I SAB/Wa 193/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi N. G. na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołań 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołań od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania odwołań od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2018 r. nr [...]; 3. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżącej N. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. N. G. (dalej jako "skarżąca") pismem z 28 stycznia 2019 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania odwołań Prezydenta [...] oraz L. R. od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. W uzasadnieniu skargi wskazała, że mimo wniesienia w dniu 2 stycznia 2019 r. ponaglenia do wydania decyzji, organ nie rozpatrzył odwołań, nie powiadomił również strony o przyczynach zwłoki. W tej sytuacji skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że akta sprawy wraz z odwołaniem otrzymał w dniu 18 maja 2018 r. Jedna ze stron w swoim odwołaniu wskazała na konieczność zawieszenia niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania przed sądem cywilnym. Postanowieniem z [...] lutego 2019 r. zawieszono postępowanie odwoławcze, w związku z czym organowi nie można zarzucić bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jak wynika natomiast z akt niniejszej sprawy, Minister Inwestycji i Rozwoju nie pozostaje w bezczynności, bowiem przed dniem rozpatrzenia skargi przez Sąd, w dniu [...] lutego 2019 r. wydał postanowienie nr [...], którym zawiesił postępowanie odwoławcze do czasu zakończenia postępowania apelacyjnego od wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w W. z [...] czerwca 2018 r. sygn. akt [...] C [...] oddalającego powództwo m.in. przeciwko skarżącej o usunięcie niezgodności stanu ujawnionego w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym, poprzez wykreślenie hipoteki umownej do kwoty [...] zł wpisanej na rzecz skarżącej. Powyższe miało miejsce już po wniesieniu skargi, ale przed dniem wyrokowania. Co do zasady zawieszenie postępowania administracyjnego, aczkolwiek nie kończy tego postępowania, to jednak znosi (od dnia wydania stosownego postanowienia) stan bezczynności organu. Konieczność zawieszenia postępowania jest bowiem równoznaczna z wystąpieniem obiektywnej przeszkody procesowej, tamującej dalszy bieg postępowania, co uniemożliwia organowi – do czasu usunięcia tej przeszkody – rozpoznanie sprawy co do meritum (natomiast ustanie ww. przeszkody obliguje organ do bezzwłocznego podjęcia zawieszonego postępowania, którego to obowiązku strona może dochodzić przy pomocy kolejnej skargi na bezczynność organu). Oczywiście legalność (zgodność z prawem) postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego może zostać poddana kontroli sądu administracyjnego, niemniej jednak może to mieć miejsce w odrębnym postępowaniu sądowym, zainicjowanym we właściwym terminie stosowną skargą strony. Wskazane okoliczności mają znaczenie w sprawie o tyle, że wywołują bezprzedmiotowość postępowania sądowego. Sąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji (jak już bowiem wskazano, wydanie takiej decyzji jest uzależnione od uprzedniego ustania przeszkody procesowej, stwierdzonej w postanowieniu zawieszającym postępowanie albo od wyeliminowania, w odrębnym postępowaniu, ww. postanowienia z obrotu prawnego). Skoro zatem niniejsze postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wydanie przez organ administracji postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego przed datą wyrokowania w przedmiocie bezczynności, czy nawet przed datą złożenia skargi, nie stanowi natomiast przeszkody do orzekania przez sąd administracyjny o tym, czy bezczynność (przewlekłość) miała miejsce, czy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W sytuacji zatem, gdy sąd uzna, że zawieszenie postępowania administracyjnego czyni niemożliwym zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie, to nie oznacza, że zwolniony jest od oceny, czy w toku całego postępowania doszło do bezczynności lub przewlekłości w działaniach organu. W szczególności konieczne jest zbadanie stanu sprawy na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 2014 r. sygn. akt I OSK 563/14; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Należy mieć bowiem na uwadze, że pierwsze odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2018 r. wpłynęło do Ministerstwa w dniu 18 maja 2018 r., natomiast kolejne w dniu 12 czerwca 2018 r. Po analizie akt sprawy, wniesionych odwołań i wniosków w nich zawartych (m.in. wniosku o zawieszenie postępowania), organ odwoławczy doszedł do przekonania, że konieczne jest zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed sądem powszechnym, co też uczynił postanowieniem z [...] lutego 2019 r. Choć zatem organ przekroczył termin rozpoznania odwołań określony w Kodeksie postępowania administracyjnego, to jednak mając na względzie charakter sprawy, stopień jej skomplikowania oraz podnoszone w odpowiedzi na skargę okoliczności dotyczące wielości prowadzonych postępowań, a także fakt, że postępowanie zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed sądem apelacyjnym, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowadministracyjnymi podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie miało miejsca. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na powyższe koszty składa się wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.