I SAB/Wa 200/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant: Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie wydania zaświadczenia zobowiązuje Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do rozpoznania wniosku skarżącej W. K. z dnia 7 maja 2009 r. w terminie miesiąca od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. W. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego polegającą na braku wydania przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zaświadczenia zgodnie z wnioskiem złożonym w dniu 14 maja 2009 r. lub wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia W uzasadnieniu skargi podniosła, że w dniu 14 maja 2009 r. złożyła do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniosek o wydanie zaświadczenia o treści ,,(...) czy [...], jako organizacja [...], jest monopolistą i posiada w Polsce wyłączność na "[...]" w polach działalności określonych Koncesją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nr [...] z [...] czerwca 2003 roku - czy też monopolistą nie jest". Jednocześnie Skarżąca wniosła o udzielenie informacji, czy orzeczenia Komisji [...] są publikowane i ewentualnie, w jakim organie promulgacyjnym. Skarżąca wskazała, że zgodnie z normą zawartą w art. 217 § 3 k.p.a. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ma obowiązek wydania żądanego zaświadczenia w terminie siedmiu dni od złożenia wniosku przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie bądź też wydanie - w tym samym terminie - postanowienia o odmowie wydania żądanego zaświadczenia lub też zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę (art. 219 k.p.a.). Skarżąca zauważyła, że do chwili obecnej Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie wywiązał się z nałożonego na niego ustawowego obowiązku. Jej zdaniem, bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego rodzi daleko idące konsekwencje prawne, a zwłaszcza negatywne skutki ekonomiczne dla wielu małych przedsiębiorstw rodzinnych i pozostających w samozatrudnieniu. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej odrzucenie bądź jej oddalenie. W uzasadnieniu stanowiska organ wskazał, że w sprawie zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające i pismem z dnia 26 maja 2009 r. organ zwrócił się do skarżącej o wskazanie przepisu prawa wymagającego wydania zaświadczenia o żądanej w podaniu treści lub wykazania interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Skarżąca nie złożyła stanowiska w związku z tym wezwaniem, wobec czego Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wezwaniem z dnia 22 lipca 2009 r. (doręczonym skarżącej w dniu 30 lipca 2009 r.), działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., ponownie wezwał skarżącą do uzupełnienia braków podania poprzez wskazanie przepisu prawa wymagającego wydania zaświadczenia o żądanej w podaniu treści lub wykazania interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Jednocześnie w piśmie z dnia 22 lipca 2009 r. skarżącej została udzielona informacja w sprawie braku obowiązku publikowania orzeczeń Komisji [...] oraz dostępności tych orzeczeń. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wnosząc o odrzucenie skargi wskazał, że skarżąca powinna w pierwszej kolejności wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie bowiem z art. 52 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w której ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia można wnieść dopiero po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem organu, wskazany wyżej wymóg odnosi się również do skargi na bezczynność organu w sprawach, o których mowa wart. 3 § 2 pkt 4 i 4a cytowanej ustawy, w tym w szczególności w sprawie wydania zaświadczenia. Odnosząc się merytorycznie do zarzutów skargi Minister wniósł o oddalenie skargi. Organ zauważył, że stosownie do art. 217 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym dla ustalenia, czy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub czy osoba ubiegająca się o zaświadczenie ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W tym zakresie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wszczął postępowanie wyjaśniające na podstawie art. 218 § 2 k.p.a. wzywając o wykazanie przez skarżącą podstaw żądania wydania przez organ zaświadczenia o treści wskazanej w piśmie z dnia 7 maja 2009 r. Minister wskazał, że podanie skarżącej z dnia 7 maja 2009 r. nie spełniało wymogów wynikających z art. 63 § 2 k.p.a. oraz art. 217-219 k.p.a. i do dnia przekazania przez Ministra niniejszej odpowiedzi wraz ze skargą i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, do Ministra nie wpłynęło stanowisko skarżącej w związku z wezwaniem. W piśmie z dnia 15 grudnia 2009 r. skarżąca podniosła, że postępowanie dotyczące wydawania zaświadczeń uregulowane w Dziale VII k.p.a. jest postępowaniem odrębnym; regulacja ta nie zawiera przepisu, który byłby, np. odpowiednikiem art. 13 § 2 k.p.c. Dlatego też wszelkie zarzuty Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oparte na przepisach Działu II k.p.a. są