I SAB/Wa 238/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) sędzia WSA Dariusz Pirogowicz sędzia WSA Anna Falkiewicz - Kluj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia 1. zobowiązuje Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z dnia 13 maja 2022 r. - w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz M. S. sumę pieniężną w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz M. S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 18 września 2023 r. M. S. (dalej: skarżący) za pośrednictwem organu wniósł skargę na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m. st. Warszawy (dalej: organ) – poprzedzoną ponagleniem z dnia 15 września 2023 r. - w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości gruntowej położonej przy al. [...] w W. , oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] . Skarżący zarzucił organowi naruszenie: - art. 4 ust. 2 punkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (dalej "ustawa przekształceniowa") polegające na braku wydania żądanego przez skarżącego zaświadczenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku skarżącego jako właściciela lokalu, uzasadnionego potrzebą dokonania czynności prawnej mającej za przedmiot lokal, - przepisów postępowania to jest art. 12 § 1 oraz art. 35 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "kpa"), w związku z art. 153 ppsa polegające na prowadzeniu przez organ postępowania w przedmiocie wydania żądanego przez skarżącego zaświadczenia w sposób przewlekły, wbrew ocenie wyrażonej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wiążącej organ, wskazującej na konieczność przyjęcia przez organ, że budynek przy al. [...] jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym w rozumieniu art. 1 ust. 2 punkt 2 ustawy przekształceniowej oraz konieczność rozpoznania wniosku skarżącego jako opartego na art. 4 ust. 2 punkt 3 ustawy przekształceniowej. Skarżący wniósł o: - zobowiązanie Prezydenta m. st. Warszawy do wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości gruntowej położonej przy al. [...] w W. , - stwierdzenie, że Prezydent m. st. Warszawy dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku M. S. z dnia 13 maja 2022 r. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności, - stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - przyznanie od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa (to jest w wysokości maksymalnej); - przyznanie skarżącemu od organu zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił m.in., że wniosek z dnia 13 maja 2022 r. o wydanie zaświadczenia nie został dotąd rozpoznany mimo, że w sprawie prawomocnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. I SA/Wa 2979/22 uchylił orzeczenia organów drugiej i pierwszej instancji oraz przesądził jednocześnie, że budynek przy al. [...] jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy przekształceniowej. W ocenie skarżącego organ będąc związanym prawomocnym wyrokiem Sądu – w myśl art. 153 ppsa – winien wydać żądane zaświadczenie w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt do organu co nastąpiło w dniu 15 czerwca 2023 r. Skarżący wskazał, że organ nie wydał żądanego zaświadczenia ww terminie, dlatego też zasadnym jest uznanie, że w sprawie organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Powyższe wg skarżącego uzasadnia także przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej będącej zadośćuczynieniem za krzywdę jaką skarżący poniósł na skutek wadliwych działań organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "ppsa"), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a ppsa, sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 ppsa, w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt I OSK 1987/18, LEX nr 2573552). W kontrolowanej sprawie skarżący wystąpił o wydanie zaświadczenia w oparciu o art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (dalej "ustawa przekształceniowa"). Zgodnie z tym przepisem organ wydaje zaświadczenie na wniosek właściciela lokalu uzasadniony potrzebą dokonania czynności prawnej mającej za przedmiot lokal albo właściciela gruntu uzasadniony potrzebą ustanowienia odrębnej własności lokalu - w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. W sprawie należy podkreślić, że wniosek skarżącego z dnia 13 maja 2022 r. o wydanie zaświadczenia został rozpoznany przez właściwe organy administracji publicznej (postanowienie organu z dnia 23 sierpnia 2022 r. oraz postanowienie SKO w Warszawie z dnia 11 października 2022 r.), jednakże w wyniku ich zaskarżenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. I SA/Wa 2979/22 uchylił ww. rozstrzygnięcia wskazując, że organ winien przyjąć, że budynek przy al. [...] jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy przekształceniowej i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego opartego na art. 4 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy. Z akt administracyjnych wynika, że akta sprawy wraz z prawomocnym ww. wyrokiem zostały doręczone organowi w dniu 15 czerwca 2023 r., a zatem organ powinien rozpoznać wniosek maksymalnie do dnia 17 lipca 2023 r. (licząc od dnia doręczenia akt do organu – art. 286 § 2 ppsa w związku z art. 57 § 4 kpa). Z akt sprawy jasno wynika, że organ, mimo, że zgodnie z art. 153 ppsa był związany oceną prawną i wskazaniami Sądu co do dalszego postępowania, nie dotrzymał tego terminu, a – wbrew stanowisku Sądu – prowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie faktycznego sposobu korzystania z nieruchomości. Wobec niezałatwienia wniosku w ustawowym terminie, ani do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie uznać należy, że organ dopuścił się niewątpliwie bezczynności, a z uwagi na to, że opóźnienie w załatwieniu zasadniczo prostej sprawy (zwłoka ponad 7 miesięcy) było znaczne, oczywiste i pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia to Sąd uznał, że bezczynność w okolicznościach niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa o czym Sąd orzekł w pkt. 2 wyroku. Wobec tego, że na dzień wyrokowania organ nie załatwił wniosku, Sąd w punkcie 1. wyroku zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd uznał także za zasadne zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty 1.000 zł tytułem sumy pieniężnej (punkt 3. wyroku). Sąd stwierdził, że kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności, tj. oczywistej rażącej bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku. W ocenie Sądu, zasądzona kwota z jednej strony, zrekompensuje skarżącemu negatywne przeżycia związane z bezczynnością postępowania oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, a z drugiej, będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania; po trzecie, będzie sygnałem ostrzegawczym i dyscyplinującym dla organu, aby w przyszłości takie postępowanie organu nie miało miejsca. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2, § 2a oraz art. 119 pkt 4 ppsa orzekł jak w pkt 1-4 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa (pkt 4 sentencji wyroku), na które złożyły się wpis od skargi (100 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł).