I SAB/Wa 261/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi B. Z. na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie. W dniu 22 maja 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga B. Z. ( data wpływu do organu 22 kwietnia 2013r.) na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nr [...] z dnia [...] września 1997r. dotyczącej nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] Skarżąca wniosła o wyznaczenie pilnego terminu zakończenia sprawy i nałożenia na organ kary. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na to, że w dniu [...] maja 2013r. wydano w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie, co oznacza, że Minister nie pozostaje w bezczynności. Minister wskazał, że w dniu 9 października 2012r. B. Z. złożyła na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 1997r. w części, w jakiej z uwagi na wystąpienie w sprawie nieodwracalnych skutków prawnych organ orzekł o wydaniu decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1969r. z naruszeniem prawa. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej niezwłocznie przystąpił do rozpoznania wniosku, występując pismem z dnia 19 października 2012r. o dokumenty niezbędne do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Po ustaleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości pismem z dnia 11 grudnia 2012r. organ zawiadomił strony o prowadzonym postępowaniu oraz wskazał przewidywany termin rozpatrzenia sprawy. B. Z. pismami z dnia 29 października 2012r., 20 listopada 2012r. i z dnia 19 grudnia 2012r. żądała pilnego wydania decyzji, a następnie pismem z dnia 11 stycznia 2013r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, po czym w dniu 22 kwietnia złożyła skargę do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej jako: "p.p.s.a."), czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności organu a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., jednakże z uwagi na wydanie decyzji przez organ w dniu [...] maja 2013r. r. Sąd rozpoznający tę skargę nie może już zobowiązać organu do wydania rozstrzygnięcia. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko zajęte w orzecznictwie sądowym, że przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy przyjąć, iż wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych 2013 r., Nr 1, poz. 7; postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2012 r., I OSK 2626/12, Lex nr 1247155). Z tych też względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało w niniejszej sprawie umorzyć postępowanie sądowe jedynie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, albowiem wobec wydania już tego aktu, postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, albowiem postępowanie administracyjne odnośnie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obejmowało podjęcie niezwłocznie czynności procesowych i dowodowych. Z akt administracyjnych wynika, że organ już w dniu 19 października 2012r. (data wpływu do organu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...] październik 2012r.) wystąpił o nadesłanie informacji o dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Decyzja została co prawda wydana z przekroczeniem ustawowych terminów, niemniej jednak, zdaniem Sądu, powyższa okoliczność nie może skutkować przyjęcia, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa, zważywszy na skomplikowany charakter sprawy prowadzonej w trybie nadzwyczajnym. Z tych też względów Sąd nie miał uzasadnionych podstaw do wymierzania organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.