chybione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności należało odnieść się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o jej odrzucenie. Sąd nie podziela stanowiska organu, że w niniejszej sprawie W. K. winna wezwać Ministra do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu orzekającego w niniejszym składzie przepis ten ma zastosowanie jedynie w sprawach skarg na akty bądź czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 cytowanej ustawy, nie zaś w sprawach skarg na bezczynność (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt IV SAB/Wa 62/08, publ. CBOSA). Poza tym skoro na bezczynność naczelnego organu administracji jakim jest Minister nie przysługuje zażalenie z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie w terminie sprawy indywidualnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. (bo w stosunku do Ministra nie ma organu wyższego stopnia), to trudno uznać, że przed wniesieniem skargi na bezczynność polegającą na niepodjęciu czynności lub niewydaniu aktu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. należy wezwać Ministra do usunięcia naruszenia prawa. Wobec tego Sąd uznał, że złożona w niniejszej sprawie skarga jest dopuszczalna. Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy, Sąd zauważa, że postępowanie wywołane wnioskiem W. K. z dnia 7 maja 2009 r. o wydanie zaświadczenia toczy się w trybie przepisów Działu VII k.p.a. (Wydawanie zaświadczeń). Jest to postępowanie uproszczone zmierzające jedynie do ustalenia, czy osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia jest zobowiązana przez przepis prawa do urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego bądź czy ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonego we wniosku stanu prawnego oraz czy obowiązujący w dacie wydania zaświadczenia stan prawny pozwala zaświadczyć zgodnie z treścią żądania osoby ubiegającej się o jego wydanie (art. 217 § 2 k.p.a.). W postępowaniu tym organ nie prowadzi sformalizowanego postępowania dowodowego, lecz przede wszystkim opiera swoje ustalenia na danych zawartych w prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrach bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). Organ przeprowadza postępowanie wyjaśniające tylko w zakresie koniecznym do ustalenia faktów lub obowiązującego stanu prawnego, który potwierdzi (bądź nie) zasadność żądania wnioskodawcy (art. 218 § 2 k.p.a.). Termin na załatwienie przez organ żądania wynosi maksymalnie 7 dni (art. 217 § 2 k.p.a.), a zatem w tym terminie organ winien załatwić żądanie poprzez wydanie zaświadczenia (art. 217 k.p.a.) bądź postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie (art. 219 k.p.a.). Rozpatrując sprawę bezczynności Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w załatwieniu wniosku skarżącej złożonego nemu w dniu 14 maja 2009 r. w kontekście powołanych wyżej przepisów Sąd zgodził się z twierdzeniem skargi co do tego, że organ administracyjny jest bezczynny w załatwieniu sprawy. Poza sporem jest, że W. K. w dniu 14 maja 2009 r. złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia. Nie budzi też wątpliwości, że Minister w maksymalnym terminie ustawowym 7 – dni nie wystawił skarżącej zaświadczenia, jak też nie wydał postanowienia odmownego. Minister nie podjął wymaganej prawem czynności, a także nie wydał wskazanego wyżej postanowienia do chwili obecnej, a zatem nadal pozostaje w zwłoce. Nie można się przy tym zgodzić z Ministrem, że w niniejszej sprawie organ nie może załatwić żądania skarżącej w sposób o którym mowa w art. 217 k.p.a., czy w art. 219 k.p.a. Rację należy przyznać Ministrowi, że w sprawach wydawania zaświadczeń mają odpowiednie zastosowanie niektóre przepisy normujące ogólne postępowanie administracyjne przed organem pierwszej instancji, w tym art. 63 i art. 64 k.p.a. Rzecz jednak w tym, że wniosek W. K. z 7 maja 2009 r. zawiera elementy, o których mowa w art. 63 § 2 i 3 k.p.a. Przepisy działu VII k.p.a. nie wymagają zaś, aby żądanie o wydanie zaświadczenia musiało spełniać dodatkowe wymogi formalne. Nie było zatem potrzeby do wzywania skarżącej w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia żądania. Sąd zauważa, że prawidłowe jest stanowisko organu, iż osoba wnioskująca o wydanie zaświadczenia powinna wykazać swój interes prawny lub przepis prawny dający podstawę do wniesienia żądania [por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, KPA. Komentarz, 9. wyd., Warszawa 2008, Art. 217 Nb 4.], jednakże nie uczynienie przez wnioskodawcę zadość temu obowiązkowi można rozpatrywać jako podstawę do wydania przez organ postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia (art. 219 k.p.a.), a nie pozostawienia żądania (podania) bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego winien rozpoznać wniosek W. K. z dnia 7 maja 2009 r. w terminie miesiąca od doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, mając na uwadze formy załatwienia żądania wynikające z art. 217 i 219 k.p.a. Wobec tego Sąd, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.