I SAB/Wa 193/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. K. i W. P. na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku z dnia 17 października 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta miasta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta miasta W. na rzecz M. K. i W. P. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W złożonej do tutejszego Sądu skardze M. K. i W. P. zaskarżyli bezczynność Prezydenta miasta W. w sprawie rozpoznania ich wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m². Wnieśli o zobowiązanie Prezydenta do wydania decyzji w terminie 1 miesiąca, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez ten organ oraz o zasadzenie kosztów procesu. Jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie i wypłatę odszkodowania na podstawie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami został złożony w dniu 17 października 2012 r. W dniu 21 lipca 2014 r. skarżący w związku z przedłużającym się milczeniem organu wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Wojewoda uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dalszy 2 miesięczny termin na jej załatwienie. Pomimo powyższego oczekiwana przez skarżących decyzja nie została wydana. W toku postępowania organ podjął czynności zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do rozpatrzenia sprawy. Między innymi wystąpił o nadesłanie dokumentów do Archiwum Państwowego w W., Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] oraz Delegatury Biura Geodezji i Katastru Dzielnicy [...]. Wnioskodawcy nie zostali poinformowany o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że sprawa jest w toku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Podkreślić należy, że w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu. Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Sąd mając na uwadze stanowisko skarżących oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach potraktował niniejszą skargę, jako skargę na bezczynność organu. Ocena przebiegu postępowania w sprawie niniejszej prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że Prezydent miasta W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Tym samym żądanie skargi wydania przez Organ decyzji w sprawie uznać należało za uzasadnione, a wskazany w treści wyroku termin - za realny do jego dotrzymania. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność jednoznacznie naganna – nosi cechę rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Taki brak aktywności Prezydenta w rozpoznaniu sprawy można mu, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zarzucić. Z przedstawionego powyżej przebiegu postępowania wynika bowiem, że organ po wydaniu postanowienia przez Wojewodę [...] praktycznie nie podejmował czynności w sprawie. Sąd zauważa, że chociaż realia prowadzenia wielkiej liczby analogicznych postępowań przez Prezydenta miasta W. oraz znane Sądowi przeszkody natury finansowej, czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia, to powyższe nie wpływa na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów. Tym samym okoliczności faktyczne niniejszej sprawy determinują ocenę, że zaistniała bezczynność Prezydenta miasta W. w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 oraz 200 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.