I SAB/Wa 207/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Przemysław Żmich Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S. N. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wydania decyzji stwierdzającej nabycie własności nieruchomości zobowiązuje Wojewodę [...] do rozpoznania wniosku S. N. z dnia 7 kwietnia 2006 r. dotyczącego stwierdzenia nabycia własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. I SA/Wa 207/09 UZASADNIENIE S. N. wniósł w dniu 16 czerwca 2010 roku skargę na bezczynność Wojewody [...] polegającą na nierozpatrzeniu jego wniosku z dnia 7 kwietnia 2006 roku o wydanie decyzji stwierdzającej przejście gruntu zajętego pod drogę, stanowiącego część działki ozn. nr [...], położonej w P. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej ppsa ) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność wyczerpaniem środków odwoławczych w rozumieniu cytowanego przepisu jest wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa. Zażalenie takie strona złożyła do Ministra Infrastruktury. Sytuacja taka świadczy o wyczerpaniu środka odwoławczego, co upoważnia Sąd do uznania skargi za dopuszczalną. W przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, w rozumieniu art. 104 § 1 kpa, oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania (pisma, podania, wniosku) organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 kpa). Wszczęcie postępowania administracyjnego, zgodnie z tym przepisem, nie jest więc uzależnione od woli, czy też uznania organu, gdyż ma miejsce ( z mocy prawa) w dniu złożenia żądania. O bezczynności organu administracji publicznej można bowiem mówić nie tylko wówczas, gdy w ustawowo określonym terminie (art. 35 § 1 kpa) nie podejmuje on żadnych czynności, do których był zobowiązany, lecz także wówczas, gdy prowadził postępowanie w sprawie, i nie zakończył go w terminie wydaniem stosownej decyzji czy też postanowienia. Terminy załatwienia sprawy określają przepisy art. 35 kpa, który w § 3 dla sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego przewiduje termin miesięczny, zaś dla sprawy szczególnie skomplikowanej termin nie dłuższy niż 2 miesiące. W przedmiotowej sprawie wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej przejście gruntu zajętego pod drogę, stanowiącego część działki ozn. nr [...], położonej w P. został złożony przez skarżącego 7 kwietnia 2006 roku. W tym czasie organ podjął następujące czynności: w dniu 18 maja 2006 roku, działając na podstawie art. 36 § 2 kpa poinformował skarżącego, że rozpatrzenie sprawy nastąpi do 31 grudnia 2006 roku, zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy w P. o nadesłanie szeregu dokumentów oraz w dniu 19 kwietnia 2010 roku zwrócił się do S. N. o przesłanie posiadanej dokumentacji geodezyjnej z wydzieleniem gruntu zajętego pod drogi publiczne i poinformował o rozpatrzeniu sprawy w terminie do dnia 31 grudnia 2010 roku. Należy zauważyć, że mimo oświadczenia z dnia 18 maja 2006 r. do dnia orzekania, czyli przez okres blisko 3 lat organ nie wykorzystał skutków owego rygoru i decyzji nie wydał. Należy ocenić, że wyznaczanie kolejnego terminu załatwienia sprawy i nie prowadzenie w tym czasie żadnych czynności zmierzających do jej zakończenia, bądź podejmowanie w tym czasie czynności pozornych, nie zmierzających do wydania decyzji, wykonywanych pomiędzy kolejnymi postanowieniami wydawanymi na podstawie art. 36 k.p.a. świadczą o zasadności zarzutu skarżącego co do bezczynności organu. Brak dokumentacji geodezyjnej dotyczącej działki nr [...] nie jest bowiem przeszkodą, która usprawiedliwiałaby ponad 4- letni okres prowadzenia postępowania administracyjnego. W tym stanie - zdaniem Sądu - skarga zasługuje na uwzględnienie. Wniosek skarżącego o wydanie decyzji stwierdzającej nabycia własności nieruchomości oczekuje na rozpoznanie od 7 kwietnia 2006 r., a obowiązkiem organów administracji jest m. in. zachowanie zasady szybkości (art. 12 § 1 kpa) i pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa ( art. 8 kpa). Na marginesie należy zauważyć, że instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Uznając skargę na bezczynność organu za zasadną Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie siebie wskazanym - art. 149 ppsa. Sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego - por. np. postanowienie NSA z dnia 16 października 1996 r. /II SAB/Wr 13/96/, nie publikowane. W zaistniałej sytuacji należało więc uznać, iż zarówno w dacie złożenia skargi, jak i orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – Wojewoda [...] pozostawał w zwłoce, a wobec wyczerpania przez stronę trybu przewidzianego w art. 37 § 1 kpa należało orzec jak sentencji na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. .