I SAB/Wa 224/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. na bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu K. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem wpisu od skargi. K. P. pismem z 23 września 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie odpowiedzi na pytanie czy stanowisko Ministerstwa odnośnie dokumentu A1 przedstawione w piśmie Inspektoratu ZUS w Mielcu z 19 stycznia 2010 r. pozostaje w mocy pod rządami rozporządzenia 883/2004. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że odpowiedź Departamentu na wskazane pismo została sporządzona w dniu 12 grudnia 2016 r., o czym skarżący dodatkowo został poinformowany w odpowiedzi na ponaglenie, udzielonej mu pismem z 28 sierpnia 2024 r., w którym ponadto poinformowano go, że w aktach Departamentu Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nie figuruje żadna korespondencja z Inspektoratem ZUS w Mielcu. Departament wskazał, że z przekazanego załącznika, który stanowi korespondencję Inspektoratu ZUS w Mielcu skierowaną w odpowiedzi do bliżej nieokreślonej, zainteresowanej osoby (dane zostały zanonimizowane) wynika, że zostały w nim powołane wcześniejsze ustalenia pomiędzy Centralą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych a Ministerstwem mające zastosowanie do stanu prawnego istniejącego pod rządami rozporządzenia (WE) nr 1408/71, które jednak nie mają zastosowania w nowym stanie prawnym, o czym Departament informował spółkę [...] w piśmie z 12 grudnia 2016 r. Pismem z 8 listopada 2024 r. skarżący podniósł, że sprawa nie została załatwiona pismem z 12 grudnia 2016 r. W jego ocenie skoro zgodnie z art. 104 k.p.a. organ załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji administracyjnej, a ww. pismo Ministerstwa jej nie stanowi, to przedmiotowa sprawa pozostaje niezakończona, a Minister nadal pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. skarga jest niedopuszczalna i z tego powodu podlega odrzuceniu. W świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg - ogólnie ujmując - na akty i czynności (art. 3 § 2 pkt 1 – 7 p.p.s.a.) oraz na stan faktyczny, tj. bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 – 9 p.p.s.a.). W powołanym przepisie ustawodawca uznał, że istotne znaczenie ma przedmiot zaskarżenia istniejącego aktu, czynności lub stanu faktycznego w chwili mającej dokonać się kontroli przez sąd administracyjny. Jak wskazano w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 7 marca 2022 r. sygn. II OPS 1/21 przedmiotowy zakres kognicji sądu administracyjnego, określony w powołanym wyżej art. 3 § 2 p.p.s.a., determinuje jeden z istotnych elementów konstrukcji dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego, podlegającej ocenie w ramach art. 58 § 1 p.p.s.a. Dopuszczalność ta obejmuje przy tym zarówno przesłanki podmiotowe, jak i przedmiotowe, które łącznie determinują w sposób bezpośredni możliwość rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej co do istoty. Każde zatem merytoryczne rozpatrzenie skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Wyjaśniono również, odwołując się w tej mierze do poglądów doktryny, że "jedna z przesłanek dopuszczalności skargi odnosi się do przedmiotu skargi i obejmuje wymaganie, by – z jednej strony – zaskarżana forma działania administracji należała do katalogu form działania administracji, co do których ustawa przewiduje możliwość ich zaskarżenia do sądu administracyjnego (forma działania administracji musi być przez ustawę objęta właściwością sądu administracyjnego), z drugiej zaś – by zaskarżana forma działania administracji istniała w sensie prawnym (wymóg istnienia przedmiotu zaskarżenia). Oba wymagania muszą być przy tym spełnione łącznie – niespełnienie chociażby jednego z nich jest równoznaczne z niedopuszczalnością skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (jeżeli zaskarżona forma działania administracji nie należy do katalogu form objętych właściwością sądu administracyjnego) lub w rozumieniu przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (jeżeli zaskarżona forma działania administracji w sensie prawnym nie istnieje, tj. jeżeli w momencie wniesienia skargi nie istnieje przedmiot zaskarżenia) i w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi". Jakkolwiek uchwała ta dotyczyła innego problemu niż ten, który zaistniał w rozpoznawanej sprawie, poglądy prawne w niej wyrażone pozostają aktualne w tym przypadku. Z akt sprawy wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w związku ze sposobem załatwienia korespondencji skarżącego z 12 października 2016 r., który to nie mieści się w żadnej z ww. kategorii, gdyż nie istnieje żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego który zobowiązywałby Ministra do określonego zachowania w związku z ww. pismem. Oznacza to, że przedmiot sprawy określony w skardze nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego. W rezultacie przedmiotowa skarga, jako nienależąca do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W ocenie Sądu złożona skarga ma charakter skargi powszechnej określonej przepisami art. 227 i nast. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572), której przedmiotem może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Wnosi się ją zaś do właściwych organów wymienionych w art. 229 powołanej ustawy, a nie sądów administracyjnych, których kognicja nie obejmuje orzekania zarówno w sprawach tych skarg jak i sposobu ich rozpoznania. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i art. 232 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.