I SAB/Wa 218/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2012 r. ze skargi K. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku dekretowego 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] - w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego K. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. M. pismem z dnia [...] maja 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku K. i M. małż. M. z dnia 26 sierpnia 1948 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul[...]. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że Prezydent [...] nie wydając rozstrzygnięcia, naruszył nie tylko ustawowe terminy załatwienia sprawy, ale również podstawowe zasady postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wskazał, że w dniu [...] czerwca 2012 r. wystąpił do strony o wskazanie aktualnych adresów dwóch stron postępowania i po ich otrzymaniu będzie możliwe wydanie i doręczenie decyzji kończącej postępowanie. Jak wynika z nadesłanych akt sprawy przedmiotowa nieruchomość na mocy art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przeszła na własność gminy W. , a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14 poz. 130) stała się własnością Skarbu Państwa. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w W. z dnia [...] sierpnia 1948 r. Nr [...] tytuł własności do tejże nieruchomości przysługiwał poprzednikom prawnym skarżącego – K. i M. małż. M., którzy w dniu 26 sierpnia 1948 r. złożyli do Zarządu Miejskiego w W. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie do wniosku o przywrócenie terminu dołączono wniosek o przyznanie prawa własności czasowej tejże nieruchomości. Orzeczeniem administracyjnym Nr [...] z dnia [...] czerwca 1950 r. Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło K. i M. małż. M. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do ww. nieruchomości. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. stwierdził nieważność w/w orzeczenia administracyjnego z dnia [...] czerwca 1950 r. uznając, iż było ono wydane było bez podstawy prawnej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta decyzją Nr [...] z dnia [..] kwietnia 2002 r., utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2002 roku. W związku z treścią powyższych rozstrzygnięć Prezydent W. ponownie rozpoznał wniosek K. i M. małż M. i decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania, uznając złożenie wniosku jako bezprzedmiotowe. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy rozstrzygnięciem Wojewody M. dnia [...] marca 2003 Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 28 lipca 2003 r. sygn. akt I SA 935/03 uchylił ww. decyzję Wojewody [...]oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2003 r., zarzucając obu rozstrzygnięciom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Nr[...], Prezydent W. zawiesił prowadzone postępowanie w związku z koniecznością ustalenia następców prawnych zmarłej strony postępowania. Po otrzymaniu postanowienia spadkowego, postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. podjęto zawieszone postępowanie. Pismem z dnia 16 września 2011 r. K. M., złożył do W. M. zażalenie w trybie art. 37 Kpa na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy wniosku o przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Wojewoda [...] uznał zażalenie za zasadne i zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 26 sierpnia 1948 r. do dnia 15 lutego 2012 roku. Z akt sprawy wynika, że do dnia orzekania organ zobowiązany nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W.przy ul.[...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na całkowitą zasadność skargi, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że każdy wniosek złożony przez stronę postępowania administracyjnego organ ma obowiązek rozpoznać i wydać w terminie stosowne rozstrzygnięcie zgodne z właściwymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie przyczyna wykluczająca bezczynność Prezydenta W. ustała w dniu 4 maja 2010 r. tj. z chwilą wydania przez ten organ postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Jak wynika z akt sprawy od tego momentu do dnia wyrokowania Prezydent W. nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku z dnia 26 sierpnia 1948 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do ww. gruntu. Sąd oceniając aktywność organu na przestrzeni tego okresu doszedł do przekonania, że Prezydent praktycznie nie podejmował czynności mających na celu zakończenie postępowania. Jakiekolwiek działania przebiegały niezwykle opieszale i podejmowane były jedynie w wyniku kolejnych monitów skarżącego. Prezydent w swoich działaniach skupiał się przede wszystkim na rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej złożonego w dniu 26 sierpnia 1948 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Prowadząc postępowania pominął zatem istotny fakt, że w sytuacji, gdy strona postępowania wnosi o przywrócenie terminu i dokonuje równocześnie czynności, której terminowi uchybiła, organ w pierwszej kolejności powinien rozpatrzyć wniosek o przywrócenie terminu. Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają zatem uznanie przez Sąd, że organ z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył wniosku skarżącego, czym naruszył przepis art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 kpa. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ppsa, orzekł jak w punkcie I sentencji. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność, choć naganna nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r. I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Jak już to wyżej wskazano z akt administracyjnych sprawy wynika, że od dnia wpłynięcia wniosku, do dnia wyrokowania organ podejmował działania w sprawie i wydawał rozstrzygnięcia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.