sądzie na skutek skargi na bezczynność organu. Zatem nie można uznać, że zwłoka ta przybrała postać rażącą, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania postanowiono na postawie art. 200 p.p.s.a.