I SAB/Wa 217/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi B. M., Z. M., D. J. oraz S. G. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] i [...] oznaczoną hip "[...]" nr inw. [...]- w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz skarżących B. M., Z. M., D. J. oraz S. G. solidarnie kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SAB/Wa 217/14 UZASADNIENIE W skardze z dnia 31 marca 2014 r. B. M., Z. M., D. J. i S. G. zaskarżyły bezczynność Prezydenta miasta W. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], oznaczoną w księdze hipotecznej jako "[...]" nr [...], na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zarzuciły organowi naruszenie art. 35 ust. 2 oraz 36 ust. 1 k.p.a. przez naruszenie terminów do załatwienia sprawy. Wniosły o: 1) zobowiązanie Prezydenta miasta W. do merytorycznego zakończenia sprawy w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia akt organowi; 2) stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przy wykonywaniu władzy publicznej; 3) zasądzenie kosztów postępowania. Jak wynika z akt sprawy skarżące w dniu 13 grudnia 2011 r. wystąpiły o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], oznaczoną w księdze hipotecznej jako "[...]" nr [...]. W związku z brakiem należytej aktywności organu oraz niewydaniem decyzji Skarżące skierowały zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy przez Prezydenta Miasta W. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., Wojewoda [...] uwzględnił zażalenie wyznaczając Organowi dodatkowy 3-miesięczny termin do załatwienia sprawy. Wojewoda zaznaczył jednocześnie, że dalsze zaniechanie rozpoznania sprawy nosić będzie cechę rażącego naruszenia prawa. W dniu 26 listopada 2013 r., Sąd Rejonowy dla [...] XV [...], w odpowiedzi na wcześniejsze wezwanie Prezydenta, przesłał do akt sprawy zaświadczenie dotyczące dawnej księgi wieczystej nieruchomości. W dniu 3 grudnia 2013 r. organ otrzymał żądaną przez siebie informację od Biura Geodezji i Katastru Urzędu Miasta W. Po złożeniu skargi do tutejszego Sądu Prezydent zwrócił się do trzech jednostek tj. do Archiwum Państwowego w W., do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] oraz do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy [...] domagając się przedłożenia dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. W dniu 7 maja 2014 r. poinformowano pełnomocnika skarżących o przyczynach niezałatwienia sprawy i wyznaczono termin jej rozstrzygnięcia do dnia 31 sierpnia 2014 r. Do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd oczekiwana decyzja nie została wydana. W odpowiedzi na skargę Organ wskazał, że w toku postępowa podjęto szereg czynności zmierzających do załatwienia sprawy oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Podkreślić należy, że w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu. Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Sąd w związku z jednoznacznym stanowiskiem Skarżących potraktował niniejszą skargę, jako skargę na bezczynność organu. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, nie budzi wątpliwości Sądu, że Prezydent miasta W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Sąd zauważa, że na przestrzeni trzech lat prowadzenia postępowania Prezydent Miasta W. przedsięwziął jedynie czynności wymienione na wstępie uzasadnienia. Tym samym żądanie skargi wydania przez Organ decyzji w sprawie uznać należało za uzasadnione, a wskazany w treści wyroku termin - za realny do jego dotrzymania. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność jednoznacznie naganna – nosi jednocześnie cechę rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak aktywności organu (vide wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Taki właśnie brak aktywności Prezydenta w rozpoznaniu sprawy miał, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie miejsce. Z przedstawionego powyżej przebiegu postępowania wynika ponad wszelką wątpliwość, że przedsięwzięte przez Organ czynności faktyczne zmierzające do rozpoznania wniosku złożonego przez Skarżące zarówno w zakresie gromadzenia istotnych dla sprawy dokumentów jak też podejmowania czynności niezbędnych do jej zakończenia dokonywane były z uchybieniem obowiązujących w tym zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Także z podjęciem działań procesowych po zwrocie akt od Wojewody [...] organ zwlekał przez 6 miesięcy pomimo zaznaczenia w uzasadnieniu postanowienia, że dalsze zaniechanie rozpoznania sprawy nosić będzie cechę rażącego naruszenia prawa. Miały one miejsce dopiero po zainicjowaniu postępowania wywołanego skargą w niniejszej sprawie. Sąd dostrzega, że realia prowadzenia wielkiej liczby analogicznych postępowań przez Prezydenta miasta W. czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jednakże nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym przedstawiony przebieg postępowania determinuje ocenę, że zaistniała bezczynność w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.